Şafiî mezhebi âlimlerinden. İsmi Muhammed bin Ebu Bekr bin Ali bin Hasan bin Mutahhir bin İsa'dır. Lakabı Selahaddin, künyesi Ebü'l-Hasan olup nisbeti Süyutî'dir. 783 (m. 1381)'de Mısır'ın Asyut kasabasında doğdu. 859 (m 1455) senesinde Kahire'de vefat etti. Memleketi Asyut'ta büyüdü. Önce Kur'an-ı Kerim'i okumasını öğrendi. Kur'an-ı Kerim'i Verş kıraatine göre Şerefeddin Abdülaziz bin Muharriz bin Ebi'l-Kasım Tahtavî'den okudu. Ebu Emr kıraatini ise Şihabeddin Düveynî'den okudu. Düveynî'den bir miktar nahiv ilmi de öğrendi. Daha sonra babası, 800 (m. 1397) tarihinden önce oğlunu Mısır'a götürdü. Umde kitabını Zeyneddin Irakî'den iyice okuyup öğrendi. Sonra Zeyneddin Irakî'nin huzurunda okuyarak icazet aldı. Babası, oğlunu tekrar memleketine götürdü. Bir müddet burada ikamet ettikten sonra 806 (m. 1403) senesinde ailece Kahire'ye geldiler. Şehir dışında bir yere yerleştiler.
Süyutî burada; fıkıh, hadis, usul, nahiv, me'ani ve beyan ilimlerinde Veliyyüddin Irakî'nin derslerine devam etti. Irakî'nin Emali kitabını yazdı. Yine Nureddin Ademî, Şemseddin Birmavî, Burhaneddin Beycurî'den de fıkıh ilmi tahsil etti. Nahiv ilmini Şemseddin Şettanufî ve Şemseddin ibni Hişam'dan, aruz ve edebiyatla ilgili diğer ilimleri de Bedreddin Demaminî'den tahsil etti. Acurimiyye kitabının az bir bölümü hariç, diğer bölümlerini Demaminî'den okudu. İzzeddin bin Cema'a'nın derslerinde de bulunan Süyutî, Ebu Davud ve İbn-i Mace adındaki hadis kitaplarının çoğunu İbnü'l-Cezerî ve Zeyneddin Kımenî'den okudu. Hizbü'n-Nevevî'yi de Yahya bin Muhammed Şazilî'den okudu. Çeşitli ilimlerde büyük âlim oluncaya kadar, ilimle meşgul olmaktan geri durmadı. Edebiyat ilimlerinde büyük âlim oldu.
Süyutî, güzel yazı yazardı. Kendisi ve başkaları için pek çok kitap yazdı. 835 (m. 1431) senesinden sonra Asyut'taki medreselerin idareciliğini yaptı. Bu medreseler Şerifiyye, Faiziyye, Bedriyye ve Hudayriye medreseleridir. Karakoca Hasenî Medresesi'nde de hatiplik ve imamlık yaptı. İbn-i Hacer onu över ve sözlerini dinlerdi. Veliyyüddin Irakî, Süyutî'ye; “Fazilet sahibi bir kimse.” derdi. Şemseddin Sehavî diyor ki: “Ben, Süyutî ile defalarca beraber bulundum. Hocamız İbn-i Hacer'den ders okurken, ben de dinledim. Şiirlerinden bazı bölümler yazdım. İbn-i Fehd ve diğer bazı arkadaşlarımız da yazdı.”
İlki 826 (m. 1423) senesinde olmak üzere defalarca hacca gitti. Zaman zaman Mekke-i Mükerreme de mücavir olarak ikamet etti. Şam'a gidip Kudüs'ü, Halil İbrahim makamlarını ziyaret etti. Sa'id, Kus, İskenderiyye ve daha başka şehirlere de gitti. Gittiği yerlerin âlimlerinden istifade edip taliplerine de ilim öğretti. Ebü'l-Hasan Süyutî, çok hayır ve hasenat işleyen, fazilet sahibi bir zattı. İnsanlardan uzak durur, halkın arasına pek karışmazdı. Güzel ahlâklı olup temiz ve güzel giyinirdi.
Eserleri: Zamanının en büyük âlimlerinden ders alan ve en kıymetli âlimleri yetiştiren Ebü'l-Hasan Süyutî, pek kıymetli eserler de yazdı. Yazdığı eserlerden bazıları şunlardır:
1- Matlabü'l-edip fi'l-edeb ve't-tarih, 2- Riyadü'l-elbab ve Mehasinü'l-adab, 3- El-Mercü'n-nadr ve'l-ercü'l-Itr, 4- Ercüzetün fi'l-hayl, 5- Şerhü'l-erba'ini'n-Neveviyye, 6- Nazmu nuhbeti'l-fiker, 7- Fadl-u Salati'l-Cemaati, 8- Fadlü's-seyf ale'r-remyi.
