Büyük hadis âlimlerinden. Adı Hasan bin Abdurrahman'dır. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. İlk defa 290 (m. 902) yılında İran'da hadis, dinledi. Daha küçük yaşta babası Abdurrahman bin Hallad'dan ilim öğrenmeye başladı. 360'lı (m. 970) yıllarda Ramehürmüz şehrinde vefat etti.
Ramehürmüzî; Muhammed bin Abdullah el-Hadramî, Kadı Ebu Hüseyin el-Vadiî, Muhammed bin Hibban el-Mazinî, Ubeyd bin Ganem en-Nehaî, Hasan bin Müsenna, Muhammed bin Osman bin Ebu Şeybe, Yusuf bin Ya'kub, Musa bin Harun ve zamanında bulunan birçok âlimden ilim öğrenip, hadis-i şerif rivayet etmiştir. Kendisinden ise, Ebü'l-Hüseyin Muhammed bin Ahmed Saydavî, Hasan bin Leyes eş-Şirazî, Hafız Ebu Bekr, Ahmed bin Musa Merdeveyh, Ebu Abdullah bin İshak en-Nihavendî ve birçok âlim ilim tahsil edip, hadis-i şerif rivayet etmiştir.
Ramehürmüzî hazretlerinin rivayet ettiği hadis-i şerifte, Peygamber Efendimiz, Ebu Eyyub'e; “Allahütealanın razı olduğu bir ameli sana söyleyeyim mi?” diye buyurdular. Ebu Eyyub; “Evet, ya Resulallah!” deyince; “İki kimsenin arası bozulursa aralarını bulman, aralarında buğz ve düşmanlık olunca birbirlerini sevindirmendir.” buyurdu.
Ramehürmüzî birçok eser yazmıştır. Bunlardan El-Muhaddisü'l-fasıl beyne'r-ravi ve'l-vai adlı eseri usul-i hadis sahasında yazılmış ilk kitaptır. Doktor Muhammed Accac el-Hatib tarafından Şam'da neşredilmiştir. Bu eserde Ramehürmüzî hazretlerinin yazdığı hadis-i şeriflerden bazıları şunlardır:
Hazreti Ali buyuruyor ki: Bir gün Resulullah Efendimiz buyurdular ki: “Ya Rabbî! Halifelerime merhamet et!” Bunun üzerine Eshab-ı Kiram; “Ya Resulallah! Halifeleriniz kimlerdir?” diye sual ettiler. Peygamber Efendimiz; “Hadislerimi ve sünnetimi rivayet eden ve onları insanlara öğretendir.” buyurdular.
Ramehürmüzî'nin Kitabü emsali'l-hadis adlı eserinin kapak sayfası.
“Allahüteala, benden bir hadis duyup da başkasına ulaştıran kimsenin yüzünü kıyamet günü aydınlatır. Nice fıkıh bilenler fakih değildir. Nice fıkıh bilenler vardır ki, öğrendiği kimseden daha fakihtir.”
“Şu üç kimseye karşı Müslümanın kalbinde hıyanet ve aldatma bulunmaz: Allahütealanın için ihlasla amel edene, Müslümanlara nasihat edene ve Müslümanların cemaatine tâbi olanlara.”
“Benden duyduğunuzu insanlara bildiriniz. Söylemediğim bir şeyi, söyledim şeklinde rivayet eden kimseye, Cehennem'de bir ev yapılır ve oraya atılır.”
“Ümmetimden kim dini hususunda kırk hadis-i şerif ezberlerse, kıyamet günü Allahüteala onu, fakihler ve âlimler zümresinde haşreder.”
“Ümmetimden kıyamete kadar hak üzere bulunan olacaktır.”
İmam-ı A'meş buyuruyor ki: “Hadis öğrenen ve bu sünneti ihya edenlerden daha efdal bir kavim bilmiyorum.”
Süfyan-ı Sevrî buyurdu ki: “Niyetini güzel edip, hadis öğrenen kimse için, daha üstün bir amel bilmiyorum.”
Ramehürmüzî'nin El-Muhaddisü'l-fasıl beyne'r-ravi ve'l-vai adlı eserinin Köprülü Kütüphanesi 397 numarada kayıtlı olan yazma nüshasının unvan sayfası (sağda) ve ilk iki sayfası (solda).
Ebü'l-Hayr Bükravî diyor ki: Meclisime devam eden bir genç vefat etmişti. Onu rüyada gördüm ve dedim ki, “Allahüteala sana ne muamele etti?” Dedi ki: “Beni bağışladı.” Bunun üzerine ben, “Hangi sebeple Allahüteala seni bağışladı?” diye sordum. O genç, “Hadis öğrenmem sebebiyle.” dedi.
Eserleri: Ramehürmüzî hazretlerinin yazmış olduğu diğer eserler şunlardır:
1- Rebîu'l-müteyyim fî ahbari'l-uşşak, 2- Kitabü emsali'l-hadis (Feyzullah Efendi Kütüphanesi No:266), 3- Kitabü'n-nevadir, 4- Kitabu Risaletü's-sefer, 5- Kitabü'r-ruh, 6- Edebü'n-natık.
