Fıkıh ve tefsir âlimi, mutasavvıf. İsmi, Ahmed bin Muhammed (veya Mahmud)'dur. Doğum yeri ve tarihi bilinmemektedir. 860 (m. 1456)'da Ayasulug (Şimdiki Selçuk) ilçesinde vefat etti. Vefat tarihi için başka rivayetler de vardır. Ayasolug'dan Kuşadası'na giden yol üzerindeki bir türbenin yanına defnedildi. Sevenleri ve bilenler tarafından kabr-i şerifi ziyaret edilerek, feyzinden istifade edilmektedir.
Şihabeddin Sivasî, Sivaslı bir kimsenin kölesiydi. Sivas'ta ikamet ederdi. İlme karşı hevesini ve dinde gayretini gören efendisi tarafından azat edildi. Zamanın ileri gelen âlimlerinden ilim tahsil edip; fıkıh, tefsir ve diğer aklî ve naklî ilimlerde mütehassıs oldu. Zeyneddin Hafî'nin halifelerinden Ayasoluglu Mehmed Efendi'nin hizmetine girdi. Uzun bir zaman hocasının yanında kaldı. Tasavvuf yolunun terbiye usullerinden geçti. Hocası onu kendi kavuştuğu hâllere ve makamlara kavuşturdu. Beraberce İzmir yakınlarındaki Ayasolug'a geldiler. O sıralarda o bölgeye Aydınoğulları hâkim idi. Aydınoğullarından izzet ve ikram gördüler. Niyetleri Tire'de yerleşmek iken, Aydınoğulları Beyi'nin ısrarı üzerine Ayasolug'u tercih ettiler.
Senelerce Ayasolug'da kalıp, insanlara, Allahü tealanın emir ve yasaklarını, Resulullah'ın güzel ahlâkını öğretmeye gayret ettiler. Hocasının vefatından sonra birkaç sene daha yaşayan Şihabeddin Ahmed Sivasî, pek çok kimseye ilim öğretip, hocaları vasıtasıyla Resulullah'tan aldığı feyizleri âleme saçıp aydınlattı, paslı gönülleri temizleyip parlattı. Hakkında söylenmiş olan şu sözler onun tasavvufta ileri seviyelere ulaştığını gösterir niteliktedir:
“Tertemiz olan dış görünüşü, zînet kaynağı olan faziletlerle süslendiği gibi, safa bahşeden iç dünyası da ledünnî ilmin güzellikleriyle bezenmiştir. Zahiri, her türlü fazilet ve hünerlerle, bâtını ise her çeşit ilimlerle süslenmiştir. Hayat suyundan alınmış rûh bağışlayan konuşman, kalbe şifa ve aciz olan bedene kurtuluş oldu.”
Yazmış olduğu kıymetli eserleri ile de, faydalı ilminden insanların daha çok istifade etmesini temin eyledi.
Eserleri:
1- Uyunü't-tefasir li'l-fudalai's-semasir: En meşhur eseridir. Tefsir-i Şeyh ismiyle de meşhurdur. Dirayet tefsiri olup, Keşşaf; Begavi ve Ebü'lleys Tefsirlerinden istifade etmiştir. Rivayet yönünü öne çıkarmamış, kıraat ihtilaflarına, gramer izahlarına, i'cazü'l-Kur'an ve müşkilü'l-Kur'an gibi konulara yer vermiştir. Dili sade olan bu eser 2006 yılında Beyrut'ta dört cilt halinde basılmıştır.
2- Risaletü'n-necat min şerri's-sıfat: Müellif bu eserinde Zeyniyye tarikatının adap ve usulüne dair konuları işlemiştir. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya Kısmı No: 4812/1'de kayıtlıdır.
3- Cezzabü'l-kulüb ila tarikı'l-mahbub: Tasavvufa dairdir. Önce ilim ve iman konuları işlenmiş ardından tasavvufî konulara geçilmiştir. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Mahmud Kısmı, No: 325'de kayıtlıdır. Eser Türkçe'ye de tercüme edilmiştir.
4- Şerhu ale'l-Feraizi's-Siraciyye: Feraiz ilmine dair olup bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Laleli Kısmı no: 1314/1'de kayıtlıdır.
5- Riyazü'l-ezhar fî celili'l-ebsar: Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Mahmud Kısmı, No: 728, 746/1'de kayıtlıdır. Hadis usulü ile alakalıdır.
6- Şerhü'l-Misbah li'l-Mutarrizi: Nahivle alakalıdır. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, Fatih Kısmı, No: 5025'te kayıtlıdır.
7- Uyunü'ttevarih adlı eseri bilinmektedir.
8- Sure-i Kehf Tefsiri: Tasavvufî bir tefsir olup, rabıta hakkında ayet ve hadislerden deliller getirmiştir. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, Pertevniyal Sultan Kısmı, No: 85/2'de kayıtlıdır.
9- Şerhu Lübabü'l-elbab.
