Maveraünnehir ulemasından. Hadis, tarih ve Hanefî fıkıh âlimi. Künyesi, Ebu Muhammed olup, ismi, Abdullah bin Muhammed bin Ya'kub bin Haris'tir. 258 (m. 872) yılında Buhara yakınlarında Sebzmun köyünde doğdu. Bu yüzden Sebzmunî, Buharî ve Kelabazî nisbet edildi. Dedelerinden birine nisbetle de Harisî denildi. Üstad lakabıyla tanındı. 340 (m. 952) yılında vefat etti.
Üstad Abdullah Sebzmunî, küçük yaştan itibaren Allahü tealanın dinini öğrenmek ve O'nun rızasına uygun yaşayabilmek için, bütün gayretiyle çalıştı. Hocaları arasında ilminden en çok istifade ettiği âlim, Ebu Hafs-ı Sagir diye meşhur olan Ebu Abdullah bin Ebu Hafs-ı Kebir'di. Ondan başka, Muhammed bin Fadl Belhî, Fadl bin Muhammed, Hüseyin bin Fadl Belhî, Muhammed bin Yezid Kelabazî, Abdullah bin Vasıl, Sehl bin Mütevekkil, Ali bin Hüseyin bin Cüneyd Razî, Hafız Musa bin Harun ve daha birçok âlimin ilminden istifade edip, hadis-i şerif dinledi.
İlim tahsil etmek ve hadis-i şerif dinlemek için Horasan, Irak ve Hicaz'a seyahatlerde bulundu. Fıkıh ilminde zamanının imamı oldu. Allahü tealanın dinine çok hizmet etti. Ömrünü O'nun yoluna harcadı. Çok çalıştı. Zamanına kadar dinî meselelerde yapılan bütün içtihatları öğrendi. Verilen bütün fetvaları ezberledi. Hanefî mezhebinde “meselede müçtehit” olduğu bildirildi. Muhaddis Şah Veliyullah-ı Dehlevî'ye göre, müntesip müçtehit ile mezhepte müçtehitlik arasında bulunan ehl-i vücuhtan oldu. Dehlevî hazretleri onun, Şemsü'l-Eimme Halvanî, Ebu Ali Nesefî, Ebu Bekr Muhammed bin Fadl'la aynı tabakada olduğunu söyledi. Bu zatların hepsi, Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinin müracaat kaynağı oldu.
İmam-ı A'zam hazretlerinin üstün vasıflarını çok güzel bir şekilde anlatan Üstad Abdullah'ın ilminden birçok kimseler istifade etti. Bunlardan en meşhuru İbn-i Mende'dir. İlim meclisinde hazır bulunan dört yüz katibin, onun söylediklerini yazdıkları meşhurdur.
Eserleri: Hanefî mezhebi âlimlerinin müracaat kaynağı olan pek kıymetli eserler yazdı. Bunlardan İmam-ı A'zam Ebu Hanife'nin hayatını anlatan Keşfü'l-âsâri'ş-şerife fî menâkıbi Ebu Hanife ile Müsned-i Ebu Hanife adlı hadis kitabı, onun bilinen eserleridir.
