Fas'ta yetişen âlimlerin büyüklerinden. İsmi Muhammed bin Talib bin Sevde el-Mürrî Tavüdî olup künyesi Ebu Abdullah'tır. 1128 (m. 1716) senesinde Fas'ta doğdu. 1209 (m. 1795) senesinde Fas'ta vefat etti. Muhammed Tavüdî, ilk tahsilini Fas'ta yaptı. Zamanın büyük âlimlerinden okudu. Birçok ilim kitabını ezberledi. Fıkıh, hadis ve tefsir ilminde üstün bir dereceye yükseldi. Ebu Abdullah Muhammed bin Abdüsselam Benanî ve Şihabeddin Ahmed bin Abdülaziz Hilalî'den fıkıh ilmini, Şihabeddin Ahmed bin Mübarek Sicilmasî'den; mantık, kelam, beyan, usul, tefsir ve hadis ilmini öğrendi. Hocası daha hayatta iken onun huzurunda talebeye ders verdi. Hocası kendisini çok sever ve diğer talebeleri arasında üstün tutardı. Hocası vefat ettiğinde kabre koyma şerefine kavuştu. Ebu Abdullah Muhammed bin Kasım Cüsus'un uzun zaman derslerine devam etti. Kadı Ebü'l-Beka Şavî', Müftî Ebü'l-Abbas Ahmed bin Ahmed Temmak, Ebu Abdullah Muhammed bin Culün ve Ebu Abdullah Lenduz'dan da ilim öğrendi. Hocası Ebu Abdullah Lenduz, çok insaflı ve ilim aşığı idi. Şöyle ki ömrünün son günlerinde Şeyh bin Mübarek isminde bir âlimin Telhis okuttuğunu duydu. O hâliyle beraberindekilerle birlikte onu dinlemek için gitti. Tavüdî, Ebü'l-Abbas Ahmed bin Hâl Vecarî'den de; Elfiye, Teshil ve Mugnî'yi okudu. Tavüdî'nin, Elfiye kitabını bin kere okuduğu bildirildi.
Muhammed Tavüdî, 1181 (m. 1767) senesinde hac ibadetini yaptıktan sonra Mısır'a gitti. Camiu'l Ezher'de ilim meclisi kurup İmam-ı Malik'in Muvatta'ının tamamını, Kütüb-i Sitte'yi, Şemai'l-Hikem ve başka eserleri okuttu. Halk, devlet adamları ve âlimler, derslerini takip ettiler. Burada talebelerinden ehil olanlara icazet (diploma) verdi. Tavüdî, Mekke-i Mükerreme'deki büyük âlimlerden Abdurrahman bin Eslem Yemenî, Hüseyin bin Abdüşşekür, Şeyh Abdullah Mirganî, Şeyh İbrahim Zemzemî ve başkaları, Medine-i Münevvere'de ise Muhammed bin Abdülkerim Semman, Ebü'l-Hasan Sindî, Abdullah Ca'fer Hindî ve başkalarıyla görüşüp ders okudu ve okuttu.
Muhammed Tavüdî, Mısır'da yetişen büyük âlimlerden; Cevherî, Sa'idî, Hasan Cebertî, Seyyid Ayderusî, Şeyh Mahmud Kürdî, İsa Beravî, Üryan, Atıyye, Echürî ve başkalarıyla ilmî müzakerelerde bulundu. 1203 (m. 1788) senesinde Mağrib sultanı kendisine ısrarla kadılık teklif etti. Tavüdî, bu vazifeyi istemeyerek kabul etti. Fetvaları çok sağlam idi. Çok heybetliydi. Az gülerdi. Şöhreti her yere yayıldı. Asrının büyük âlimlerinden sayıldı. Vefatına kadar güzel ahlâk üzere yaşadı.
Mağrib sultanı Mevlana Muhammed vefat ettiğinde, saltanat konusunda çocukları arasında ihtilaf çıktı. Halk ve devletin ileri gelenleri Tavüdî'nin fikri üzerinde ittifak ettiler. Tavüdî, yeni sultan Mevlana Süleyman'dan; Allahü tealanın emir ve yasaklarına uymak, zulüm yapmamak, haramları işlememek, bidatleri terk hususunda söz alıp biat etti. Peşinden halk da biat etti.
Eserleri: Muhammed Tavüdî'nin eserlerinden bazıları şunlardır:
1- Haşiye alâ Camii's-Sahihi'l-Buharî (dört cilt hâlinde), 2- Keşfü'l-hâl ani'l-vücuhi elleti yentezımü minha Beytülmal, 3- El-Minhatü's saniye fi's-Salati'l-faite, 4- Ta'lik alâ Lamiyye Zükak, 5- Haşiye an Şerh-i Muhtasari'ş-Şeyh Halil li'z-Zürkani fî fürui'l-fıkhı'l-Malikî, 6- Haşiye ale'l-Beydavî, 7- Şerhü'l-Meşarik li's-Saganî. 8- Camiu'l-ümmehat.
