ŞİRBİNÎ

Abdurrahmân bin Muhammed bin Ahmed eş-Şirbînî el-Mısrî Ezher şeyhi ve Şafii fıkıh âlimi.
A- A+

Ezher şeyhi ve Şafii fıkıh âlimi. İsmi Abdurrahmân bin Muhammed bin Ahmed eş-Şirbînî el-Mısrî. Ezher şeyhi. Ezher'de öğrenim gördü ve Ahmed el-Mersafî, İbrâhim el-Bâcûrî, İbrâhim es-Sekka, Ekrem el-Efganî gibi hocalardan ders aldı. Tahsilini tamamladıktan sonra Ezher'de müderrislik yaptı ve eski kaynaklar hakkındaki bilgisiyle tanındı. Kendisinden ders alanlar arasında Muhammed bin Ca'fer el-Kettânî, Muhammed İlîş, Şernûbî, Abdülhay el-Kettânî, Yûsuf bin Ismâil en-Nebhânî gibi tanınmış âlimler bulunmaktadır. Şirbînî, Mısır'da Batı tipi eğitimin giderek yaygınlık kazanmasıyla birlikte ıslaha yönelik arayışların başladığı Ezher'de geleneksel yaklaşımı benimseyip Muhammed Abduh'un öncülüğünü yaptığı mezhepleri reddeden yenilikçi gruba muhalefet etti.

Reform yanlısı Ali bin Muhammed el-Biblâvî'yi Ezher şeyhliğinden ve üç gün sonra Muhammed Abduh'u Ezher Idare Meclisi üyeliğinden alan Hidiv II. Abbas Hilmi, Şirbînî'yi Ezher şeyhliğine getirdi (13 Muharrem 1323 / 20 Mart 1905). Şirbînî, Ezher'in dinî ilimlerin öğretimine önem verdi. Modernleşmenin sadece Müslümanların hayat şartlarının düzeltilmesiyle sınırlı tutulmasını istiyordu. Bu sebeple mezhepsizler ve Muhammed Abduh, Mukattam dergisinde yazdığı yazılarla onu eleştirdi. Hidivin beklentilerine cevap verme konusunda Şirbînî de isteksiz davranınca 16 Zilhicce 1324'te (31 Ocak 1907) Ezher şeyhliği vazifesinden alındı ve yerine Hassûne en-Nevâvî ikinci defa şeyhliğe tayin edildi. Şirbînî 23 Cemâziyelâhir 1326'da (23 Temmuz 1908) vefat etti.

Şâfiî mezhebine mensup olan Şirbînî daha çok bu mezhebin fıkhına dair şerh ve hâşiyeler üzerine yazdığı takrirlerle (ta'likat) tanınmıştır.

Eserleri:

1- Takrîr alâ Hâşiyeti'l-Bennânî alâ Şerhi'l Mahallî: Celâledin el-Mahallî'nin Tâceddin es-Sübkî'ye ait fıkıh usulüne dair Cemu'l-cevâmi adlı esere yazdığı şerh üzerine Abdurrahman bin Câdullah el-Bennânî tarafından kaleme alınan hâşiyeye yazılmış bir takrirdir.

2- Hâşiyetü'l-Gureri'l-behiyye: Zekeriyyâ el-Ensârî'nin Ibnü'l-Verdî'ye ait Şâfiî fıkhına dair el-Behcetü'l-Verdiyye adlı esere yazdığı şerhin hâşiyesidir. Ibn-i Kasım el-Abbâdî'nin aynı şerh için kaleme aldığı hâşiye ve yine Şirbînî'nin bu hâşiye üzerine yazdığı takrirle birlikte basılmıştır. Ezher şeyhlerinden ve fıkıh âlimi Şirbinî

3- Feyzü'l-fettâh alâ havâşî Şerhi Telhisi'l-Miftâh: Teftâzânî'nin Telhisü'l-miftah'a yazdığı el-Mutavvel adlı şerh üzerine Abdülhakîm es-Siyâlkûtî'nin kaleme aldığı hâşiyeyle ilgili bir takrirdir.

4- Takrîr alâ hâşiyeti'l-Attâr: Celâledin el-Mahallî'nin Tâceddin es-Sübkî'ye ait Cem'u'l-cevâmi adlı eserine yazdığı şerh ile bunun üzerine Hasan bin Muhammed el-Attâr'ın kaleme aldığı hâşiyenin ibarelerini açıklamaktadır.

5- Takrîr alâ hâşiyeti Abdilhakîm ale'l-kutb ale'ş-Şemsiyye: Seyyid Şerîf el-Cürcânî'nin Kutbüddin er-Râzî'ye ait Şerhu'ş-Şemsiyye'ye yazdığı hâşiye üzerine Siyâlkûtî'nin kaleme aldığı hâşiyenin ta'likatıdır.

6- Takrîr alâ Şerhi'l-Kuşcî alâ Risâleti'l-Adud fi'l-vad'.

Şirbinî'nin yazdığı Takrîr alâ Hâşiyeti'l-Bennânî alâ Şerhi'l Mahallî adlı eserin kapak sayfası (sağda) ve Feyzü'l-fettâh alâ havâşî Şerhi Telhisi'l-Miftâh adlı eserinin kapak sayfası (solda).

Antep evliyasından Şuaybzade Ali Akif Efendi'nin kabri.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
Rehber İnsanlar Sayfası