Dünya 1’den büyüktür

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bilinen ‘Dünya 5’ten büyüktür’ çıkışı, şimdi bütün dünya ülkelerinin ABD’ye tepki göstermesiyle ‘Dünya 1’den büyüktür’ şeklini alıyor. Bütün ülkeler ABD’nin ticaret savaşına karşı birleşiyor...

ABD’nin dünyanın dengelerini bozacak ambargo, bazı ürünlere vergi ve kısıtlama gibi adımları Türkiye’de doları zirveden zirveye koştururken, bütün dünyadan ülkemize destek mesajı yağdı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye yaptırım kararı vermesinden sonra Türkiye döviz piyasalarında büyüyen manipülasyon, F-35’lerin teslimatının askıya alınması gibi kararlar da peş peşe geldi. Daha önce Çin mallarına uygulamaya karar verdiği vergiler sebebiyle bu ülkeyi karşısına alan, ABD’de faaliyet gösteren Avrupalı şirketlere peş peşe tehditler savunan Amerika, tüm dünyayı karşısına alınca, Türkiye üzerinden başlatılan yeni oyuna karşı, dünyanın büyük oyuncuları tek tek birleşip dev bir karşı cephe oluşturma adımını attı. Almanya, Rusya, İtalya başta olmak üzere birçok ülke, ABD’yi yalnızlaştıracak adımları peş peşe sıralıyor. Dünyada 50 milyar dolarlık fonla yatırım yapan ‘Melek Yatırım Forumu’ 500 kişilik yönetici kadrosuyla İstanbul’da toplanma kararı aldı. Çin, ABD yaptırımlarına karşı Türkiye’ye el uzattı ve “Gelin güç birliği yapalım” dedi. Bu destek açıklamalarının yanı sıra eylül ayında İstanbul’da toplanacak olan BRICS ülkelerinin de benzer bir güç birliğini açıklaması bekleniyor. Merkezi Amerika’da bulunan dev finans kuruluşlarının yetkilileri de ABD’nin yaptırımları ile Türkiye’ye etkilerini değerlendirirken “Şaşkınız” ifadesini kullanmaktan çekinmiyor.

YABANCILAR ÇOK TEPKİLİ
Bir NATO ülkesi nasıl böyle yapar?
Yabancı ekonomistler Trump yönetimindeki ABD’nin yöntemlerine tepkili. Lond- ra merkezli GKFX’in Stratejisti Davit Morrison, ABD’nin birçok ülkeye gümrük tarifesi artırımına gittiğini belirterek “Trump bu yaptırımları Çin, Kanada, Meksika gibi ekonomik olarak adaletsizlik olduğunu düşündüğü ülkelere karşı değil, politik anlaşmazlıkları bulunan Rusya, İran ve Türkiye’ye de uyguluyor” dedi ve “Bir NATO üyesinin başka bir üyeye yaptırım uygulaması şaşkınlık verici” ifadesini kullandı.

Birçok ülke ABD’ye karşı birleşecektir
JFXTM Küresel Para Birimi Stratejileri Başkanı Jameel Ahmad ise Türkiye ekonomisinin alternatif ilişkiler yoluyla yeni finansman yolları arayabileceğine işaret ederek “Bu ülkeler, (Çin, Rusya ve Körfez ülkeleri) potansiyel olarak Türkiye’ye finansman sağlayabilir” dedi. Ahmad “Dünya ekonomisi son derece birbirine bağlı. Diğer ekonomiler ABD’nin tarifelerdeki artış baskısının etkisini hafifletmek için ABD dışında yeni ticaret anlaşmaları yapabilir’ dedi.

Fitch: Türkiye kazanır
Uluslararası kredi kuruluşu Fitch Ratings, geçen ay bir projeksiyon açıklamış ve ABD ile Çin arasında giderek artan ticaret savaşlarının gelecek yıl ve 2020 yılında Türkiye ekonomisine olumlu katkısı olacağını bildirmişti. Projeksiyonda ABD ve Çin arasında etkisi giderek artan ticaret savaşlarının 2019 yılında küresel büyümenin yüzde 2,8 gerilemesine sebep olabileceği belirtilirken, “Küresel büyüme azalırken, Türkiye ekonomisi bu sebeple 209’da 0,1 puan, 2020’de ise 0,2 puan olumlu etki görecek” tahmini yapılmıştı.

BRICS parası geliyor
ABD’ye karşı güç birliği adımlarından biri de BRICS ülkelerinden gelecek. Bu amaçlı adımın ilki temmuzda Güney Afrika’da düzenlenen BRICS zirvesinde geldi. Trump’a fren yaptırmayı hedefleyen ikinci adım, 7 Eylül’de Türkiye’de atılacak. Türkiye, Rusya, Fransa ve Almanya’yı bir araya getirecek zirvede ABD’nin yıkıcı politikalarına karşı yollar aranacak. ABD Doları-Suudi Petrolü kısır döngüsünden kurtulmak için BRICS ülkeleri arasında bir para birimine kadar birçok öneri gündeme gelecek. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ‘Dünya 5’ten büyüktür’ sloganı zirvede yeni şekil alacak.

Çin’den ‘Güçlerimizi birleştirelim’ çağrısı
ABD Başkanı Trump’ın ekonomik savaş başlattığı Çin, Türkiye’ye ‘Güçlerimizi birleştirelim’ çağrısı yaptı. Çin hükûmeti tarafından yayınlanan ‘Çin ve Dünya Ticaret Örgütü’ başlıklı beyaz kitapta, “ABD’nin tek taraflı başlattığı ticari ihtilaf ve savaşların galibinin olmayacağı vurgulandı. Ülkenin Dünya Ticaret Örgütüne üyeliğinin üzerinden 17 yıl geçtiği hatırlatılan kitapta, bu süreçte Çin ve Türkiye arasındaki ikili iş birliklerinin sürekli geliştiği belirtildi ve “İki ülke ticaret hacmi 21 kat artarak 21,9 milyar dolara ulaştı. Çin, Türkiye’nin ikinci büyük ticaret ortağı hâline geldi. Türkiye, Çin’in elektro-mekanik ürünlerini, yüksek teknoloji ürünlerini, günlük tüketim mallarını alırken, Türkiye’nin madencilik, petrokimya ve gıda ürünleri de Çin’de büyük rağbet görüyor. Çinli firmalar 2001’den bu yana Türkiye’de 18,8 milyar dolarlık proje üstlenmiştir. Çinli firmaların Türk firmalarıyla birlikte yaptığı Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi 2. etabı, Aksaray’daki Tuz Gölü Yer altı Depolama Tesisi ve Kazan’daki Doğal Soda Külü ve Kojenerasyon tesisleri gibi birçok ortak proje yürütülmektedir. İki ülkenin karşılıklı yatırımı artıyor” denildi.
Çin ve Türkiye’nin birçok benzer sınamayla karşı karşıya bulunduğu belirtilen kitapta, şu görüşlere yer verildi: ABD’nin tek taraflı ticari savaşın kazananı olmayacak. Bu, Türkiye’nin istikrarlı gelişimi için gerekli uluslararası ortamı bozacaktır. Bu nedenle Çin Türkiye ile el ele vererek güçlerini birleştirmek, ortak kazanca dayalı bir doğrultuda gelişmeyi sağlamak, uluslararası ekonomik düzenin daha adil ve makul ilerlemesini hızlandırmak iki ülkenin de çıkarınadır.

1.500 yabancı toplanacak
Sayıları 1500’ü bulan yatırımcı grubu İstanbul’da bir araya gelmeye karar verdi. 50 milyar dolarlık yatırımı yöneten ‘Dünya Melek Yatırım Fonu’nun Başkanı Baybars Altuntaş “Bu sabah toplantımızı yaptık. Herkes şunda hem fikir oldu; ‘Türkiye ekonomisi üzerinde bilinçli bir oyun oynanıyor.’ Dolayısıyla biz 50 milyar dolarlık pazarı hem bu oyuna karşı durabilmek hem de girişimcilik ekosisteminin arkasında durmak adına 1.500 kişilik yatırımcı kadrosuyla İstanbul’da toplama kararı aldık” dedi. Yabancıların Türkiye’nin arkasında durmasının anlamlı olduğunu söyleyen Altuntaş, “Oyunlara karşı duracağız” dedi.

Olanlar akılla izah edilemez
Çoğunluk hissesi İspanyol BBVA’ya ait olan Garanti Bankasının Genel Müdürü Fuat Erbil, Türk bankacılık sektörünün olağan dışı tüm durumlara hazırlıklığının tam olduğunu söyledi. Sektörün sahip olduğu yabancı para likiditesinin 100 milyar dolar seviyesinde olduğunu söyleyen Erbil “Son günlerde yaşanan gelişmeleri akılla izah etmekte zorlanıyorum. Bizim bildiğimiz prensiplere, ekonomik gerçeklere ve temellere aykırı bir dalgalanma ve fiyatlama var” dedi. Önümüzdeki günlerde piyasanın stabilize olacağını söyleyen Erbil “İlk, alınan tedbirler bu çerçevede. Gereksiz döviz talebini regüle edecek, bankaların olağanüstü kur seviyelerinden göreceli anlamda az etkilenmesini sağlayacak sermaye ile ilgili tedbirler, piyasanın yabancı para tarafındaki likiditesinin makul düzeyde tutulması. Faiz silahı da gerekirse çekilebilir. Piyasa kısa sürede sakinleşir’ dedi.

Vatandaş hızla TL’ye geçiyor
Katarlı bankacılık grubu tarafından Rus Sberbank’tan satın alınan Denizbank’ın Genel Müdürü Hakan Ateş de vatandaşlara “Herkesin parası, mevduatı bankacılık sisteminde ve emniyette” açıklaması yaptı. Bankaların sağlam olduğunu, özellikle KOBİ’lerin birbirine krediyi kesmemesinin önemli olduğunu söyleyen Ateş “Yaşananlar spekülatif bir atak. Biraz heyecana sebep oldu ancak BDDK, MB, SPK, Hazine, bütün kararları bankacılık sistemiyle birlikte doğru tavırları eş zamanlı olarak alabildi. ATM’lerimize olabildiğince efektif yükledik ama kimse paraya saldırmıyor. Halkımız son derece akıllı. Çünkü endişe edecek bir durum yok. Bu ülkenin kendine güvenmesi için çok fazla nedeni var” dedi. Hiç kimsenin parasını çekip yastık altına, kasaya koymadığını söyleyen Ateş “Halkımız dövizden TL’ye geçiyor, parasını bankada tutuyor” dedi.

Halkın dövize alım talebi yok
Türk Ekonomi Bankası (TEB) Genel Müdürü Ümit Leblebici, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Merkez Bankası kararlarının işe yaradığının görüldüğünü söyledi. Genel olarak dövizde halkın alım talebi bulunmadığını belirterek “Normal akışa dönmeye başladık. Birkaç önlem daha alınırsa piyasa iyice normalleşir” dedi. TL’de de bir problem olmadığını söyleyen Leblebici, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ‘Hiçbir şekilde serbest piyasa ekonomisinden taviz vermeyeceğiz’ açıklamasından daha öte iyi niyet gösterilecek bir cümle olduğunu düşünmediğini söyledi.