Fıkıh ve hadis âlimi. Künyesi Ebü'l-Muzaffer olup ismi Abdürrahim bin Abdülkerim bin Muhammed bin Mansur bin Muhammed bin Abdülcebbar es-Sem'anî el-Mervezî'dir. Sem'anî, 573 (m. 1177) senesi Zilkade ayında, Cuma gecesi doğdu. 617 (m. 1220) senesinde Merv'de vefat etti.
Hadis ve fıkıh ilminde yüksek mertebeler sahibi olan Sem'anî, Şafiî mezhebindeydi. Mezhebinin fıkıh bilgilerini en ince noktalarına kadar çok iyi bilirdi. Âlimler yetiştiren bir aileye mensup olan Sem'anî'nin âlim olan babası, onu büyük bir ihtimamla büyüttü, ilim öğrenmesine çalıştı. Babası ile Maveraünnehr, Horasan gibi birçok ilim merkezlerini dolaştı. Birçok âlimden hadis-i şerif dinledi ve fıkıh ilmini öğrendi. Çok hadis-i şerif rivayet etti. İlim öğrenmek için çok kimseler dersinde hazır bulundular ve ondan istifade ettiler. Beldesindeki Şafiî âlimlerinin reisiydi. Sülalesinin son âlimiydi.
Sem'anî'nin birçok eseri vardır. İki ciltlik El-Avalî min mesmuati'l-Feravî ve Mu'cemü'ş-Şüyuh bunlardandır.
