Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Tahir bin Ahmed bin Abdürreşid bin Hüseyin el-Buharî olup; lakabı, İftiharüddin'dir. Buhara ehlindendir. 482 (m. 1090) senesinde doğdu. 542 (m. 1147) senesinde Buhara'da vefat etti.
Zamanında, Maveraünnehr'de bulunan âlimlerin en büyüğü, bir tanesiydi. İlmi, babası Kavvamüddin Ahmed ve başka âlimlerden aldı. Kendilerinden ilim öğrendiği hocaları, silsile yoluyla İmam-ı A'zam Efendimize dayanmaktadır. Kendisinden ise, birçok kimse ilim öğrenip istifade etmişlerdir.
Ahmed ibni Kemal Paşa hazretleri, fıkıh âlimlerinin derecelerini bildirirken, Tahir-i Buharî hazretlerini, meselelerde müçtehit olan âlimler tabakasında zikretmekte ve bu tabakada bulunan âlimlerin, mezhep imamının rivayeti yani içtihadı bulunmayan meselelerde içtihat salahiyetinde olduklarını, usul ve füruda mezhep imamına muhalefet edemeyeceklerini bildirmektedir.
Tahir-i Buharî, Hulasatü'l-fetava (Fatih Kütüphanesi, No: 2302) ve Nisab isimli meşhur eserlerin sahibidir. Ayrıca, Vakıat, Hızanetü'l-fetava (Kahire-1328) ve başka eserleri vardır.
