Altıncı asırda yetişen tefsir ve kıraat âlimi. İsmi ve künyesi Ebu Abdullah (Ebu Ca'fer) Muhammed bin Tayfur'dur. Nisbesi Secavendî ve El-Gaznevî'dir. Doğum tarihi bilinmemektedir. 560 (m. 1165)'te vefat etmiştir.
Hayatı hakkında bilgi yoktur. Gazne'de ilim tahsil etmiştir. Fıkıh ve fen âlimi Muhammed Secavendî ile karıştırılmaktadır.
İbn-i Tayfur Secavendî özellikle kıraat ve Kur'an-ı Kerim'deki vakıf yerleri hakkındaki çalışmaları ile tanınmıştır. Kendisinden sonra yazılan Mushaflarda onun kullandığı vakıf işaretleri kullanılmıştır. Günümüzde de onun kullandığı rumuz ve işaretler basılan Mushaflarda yer almaktadır.
Eserleri:
1- "Aynü'l-me'ani fî tefsirü's-sebi'l-mesânî": Mukaddimesinde Mekkî-Medenî ayetler, tefsir usulü, nasih-mensuh gibi konular yer almaktadır. Kıraat farklılıklarına, dil özelliklerine yer verilmiş, sure başlarında o suredeki kelime ve ayet sayıları belirtilmiştir. Yazma bir nüshası Köprülü Kütüphanesi No: 108-109'da kayıtlıdır.
2- "El-Vakfü ve'l-ibtidaü's-sagir".
3- "İlelü'l-vukuf" veya "El-Vakfu ve'l-ibtidaü'l-kebir": Müellifin en meşhur eseridir. 3 cilt halinde 2001 yılında Amman'da basılmıştır.
4- "Garaibü'l-Kur'an".
5- "İlelü'l-kıraat".
6- "Ma'rifetü ahzabi'l-Kur'an".
