Mutasavvıf ve Malikî mezhebi âlimlerinden. İsmi Ali bin Muhammed bin Ahmed bin Yusuf bin Muhammed olup lakabı Nureddin'dir. Tabenavî adıyla meşhurdur. 800 (m. 1398) senesinde Kahire'de, Ebu Heysem mahallesinde doğdu. 888 (m. 1483) senesi Rebiulevvel ayının onunda, Cuma günü orada vefat etti. Aynı gün Necm-i Aynî Türbesi'ne defnedildi.
Kahire'de büyüdü. Burhaneddin Senhurî'nin yanında Kur'an-ı Kerim'i ve tecvid ilmini öğrendi. Ebu Amr'ın yanında da Kur'an-ı Kerim kıraati talimi yaptı. Yine bu âlimin yanında Risaletü'l fer'iyye adlı eseri ezberledi. Şemseddin Muhammed bin Hüseyin Şernblalî'nin yanında, namaz vakitlerine dair bilgileri öğrendi. Nasireddin Tabenavî ve Kahire'de de Şeyh Muhammed Küveys'in sohbetlerinde bulundu. Bu zat, evliyadan bir kimseydi. Şafiî âlimlerinden Mecdüddin Bermavî'nin yanında Fakihanî'nin Şerhu'r risale'sini okudu. Hatta Bermavî'nin derslerine uzun zaman devam etti. Onun yanında İbn-i Malik'in Elfiye'sini, İbn-i Hişam'ın Kavaid adlı kitaplarını ve Sahih-i Buharî'nin tamamını okudu. Şemseddin Bermavî'den de ilim tahsil etti. Zeyneddin Ubade ve Hanavî'den fıkıh ve Arap edebiyatını öğrendi. Şemseddin Haccarî'den Aynî'nin Şerhü'ş-Şavahid adlı eserini okudu. İbn-i Hacer'in yanında da 831 (m. 1427) senesinden itibaren iki sene ilim öğrendi. Bersebay'da Eşrefiye'ye yerleşti. Burada tasavvuf (ahlâk ilmi) ile meşgul oldu. Daha sonra ise Emir Cemil'in yanında ikamet etti. Emir Cemil, Tabenavî'yi çok severdi. Hatta ona bir ev satın alıp hediye etti. Emir Çakmak zamanında, bazı sebeplerden dolayı hapse atıldı. Hapiste bir müddet kaldı. Kendisini hapisten kurtarmak isteyenlere; “Canınızı sıkmayın. Hocam Nasireddin, daha önceden bu duruma işaret etmiş ve bir müddet hapiste kalacağımı söylemişti.” derdi.
Eserleri: 1- Urcuzetü fi'l-Ceyb, 2- Vesiletü'l-hadem ila ehli'l-halli ve'l-harem, 3- El-Hamyü'l-Ahmedî, 4- Er-Ribatü's-Samedî, 5- Urcuzetü fi'l-mikat, 6- Rahatü'l-kulub.
