Şafiî mezhebi fıkıh ve hadis âlimi. İsmi Ömer bin Ahmed bin Ali bin Mahmud Şemma' Halebî'dir. Künyesi Ebu Hafs olup lakabı Zeyneddin'dir. 880 (m. 1475) senesinde doğdu. Doğum yeri bilinmemektedir. 936 (m. 1529) senesi Safer ayının ortasında Halep'te vefat etti. Cebel-i Cuşen denilen yere defnedildi.
Ömer eş-Şemma' hazretlerinin hocalarını anlatan Kitabü Teşnifü'lesma adlı eserin yazma nüshasının ünvan sayfası (sağda) ve ilk iki sayfası (solda). Eser Mektebetü'l-İslamiyye No: 557'de kayıtlıdır.
Ömer eş-Şemma', önce Muhyiddin bin Ebbar ve Kadı Celaleddin Nasibî'den ilim öğrendi. Halep'in önde gelen âlimlerinden olan Takıyyüddin Ebu Bekr Hıyşî Halebî'den hadis ilmini öğrendi. Sonra da Kahire'ye giderek orada tahsiline devam etti. Celaleddin Süyutî, Kadı Zekeriyya, Burhaneddin ibni Ebu Şerif'in derslerini dinledi. İcazet aldığı hocalarının adedi ikiyüze ulaştı. Çok defa hac etti. Mekke-i Mükerreme'de mücavir olarak kaldı. Hadis ilmini tahsil için çok yer dolaştı. Hama, Humus, Şam, Kudüs, Safd, Kahire, Belbis, Mekke-i Mükerreme, Medine-i Münevvere bunlardandır. Mekke-i Mükerreme'de Muhammed bin Irakî ile görüşüp sohbetinde bulundu ve ondan icazet (diploma) aldı. Şeyh Alvan Hamevî ile görüştü. Alvan Hamevî de ondan hadis öğrendi. Onunla aralarında çok kuvvetli bir dostluk vardı.
Ömer eş-Şemma' iyiliği emreder, Allahü tealanın emirlerini duyurur, yasaklarından sakındırırdı. Dünyaya düşkün olanların hediyelerini kabul etmezdi. Hiçbir resmî vazife kabul etmedi. Kendi kazancı ile geçinirdi. Çok güzel eserler yazıp beytler söyledi. Bir şiirinde özetle şöyle dedi: “İnsanlara acı, onlara merhametli davran. Güleryüzlülükle onlara muamelede bulun. İnsanlara merhamet edene, Allahü teala merhamet eder. Bu hususta insanların efendisinden hadis-i şerif vârit oldu.”
Vefatında, bütün Halep halkı ve başka şehirlerdeki Müslümanlar çok üzüldüler. Şeyh Alvan da çok üzüldü ve buyurdu ki: “Hadis ilmi reisliği onda idi. Şimdi garip kaldı.” Ömer eş-Şemma', sünnet-i seniyyeye çok bağlıydı. İslam âlimlerinin izinde yürüdü.
Eserleri: Çok kitap yazdı. Eserlerinden bazıları şunlardır:
1- Mevridü'z-zeman fî şuubi'l-iman, 2- El-Fevaidü'z-zahire fî sülaleti't-tahire, 3- Muhtasaru şerhi'r-Ravd, 4- Kitabü belagati'l-mukteni' fî adabi'l-müstemi', 5- Ed-dürrü'l-mültekit mine'r-ravdi'n-nadıra fî fedaili'l-aşere, 6- El-Azbü'z-zülal fî fedaili'l-leal, 7- El-leali'l-lamia fî tercümei'l-eimmeti'l-erbea, 8- El-Müntahab mine'n-nazmi'l-faik fi'z-zühdi ve'r-rekaik, 9- El-Yevakitü'l-mükellele fi'l-ehadisi'l-müselsile, 10- Fethü'l-mennan fî tahmis raiyyeti'ş-Şeyh Alvan, 11- El-Müntahabü'l-merda min Müsnedi'ş-Şafiî, 12- Lükatü'l-mercan min Müsnedi'n-Nu'man, 13- İltafü'l-abid, 14- El-Kabsü'l-havi li gurer davi's-Sehavî, 15- El-Mevahibü'l-melekiyye, 16- Tuhfetü'l-emcad, 17- Et-Tezkire, 18- Kitabü muharrik himemü'l-kasirin, 19- En-Nebzetü'z-Zakiye, 20- Uyunü'l-ahbar.