Hürmüz kapandı, o ülkeler düğmeye bastı! Yakıttan seyahate, ısıtmadan aydınlatmaya sıkı tedbirler

Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği enerji krizi derinleşirken, tedarik kıtlığına karşı dünya çapında birçok ülke, tüketimi azaltmak ve artan maliyetlerin etkisini sınırlandırmak için bir dizi önlem devreye aldı. 

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) "2026 Enerji Krizi Politika Takip Aracı" ve hükümetlerin açıklamalarından derlenen bilgilere göre, ülkeler bir yandan talebi düşürmeye yönelik tasarruf politikalarını devreye alırken, diğer yandan vergi indirimleri, sübvansiyonlar ve fiyat kontrolleriyle hane halklarını korumaya çalışıyor.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin taşındığı Hürmüz Boğazı'nda yaşanan arz kesintisi, Brent petrolün varil fiyatının savaş öncesi döneme göre yüzde 50'ye yakın artmasına neden oldu.

Dünya genelinde doğal gaz fiyatları da hızla arttı. Pek çok ülke, yüksek fiyatlar ve arz kısıtı karşısında talebi düşürmek için önlem almaya başladı.

ASYA ÜLKELERİ DÜĞMEYE BASTI

Asya ülkeleri, Orta Doğu kaynaklı petrol ve LNG’ye olan yüksek bağımlılık nedeniyle enerji tüketimini azaltmaya yönelik kapsamlı tasarruf önlemleri uygulamaya başladı. 

Çin akaryakıt fiyatlarına sınırlama getirirken, Bangladeş, Endonezya ve Laos gibi ülkelerde uzaktan çalışma, eğitim ve kamu hizmetlerinde kısıtlamalar devreye alındı. 

Hindistan ve Güney Kore sanayi ve ulaşımda enerji kullanımını sınırlandırırken, Filipinler ve Sri Lanka gibi ülkelerde acil durum önlemleri kapsamında çalışma günleri azaltıldı ve yakıt kullanımı kotalara bağlandı. 

Tayland, Vietnam ve Singapur ise uzaktan çalışma, toplu taşıma ve enerji verimliliğini artırmaya yönelik uygulamaları yaygınlaştırarak krizle mücadele ediyor.
 

AFRİKA ÜLKELERİ TASARRUFA ODAKLANDI

Afrika ülkeleri de enerji krizine karşı tasarruf odaklı önlemleri devreye aldı. 

Nijerya sanayide enerji verimliliğini artırmaya yönelirken, Etiyopya uzaktan çalışma ve çevrim içi toplantıları teşvik edip yakıt sübvansiyonlarını artırdı. 

Mısır kamu çalışanları için uzaktan çalışma uygulamasına geçerek enerji kullanımını sınırlandırırken, Senegal ise vatandaşlara genel tasarruf çağrısı yaptı.

AVRUPA'DA FİYAT KONTROLLERİ VE VERGİ İNDİRİMLERİ

Avrupa ülkeleri enerji krizine ağırlıklı olarak ekonomik önlemlerle müdahale ediyor. 

Almanya ve Fransa fiyat sınırlamaları ve sektör destekleri uygularken, İspanya ve İsveç vergi indirimleriyle enerji maliyetlerini düşürmeye çalışıyor. 

Polonya, Hırvatistan, Slovenya ve Sırbistan gibi ülkelerde tavan fiyat ve tüketim kısıtlamaları uygulanırken, İngiltere ve İrlanda düşük gelirli gruplara destek paketleri açıkladı. 

Avrupa Birliği ise tasarrufu teşvik eden çağrılar yaparken, artan enerji fiyatlarının ithalat maliyetlerini ciddi ölçüde yükselttiği belirtiliyor. Türkiye ise akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye yansımasını sınırlandırmak için mart başında eşel mobil mekanizmasını devreye aldı.