Tebe-i tabiîn devrinde yetişen tefsir, fıkıh, hadis ve lügat âlimlerinden. İsmi, Yahya bin Sellam bin Ebu Sa'lebe el-Basrî'dir. Künyesi, Ebu Zekeriyya'dır. 124 (m. 742) senesinde Kufe'de doğdu. Babası ile birlikte Basra'ya gitti. Orada yetişip ilim öğrendi. Buraya nisbetle kendisine “Basrî” denildi. Bilahare Mısır'a gitti. Oradan Afrikıyye'ye, Kayravan'a geçti ve orasini vatan edinip yerleşti. Ömrünün sonuna doğru hacca gitti. Hacdan dönüşünde, 200 (m. 810) senesinde Mısır'da, Fustat'ta vefat etti.
Yahya bin Sellam, Tabiîn'den yirmiye yakın kimse ile görüşüp sohbetlerinde bulundu. Onlardan tefsir, hadis ve fıkıh ilimlerine ait çok şeyler öğrendi. Onlar da kendisinden ilim aldılar. O; Hammad bin Seleme, Hasan-ı Basrî, Hasan bin Dinar, Hemmam bin Yahya, Sa'id bin Ebu Arube ve daha başka âlimlerden ilim alıp rivayetlerde bulundu. Kendisinden de, Mısır'da Abdullah bin Vehb ve ilimde onun dengi olan daha başka âlimler ilim aldı.
İbn-i Cezerî diyor ki: “O, bir müddet Keyravan'da kaldı. Orada kendisinden birçok kimse, Tefsirü'l-Kur'an adındaki eserini okuyup öğrendi. Oraya, daha önce onun gibi bir âlim gelmemişti.” Oğlu Muhammed bin Yahya; Tefsirü'l-Kur'an'a birçok ilaveler yapmıştır. Kendisi, oğlu ve torunu, birçok ilmî eserler ortaya koymuşlardır. Yazma ve dağınık halde bulunan tefsirinden, bugüne ele geçebilen nüshaları çok azdır. Mevcut olan eksik nüshaları, ya oğlu Muhammed bin Yahya, yahut da talebesi Ebu Davud Ahmed bin Musa nakletmişlerdir.
Yahya bin Sellam el-Basrî'nin tahkik edilerek yayınlanmış olan “Tefsirü'l-Kur'an” adlı eserinde Ahzab Suresi tefsirinin baş tarafı.
Onun bu tefsirinde, Resulullah Efendimizden, Tabiîn'den ve Tebe-i tabiînden naklettiği rivayetlerle birlikte, tıp, biyoloji, matematik ve diğer fen bilgileri, kıraat, nahiv, lügat, tarih gibi birçok ilimlerden bahsedilmektedir. Bu tefsir, çeşitli ilimlerden bahseden ilk tefsir örneklerindendir. Fıkıh ilmine dair yazdığı “İhtiyarat” adındaki eseri meşhurdur. Onun bu eserinden, “Me'âlimü'l-iman” kitabının sahibi İmam-ı Beyhekî de bahsetmektedir. “Kitabü'l-Câmi” adındaki eserini de İmam-ı İbn-i Cezerî zikretti ve onun hakkında; “O, sika (güvenilir) sağlam, kitap ve sünneti (Yani, Kur'an-ı Kerim'i ve hadis-i şerifleri), lügat ilmini ve Arapçayı iyi bilen bir âlimdir.” Ve Ebü'l-Arap da; “Her ilimde onun çok eseri vardır.” dediler. İbn-i Hibban, onu sika raviler arasında zikretmektedir.
İbn-i Cezerî, “Tabakatü'l-Kurra” adındaki eserinde Yahya bin Sellam'dan bahsetmektedir. O kıraat ilminde de sika bir ravidir. Kur'an-ı Kerim harflerinin nasıl okunacağını bildiren nakilleri vardır. Bu ilme dair olan ilmi, Hasan-ı Basrî'den, o da, Hasan bin Dinar'dan ve diğerlerinden almıştır. Kıraatta, rivayet tariki ile bildirdiği çeşitli kavilleri (tercih ettiği sözleri) vardır.
