SADREDDİNZADE SADIK MEHMED EFENDİ

Sadık Muhammed Osmanlı âlimlerinden
A- A+

Osmanlı âlimlerinden. Kırk sekizinci Osmanlı şeyhülislamıdır. İsmi Sadık Muhammed'dir. Evliyanın büyüklerinden Seyyid Yahya Şirvanî'nin hocası olan Sadreddin Şirvanî'nin torunlarındandır. Müderris Feyzullah Efendi'nin oğludur. Sadreddinzade Sadık Mehmed Efendi diye meşhur olmuştur. Doğum yeri kesin olarak bilinmemektedir. 1040 (m. 1630) senesinde doğdu. 1121 (m. 1709)'da İstanbul'da vefat edip Fındıklı Camii bahçesinde defnedildi.

İlk tahsilini yakınlarından gördükten sonra zamanının âlimlerinden aklî ve naklî ilimleri tahsil etti. Halvetiyye yolu büyüklerinden Cihangir Hasan Efendi'ye talebe olup feyiz aldı. Hariç rütbesiyle müderris oldu. Bazı medreselerde müderrislik yapıp ilim öğretti. Bu arada kendini de yetiştirip kadılık mesleğine yöneldi. 1091 (m. 1680)'de Halep, arkasından Mısır kadılığıyla vazifelendirildi. Mısır kadılığı vazifesinden bir müddet alındıysa da tekrar iade edildi. Sultan İkinci Ahmed Han zamanında şeyhülislam olan Ebu Sa'idzade Feyzullah Efendi'nin tavsiye ve teşviki üzerine, 1103 (m. 1692)'de Anadolu kazaskerliğine getirildi. İki yıl bu vazifeyi yürüttükten sonra 1105 (m. 1694)'te Rumeli kazaskerliğine yükseltildi. Aynı sene içinde Şeyhülislam Ebu Sa'idzade Feyzullah Efendi'nin vazifeden alınması üzerine, şeyhülislamlık makamına getirildi. Sultan İkinci Mustafa Han padişah olunca hocası olan Camiu'r-riyaseteyn Erzurumlu Feyzullah Efendi'yi İstanbul'a davet etti. Sadık Mehmed Efendi'yi vazifeden alıp yerine Feyzullah Efendi'yi tayin etti. Sadık Mehmed Efendi'nin bu ilk şeyhülislamlık müddeti dokuz ay kadardır.

On iki sene kadar devlet hizmetinden uzak kalıp Fındıklı'daki evinde ilmî mütalaalarla ve Allahü tealaya ibadetle meşgul oldu. Sultan Üçüncü Ahmed Han tarafından 1118 (m. 1707)'de tekrar şeyhülislamlık yüksek makamına getirildi. Bir sene kadar bu şerefli vazifeyi yürüttükten sonra ihtiyarlığı ve hastalığı sebebiyle, 1119 (m. 1708)'de vazifeden alındı. Fındıklı'daki evine çekilip ibadet ve taatle meşgul olduğu sırada vefat etti.

Mehmed Sadık Efendi; aklî ve naklî ilimlerde derin âlim, fazilet ve güzel ahlâk sahibi bir zattı. Allahü tealanın emirlerine sıkı bağlı olup haramlardan ve şüphelilerden şiddetle kaçınırdı. Cömert ve kerem sahibi olup tasavvuf ehlindendi.

Eserleri: Fıkıh ilminde ihtisas sahibi olduğu gibi, şairliği de olan Sadreddinzade Sadık Mehmed Efendi'nin yazdığı kıymetli eserlerden bazıları şunlardır:

1- Risale-i akaid, 2- Risaletün fî beyan-ı innen-nübüvvete efdalün mine'l-velayeti, 3- Risaletün fî beyan-ı aksami'z-zikr, 4- Risale-i mucize fî beyani'l-muhafaza, 5- Risale-i mergube fi't-tasavvuf, 6- Risale fi't-tasliyye ve't-tardiyye, 7- Risale fî beyan-ı fazileti'z-zikri'l-hafî ale'l cehri, 8- Risale fî isbati's-sani', 9- Risale-i müntehıbe min igaseti'l-lehfan fî mekayidi'ş-şeytan, 10- Risale-i nefyii'ş-şirket.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
Rehber İnsanlar Sayfası