Petrol krizine karşı yenilenebilir kalkan! Yerli kaynaklarla maliyet kontrol altında
Orta Doğu’daki savaşın gölgesinde enerji fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar, Avrupa’dan Asya’ya birçok ülkede enerji arz güvenliğini yeniden kritik başlıklardan biri hâline getirdi. Türkiye ise son yıllarda hızlandırdığı yenilenebilir enerji yatırımları sayesinde bu süreçten görece daha az etkilenen ülkeler arasında öne çıktı.
- Türkiye'nin elektrik kurulu gücünün %62,5'unu (77.114 megavat) yenilenebilir enerji kaynakları oluşturmaktadır.
- Güneş enerjisinde kurulu güç 25.827 megavata, rüzgar enerjisinde ise 14.862 megavata ulaşmıştır.
- Jeotermal enerjide Türkiye, Avrupa'da lider konumdadır.
- Hidroelektrikte Türkiye'nin kurulu gücü 32.324 megavat seviyesindedir.
- Dünyanın en büyük ekonomileri de enerji arz güvenliğini sağlamak için yenilenebilir kaynaklara yönelmektedir.
CEMAL EMRE KURT - Türkiye’de yenilenebilir kaynakların payının artması, petrol ve doğalgaz ithalatına olan bağımlılığı doğrudan azaltıyor. Yerli kaynakların devreye girmesiyle birlikte küresel enerji fiyatlarında yaşanan artışların ekonomi üzerindeki etkisi sınırlanırken, enerji maliyetlerinin kontrol altında tutulmasına katkı sağlanıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre 123 bin 284 megavatlık Türkiye’nin elektrik kurulu gücünün 77 bin 114 megavat kapasiteli yüzde 62,5’luk kısmını yenilenebilir enerji kaynakları oluşturdu. Sanayiden ulaşıma, elektrik üretiminden ısıtma sistemlerine kadar geniş bir alanda kullanılan bu kaynaklar arasında güneş ve rüzgâr, hidroelektrik, jeotermal ve biyokütle bulunuyor.
DÜNYA DA AYNI YOLA GİRDİ
Enerji krizinin etkisi yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmadı. Dünyanın en büyük ekonomileri de enerji arz güvenliğini sağlamak için yenilenebilir kaynaklara yöneldi. Güneş enerjisinde Çin açık ara ilk sırada yer alırken, ABD ve Hindistan da büyük ölçekli yatırımlarla kapasitesini hızla artırıyor. Avrupa’da ise Almanya ve İspanya güneş ve rüzgâr yatırımlarıyla öne çıkıyor. Rüzgâr enerjisinde Çin ve ABD ilk sıralarda yer alırken, Kuzey Avrupa ülkeleri Danimarka ve Birleşik Krallık da bu alanda öne çıkan ülkeler arasında bulunuyor. Jeotermal enerjide ise ABD ve Endonezya ilk sıralarda yer alırken Türkiye Avrupa’da lider konumda. Hidroelektrikte Çin, Brezilya ve Kanada dünyanın en büyük üreticileri arasında yer alırken Türkiye üst sıralarda. Bu tablo, enerji krizine karşı küresel ölçekte kaynakların hızla çeşitlendiğini ve yenilenebilir enerjinin stratejik önem kazandığını gösteriyor. Türkiye’nin hidroelektrikte kurulu gücü 32 bin 324 megavat seviyesine ulaştı. Bu kapasitenin temelini Fırat-Dicle havzasındaki büyük barajlar ile Karadeniz’deki akarsu tipi santraller oluşturuyor. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki depolamalı santraller ile Karadeniz’deki üretim hatları, petrol ve gaz krizlerinde sistemi ayakta tutan temel denge unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Tarihte böylesi görülmedi! Otogaza rekor zam
RÜZGÂRDA EGE VE MARMARA
Güneşte kurulu güç 25 bin 827 megavata ulaştı. Hidroelektrikten sonra en büyük yenilenebilir kaynak hâline gelen güneş enerjisinde Konya Karapınar’daki 1.000 megavatlık santral dönüşümün simgesi oldu. Şanlıurfa-Viranşehir, Niğde-Bor ve Hatay-Erzin yeni yatırımların öne çıktığı bölgeler arasında yer aldı. Bu tablo, güneş enerjisinde üretim hattının İç Anadolu ve Güneydoğu’da yoğunlaştığını gösteriyor. Güneş yatırımları, özellikle gündüz saatlerinde petrol ve doğalgaz kaynaklı üretimin yerini alarak dışa bağımlılığı azaltıyor. Rüzgâr enerjisinde ise kurulu güç 14 bin 862 megavata çıktı. 2025’te yaklaşık 2 bin megavatlık yeni kapasite devreye alındı. Rüzgâr üretiminin ana ekseni Ege ve Marmara’da şekillendi. İzmir, Çanakkale, Balıkesir, Manisa ve Tekirdağ hattı hem rüzgâr potansiyeli hem de sanayiye yakınlığıyla öne çıktı. Bu koridorla Türkiye’nin enerji arz güvenliğinde en stratejik bölgelerden biri hâline gelirken, rüzgâr santralleri ithal enerji ihtiyacını azaltarak dışarıya bağımlılığı düşürüyor. Jeotermal ve biyokütle enerjisine dayalı elektrik kurulu gücü toplam 4.103 megavat olurken bunun 1.761 megavati jeotermal enerjiden sağlandı. Batı Anadolu’da öne çıkan jeotermal enerji Aydın, Denizli ve Manisa hattında yoğunlaşan yatırımlar sayesinde Türkiye Avrupa’da lider konuma yükseldi. Jeotermal enerjide biyokütle yatırımları da tarım ve hayvancılığın yoğun olduğu Konya, Bursa ve Adana gibi bölgelerde gelişerek alternatif enerji kaynakları arasında yerini aldı.
