Hindistan'da son devirde yetişen en büyük âlim ve velilerden. İsmi Ebü'l-Hasan Zeyd İbn-i Ebü'l-Hayr Abdullah bin Ömer İbni Ahmed Said İbni Ebü's Said Zekiyyül kadr ibni Safiyyül kadr bin Abdülaziz bin Muhammed İsa bin Muhammed Seyfeddin el-Müceddidî el-Farukî'dir. 1324 (m. 1906) senesinin Ramazan ayının 25'inde Hindistan'ın Delhi şehrinde Hangah-ı Abdullah Dehlevî'de dünyaya geldi. Soyu 9 kuşak ile İmam-ı Rabbanî Şeyh Ahmed Faruki Serhendi hazretlerine ulaşır. Dedesinin dedesi Şah Ebü's-Said Zekiyyül kadr, Lüknov'dan Delhi'ye gelmiştir. 1275 (m. 1858)'de İngiliz sömürgecilerin çıkardığı fitne üzerine Delhi darmadağın olmuş; aile de dağılmıştı. Bir kısmı başka şehirlere, bir kısmı Medine-i Münevvere'ye hicret etti. Ancak 1290 (m. 1874) senesinden sonra Hindistan'a dönüp toparlanabildiler.
Ebü'l-Hayr Farukî, 1298 (m. 1880) senesinde Rampur'da vefat eden babası Muhammed Ömer'in halifesidir. Bir gece rüyasında Hazreti Peygamber'i çok üzüntülü görmüş, sebebini sorduğunda; “Türkler benim halifemi bugün makamından ayırdılar. Bunun cezasını çok acı çekeceklerdir” buyurmuştur. Zeyd-i Farukî, ilmî ve tasavvufî bir muhitte yetişti. Şeyh Muhammed Ömer ve Molla Emanullah'tan okumaya başladı. Sarf ve nahivde İbni Hacib'in Kafiye'sine kadar okudu. Nahv Mir ve El-Kafiye gibi bazı eserleri babasıyla okudu. Sonra Delhi'de bulunan Abdürrab Medresesine katıldı. Burada Şeyh Abdülvehhab, Hakim Muhammed Mazharullah ve Şeyh Mahbub-i İlahî'den bazı ilimleri okudu. Şeyh Abdülaliy ve Şeyh Muhammed Şafi'den hadis öğrendi. 1335 senesinde babası Şeyh Ebü'l-Hayr Abdullah'a intisap etti. 1340 (m. 1922) senesinde babası ona Nakşibendî Müceddidî yolunda insanlar irşat etmeye izin verdi. 1341 (m. 1923) senesinde babasını kaybetti ve seccaden işin olarak onun vazifesini devraldı. 1346, 1350 ve 1386 senelerinde hac ve ziyaretlerini yaptı.
İmam Rabbanî Şeyh Ahmed Farukî Serhendî hazretlerinin torunlarından ve Hindistan'da son devirde yetişen büyük âlimlerden Zeyd Ebu'l-Hasan Farukî hazretleri (sağda). Zeyd Ebu'l-Hasan Farukî hazretlerinin Hüseyin Hilmi Işık Efendi'ye yazdığı bir mektubun zarfı (ortada) ve mektubu (solda).
Zeyd-i Farukî, kardeşi Ebü's-Sa'd Sâlim ile birlikte 1349 (m. 1931) senesinin Zilkade ayında Kahire'deki Ezher Üniversitesi'ne ziyarete gitti. Ezher'de bulunduğu süre zarfında Şeyh Yusuf Decvî Malikî'nin Sahih-i Buharî derslerine iştirak etti. İbn-i Malik'in Elfiyye'si üzerine yazılmış olan Şerh-i İbni Akil'i Şeyh Ali Şuayb Aciz'den okudu. Hadis-i şerif dinledi ve aralarında Şeyh Muhammed Bahit el-Mutiî ve Şeyh Muhammed Habibullah Şinkitî gibi zâtların da bulunduğu âlimlerden icazet aldı. Faslı Muhaddis Şeyh Abdülhayy Kettanî 1351 senesinde Mısır'da bulunduğu günlerde onunla mukaddes beldeleri ziyaret etti. Suriye'nin önde gelen muhaddislerinden Şeyh Bedreddin el-Hasenî'den hadis icazeti aldı. Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi'nin sohbetinde bulundu. 1350 senesinde Harameyn'e gitti. Şeyh Ebü'l Feyz Ebü'l-İs'ad Abdüssettar Sıddiki İbn-i Mevlevî Abdülvehhab Dehlevî Mekkî'den müselsel hadisler dinledi ve ondan 1351 senesinde icazet aldı. Şeyh Seyyid Ahmed Şerif Senusî'den on müselsel hadis dinledi ve ondan 1351 senesinde icazet aldı.
1354 (m. 1935) senesinde Ezher'in âlimiyye imtihanına girdi. 1354 senesinin 26 Ramazan'ında Kahire'ye döndü. 1345 (m. 1925) senesinde evlendi. 3 erkek, 6 kız çocuğu vardır. Oğlu Ebu Turab Hamid 1358 senesinde doğumda, diğer bir oğlu Ebü'l-Hayr 1360 senesinde 3 yaşında ve doktor oğlu Ebü'l Fadl Muhammed 1404 (m. 1984) senesinde vefat ettiler. Ebü'l-Fadl'n oğlu Ebü'n-Nasr Enes 1391 (m. 1971) senesinde doğdu. İlim tahsil etti ve şimdi ceddinin dergahında seccaden işin (şeyh) olarak vazife yapmaktadır. Zeyd-i Farukî'nin kardeşleri Ebü'l-Feyz Bilal ve Ebü's-Sa'd Sâlim, Belucistan'da Kueta şehrinde irşad ile vazifelendirilmiştir. Çocukları vardır.
Şeyh Zeyd Nakşibedi Müceddidî âlimlerinin büyüklerindendir. Hindistan, Afganistan, Pakistan'ın Kueta şehrinde çok sayıda insan onun yolunu takip etmektedir. Seyyid Selim Ahmed Behrayic, Seyyid Babür Ali Kanpurnagar ve Mevlana Naimullah Hayalî, Zeyd Farukî'nin halifelerindendir. Zeyd Ebü'l-Hasan Farukî zamanın âlim ve velîleri ile de görüşürdü. Nitekim büyük âlim Hüseyin Hilmi Işık ile mektuplaşırlardı. Hüseyin Hilmi Efendi'nin Hindistan'ı ziyareti esnasında buluşup sohbet etmişlerdir. Şeyh Zeyd Farukî, Arapça, Farsça ve Urduca kaleme aldığı eserler onun İslamî ilimlere olan vukufunu göstermektedir. Ayrıca bu lisanlarda şiirler kaleme almıştır. Zeyd-i Faruki, 1414 senesi Cemazilahir ayının on beşinde (1 Aralık 1994) vefat etti. Delhi'deki Çiti Kabr mıntıkasındaki Şeyh Ebü'l-Hayr türbesine Dergahına defnedildi. Babası ve dedesi ile Abdullah Dehlevî ve Mazhar Can-ı Canan hazretlerinin türbesinin bitişiğindedir.
Eserleri:
1- Esanidü'l-Aliyye (Arapça, neşredilmedi).
2- Hayrü'l-Mezid fi İ'rabi'l-Aye ve Kelimeti't-Tevhid (Arapça, neşredilmedi).
3- Kavlü's-Sani fi'z-zeb an Şeyh Abdilgani (neşredilmedi).
4- Hücce fi Mes'eleti'l-Layha ve'l-Kabda (Farsça, neşredilmedi).
5- Bezm Hayr ez Zeyd Dar cevap Bezm Cemşid (Urduca, babası Şeyh Ebü'l-Hayr hakkında).
6- Mecma'ul-Hayri'l-Beyan (Mevlid-i şerif hakkında).
7- Menahicü's-Seyr ve Medaricü'l Hayr (Farsça, Nakşibendî Müceddidî yolu hakkında).
8- Takvimü'l-Hayri (Miladî ve Hicrî tarihlerin hesaplanması hakkında, neşredilmedi).
9- Hayrü'l Makal fi Rü'yeti'l-Hilal (Urduca).
10- Allame İbni Teymiyye aur Un Ki Ham Asr Ulama (Urduca).
Zeyd Faruki hazretleri, babası ve dedesi ile Abdullah Dehlevî ve Mazhar Can-ı Canan hazretlerinin türbesinin arka tarafına bitişik bulunan türbede medfundur (sağda). Bu türbedeki kabri (ortada) ve kabir taşı (solda).
11- Mesele Zabt Vilade (Doğum kontrolü hakkında, Urduca).
12- Menhecü'l-Eba fi Selami ale'l Enbiya ve'r-Rıza an Evliya (Farsça ve Urduca).
13- Risale Vahdeti'l-Vücud (Farsça ve Urduca).
14- Nabakat bin Tabakan (Arapça).
15- Makamat-ı Hayr (Babası ve ceddi hakkında).
Makamat-ı Hayr adlı eserinin kapak sayfası. Eser, baba ve dedeleri hakkındadır.
16- Makamat-ı Ahyar (baba ve dedeleri hakkında, Farsça).
17- Aik İlmi Makala (İmam Rabbani'nin hayatı üzerine, Urduca).
18- Hazrat Müceddid aur Un Ki Nakidin (Urduca).
19- Sevanih Hayat Şah Bilal (Urduca).
20- Mevlana İsmail Dihlevî aur Takviyatü'l-iman (Takviyetü'l-İman'dan yedi meselenin reddi üzerine, Urduca).
21- Mes'eletü'l Mesacidi'l-Mahcura (Arapça).
22- Sarir al-Yara li İrtişaf Himya al-Sama (Urduca).
23- Introduction in Urdu to Qawl al-Jalli fi Zikr Athar al-Wali (Şah Veliyyullah Devlevî'nin biyografisi, İngilizce).
24- Seyyid Vahid Eşref el-Eşrefi el-Ceylani'nin tasavvuf makalelerine mukaddime.
25- Sevanih-i İmam Azam (İmam Ebu Hanife'nin hayatı, Urduca).
26- Zikriyyat Eyyam- Zeyd (Hatıralar, neşredilmedi).
27- Necatü'l-Arib ve Safratü'l-Lebibin
