İmam-ı Şafiî hazretlerinin önde gelen talebelerinden. Künyesi, Ebu Muhammed'dir. 174 (m. 790) senesinde Mısır'da doğup, 270 (m. 884) tarihinde orada vefat etmiştir.
İmam-ı Şafiî hazretlerinden çok rivayette bulunmuştur. Mısır'da, İbn-i Tulun Camii'nde ilk hadis-i şerif yazdıran odur. Kendisi bu camide müezzin idi. İmam-ı Şafiî hazretleri; “Rebi' bin Süleyman kadar, kimse bana hizmette bulunmamıştır.” buyurmuştur. İmam-ı Şafiî hazretleri onu çok severdi. Rebi şöyle anlatır: “Vefatına yakın, İmam-ı Şafiî'nin yanına girmiştim. Yanında, Büveytî, Müzenî, İbn-i Abdülhakem vardı. Onlara, durumları ile alakalı olarak söyliyeceğini söyledikten sonra, bana da; ‘Ey Rebi' kitaplarımın yayılmasında en faydalı sen olacaksın.’ buyurdu.” İmam-ı Şafiî hazretlerinin vefatından sonra, iki yüz civarında kişi, Rebi' bin Süleyman'a, kendisinden İmam-ı Şafiî'nin kitaplarını yazmak için gelmişlerdir.
Rebi' bin Süleyman, İmam-ı Şafiî hazretlerinin çok hizmetinde bulundu. Ondan çok ilim öğrendi ve rivayetlerde bulundu. İmam-ı Şafiî'den başka, Abdullah bin Vehb, Abdullah bin Yusuf et-Tinnîsî, Eyyub bin Süveyd er-Remlî, Yahya bin Hassan ve daha başka âlimlerden de rivayetlerde bulundu. Ondan da, Ebu Davud, Nesaî, İbn-i Mace, Ebu Zür'a er-Razî, Ebu Hatim ve daha başka âlimler rivayette bulunmuştur. Büyük âlim Halilî “İrşad” isimli eserinde, Rebi'nin sikalığı (güvenilirliği) üzerinde ittifak olduğunu söyler.
Rebi' bin Süleyman'ın İmam-ı Şafiî'den rivayet ettiği hikmetli sözlerden bazıları şunlardır:
“Kime nasihat edilir de, bu nasihatten istifade etmezse, o kimsenin iyilikten nasibi yoktur. Malayaniye (dünya ve ahiretine fayda vermeyen boş şeylere) dalan kimse kınanır ve ayıplanır.”
“Doğru-yalan, ciddi-şaka olsun, yemin etmem.”
“Akıllı, zeki ve anlayışlı kimse insanların bazı kusurlarını görmemezlikten gelendir.”
İmam-ı Şafiî hazretleri, yemekte şunlara dikkat etmeyi söylerdi: 1- Yemekten önce ve sonra elleri yıkamak. 2- Yemek koyacak bir sahan, bıçak ve kepçe bulundurmak. 3- Sağ ayağı dikip, sol ayak üzerine oturmak. 4- Lokmayı küçük almak. 5- Ağıza alınan lokmayı iyice çiğnemek. 6- Parmağa sürülen yemeği yalamak. 7- Büyüklerden önce yemeğe başlamamak. 8- Önünden yemek. 9- Az konuşmak ve yemek yiyenlerin yüzüne bakmamak.
“En faydalı zahire (azık) takva, en zararlısı, başkalarına düşmanlıktır.”
“İmam-ı Şafiî, hasta olmuştu. Yanına gittim. ‘Allahü teala, zayıflığını kuvvetlendirsin.’ dedim. Bunun üzerine bana: ‘Eğer Allahü teala, benim zayıflığımı arttırsaydı, ben ölürdüm.’ dedi. O zaman ben: ‘Vallahi, bu sözümle iyiliğinizi kastettim.’ dedim. İmam-ı Şafiî bana; ‘Ben kesin olarak inanıyorum ki, kötüler mahiyette de söylesen, sen yine de bu sözünle iyiliğimi kastedersin. (Ben senin sözünde kötülük kastedeceğini düşünmem).’ Bir rivayette İmam-ı Şafiî hazretleri Rebi'ye; ‘Allahü teala senin kuvvetini arttırsın. Zayıflığını azaltsın.’ şeklinde şöyle demiştir: ‘Sabır, ne güzel ferahlık verici bir şeydir. Kim Allahü tealadan korkarsa, ona eziyet ve sıkıntı dokunmaz. Allahü tealadan hayır ve iyilik umanlar, umduklarına kavuşurlar.’ ‘Kardeşlik ve dostluğunda samimi olan kimse, kardeşinin kusur ve ayıplarını örtüp, bunları affeder.’ ”
İmam-ı Şafiî hazretlerinin önde gelen talebelerinden.
Kahire'de İbn-i Tulun Camii.
Rebi' bin Süleyman bu camide müezzin idi. Mısır'da, İbn-i Tulun Camii'nde ilk hadis-i şerif yazdıran da odur.
