Hanefî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi, Ebu Tahir, ismi Muhammed bin Muhammed bin Abdürreşid, lakabı Siraceddin, nisbesi es-Secavendî el-Hanefî'dir. Secavendî nisbesiyle meşhur olmuştur. Doğum tarihi bilinmemektedir. 596 (m. 1200) senesinden sonra vefat etti. Secavend nisbesinin Sekavend (Segavend)'in Arapça şekli olduğu söylenmektedir. Hayatı ve hocaları hakkında bilgi yoktur. Tefsir ve kıraat âlimi Muhammed bin Tayfur Secavendî ile karıştırılmaktadır. Talebeleri arasında Muhammed bin Ali Nevkadî el-Faradî bilinmektedir. Muhammed es-Secavendî hazretleri, fıkıh, feraiz (miras taksimi ilmi) ve zamanın fen ilimlerinde mütehassıstı.
Eserleri: Secavendî, birçok eser yazmıştır. Yazdığı eserlerden bazıları şunlardır:
1- "Es-Siraciyye fi'l-feraiz" (veya "El-Feraizü's-Siraciyye"): İslam miras hukuku alanında yazılan en meşhur ve en çok şerh yazılan eserlerden biridir. Hanefî mezhebi esas alınmakla birlikte diğer mezheplerin hükümleri de bildirilmiştir. Yüzlerce yazması kütüphanelerde vardır. Bir tanesi Süleymaniye Kütüphanesi Nafiz Paşa Kısmı No: 305/1'dedir. Eserin bir çok baskıları yapılmıştır. En son 1999'da İstanbul'da basılmıştır.
2- "Et-Tecnisü fi'l-hisab": Cebir ilmine giriş mahiyetindedir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Şehid Ali Paşa Kısmı No: 1989'da kayıtlıdır. Bu eser şerh edilerek asırlarca Osmanlı medreselerinde ders kitabı olarak okutulmuştur.
3- "Risaletü'l-cebri ve'l-mukabele": Secavendî'nin fetvalarını ihtiva eden "El-Fetava's-Siraciyye" adlı eserinin yazma nüshasının ilk iki sayfası. Eser Riyad Üniversitesi Kütüphanesi'nde 697 numarada kayıtlıdır. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Kısmı No: 3162'de kayıtlıdır.
4- "El-Fetava's-Siraciyye": Fetvalarını topladığı bu eseri 1310'da Leknev'de basılmıştır.
5- "Risale fi'l-hesab", 6- "Mesail semaniyye fi'l-hesab", 7- "Usul yüsteanü biha fî mesaili'l-cebr ve'l-mukabele", 8- "Şerhu misahati şebihi'l-muayyin".
"Es-Siraciyye fi'l-feraiz" adlı eserinden bazı bölümler:
“Âlemlerin Rabbi olan Allahü tealaya, şükredenlerin hamdi gibi hamd ederim. İnsanların en hayırlısı, en üstünü olan Muhammed Aleyhisselam'a salat-ü selam ve O'nun Ehl-i Beytine, Eshab-ı Kiramına iyi dualar olsun. Resulullah Efendimiz buyurdu ki: “Feraiz ilmini öğreniniz ve onu insanlara öğretiniz. Muhakkak ki, o ilmin yarısıdır.” Âlimlerimiz buyurdu ki: “Ölen bir kişinin geriye bıraktığı mala, sırayla dört hak taalluk eder. Önce, o maldan israf ve cimrilik yapılmadan; ölenin yıkama, kefenleme, defin masrafları verilir. İkinci olarak, kul borçları ayrılıp ödenir. Üçüncüsü, geriye kalan mal ve mülk, piyasaya göre değerlendirilip üçe bölünür. Bir kısmı ile dinin emirlerine uygun olan vasiyetleri yerine getirilir. Dördüncüsü, kalan iki kısım, eşyanın değerlerine göre kendileri veya satılıp paraları vârislere, Kur'an-ı Kerim'de, hadis-i şeriflerde ve icma-ı ümmette bildirildiği şekilde dağıtılır.””
