Hadis âlimi. Tam ismi, Ebu'l-Hattab Ziyad bin Yahya bin Ziyad bin Hassan bin Abdullah el-Hassani en-Nükri el Adeni el-Basrî'dir. Basra'da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. 254 (m. 868) yılında vefat etmiştir.
Ziyad bin Yahya, 35 kadar âlimden ilim almıştır. Bişr bin el-Mufaddal er-Rakkaşî, Abdülvehhab bin Abdülmecid es-Sekafî, Süleyman bin Davud et-Tayalisî, Ebu Muhammed Mu'temir bin Süleyman et-Temimî, Ebu Abdüssamed Abdülaziz bin Abdüssamed el-Ammi, Ebu Muhammed Abdüla'la bin Abdüla'la el-Kureşî, Ebu Amr Muhammed bin İbrahim es-Sülemî, Süfyan bin Uyeyne, Ebu Vehb Abdullah es-Sehmî hocalarının en meşhurlarıdır.
Ziyad bin Yahya'dan Kütüb-i Sitte müelliflerinden başka çok sayıda hadis âlimi ilim almıştır. Bunların en meşhurları şunlardır: Ebu Hatim er-Razî, Abdullah bin Muhammed bin Ebüddünya el-Kureşî, Ebu Ali Hüseyin bin Muhammed en-Nişaburî, Ebu Bekr Ahmed bin Ali bin Sa'id el-Mervezî, Ebu İshak İbrahim bin Ebu Talib en-Nişaburî, Ebu Muhammed Yusuf bin Yakub el-Kazi el-Bağdadî, Ebu'l-Abbas Hasan bin Süfyan eş-Şeybanî, Ebu Muhammed Abdullah bin Ahmed Abdan el-Ahvazî, Ebu Yahya Zekeriyya bin Yahya es-Sacî, Ebu Bekr Muhammed bin Harun er-Ruyanî, Taberî, Ebu Bekr Muhammed bin İshak bin Huzeyme en-Nişaburî, Ebu Abdullah Muhammed bin el-Müseyyeb el-Ergiyanî, Ebu Muhammed Yahya bin Muhammed bin Sa'id el-Bağdadî.
Zamanındaki muhaddislerin çoğu Ziyad bin Yahya'yı adil bir ravi olarak kabul etmiş; hiçbir âlim tarafından tenkit ve itiraza uğramamıştır. Ebu Hatim er-Razî, Nesaî ve İbni Hibban, Ziyad bin Yahya hakkında “sika” tabirini kullanmıştır.
Kütüb-i Sitte'de Ziyad bin Yahya'nın rivayet ettiği hadis-i şeriflerden 17 tanesi mevcuttur. Bunlardan 1'i Buharî'de, 5'i Müslim'de, 6'sı Tirmizî'de; 3'ü Ebu Davud'da; 1'i Nesaî'de ve 1'i de İbn-i Mace'dedir.
