Ruble ruleti! Kremlin'in planı batıyı korkuttu

Rusya, AB tarafından ithal edilen bütün petrolün yüzde 26,9'unu, kömürün yüzde 46,7'sini, gazın da yüzde 41,1'ini karşılıyor. AB'nin bu yüksek bağımlılığı, ruble şartı ile yapılacak ithalatı da sorgulatmaya başladı. Enerji ve kur savaşı endişesi ile gaz ve petrol fiyatları da yeniden tırmandı.

OSMAN SAĞIRLI

Rusya-Ukrayna savaşı küresel piyasalarda varlık fiyatlarını etiklemeye devam ederken; Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, "Dost olmayan ülkelere doğalgaz satışının ödemelerinde Rus rublesine geçmeyi planlıyoruz" şeklindeki çıkışı dünyayı karıştırdı. Putin'in açıklamaları sonrası Avrupa’da nisan vadeli gaz kontratları yüzde 20'den fazla artışla 120 avro seviyesine yaklaşırken; Brent petrolün varil fiyatı da yeniden 120 doların üzerine çıkmıştı. Batı’nın ağır yaptırımları karşısında Rusya’nın son ruble kararı, AB başta olmak üzere dünyada yeni krizler için de endişe kaynağı oldu. Rusya, bugün dünyanın en büyük enerji ürünleri ihracatçılarından biri konumunda. Aynı zamanda Avrupa’nın kullandığı yakıtların da en büyük tedarikçisi...

RAKAMLAR NE DİYOR?

Rusya, AB tarafından ithal edilen bütün petrolün yüzde 26,9’unu, kömürün yüzde 46,7’sini, gazın da yüzde 41,1’ini karşılıyor. AB’nin bu yüksek bağımlılığı, ruble şartı ile yapılacak ithalatı da sorgulatmaya başladı. AB ülkelerinin çoğu 2030 yılına kadar kömürü tamamen devre dışı bırakmayı öngörse de kıta genelinde kömürle çalışan elektrik santralleri hâlâ kullanılıyor. AB’nin Rusya’dan gaz ihtiyacı da Kuzey Akım 1 boru hattı ile geliyor. Avrupa Birliği'nin son gelişmeler üzerine, ABD'den sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedarikinde öncelik talep edeceği açıklandı.

RUBLE VE RUS BORSASI YÜKSELDİ

Putin’in açıklamaları Rus para birimi üzerinde direkt etki gösterdi ve ruble; dolar ile avro karşısında güçlendi. Dolar/ruble paritesi yüzde 3’e yakın gerileyerek, 3 Mart’tan bu yana ilk defa 100’ün altına indi. Rus borsası da savaşın ardından dün ilk defa açıldı, sınırlı işlemlerde yüzde 10 prim yaptı. Rusya Federasyon Konseyi Başkanı Valentina Matviyenko, enerji satışlarının ruble cinsinden yapılması kararının, dünyada da güvene dayalı yeni bir ekonomik iş kültürü oluşturacağını vurguladı.

BATILI ÜLKELERİ ZORLAYACAK HAMLE

Putin’in ruble hamlesinin, “Rus gazını boykot etme” konusunda Batı’yı zorlayabileceği belirtiliyor. Düsseldorf Üniversitesinden Prof. Dr. Jens Südekum “Finans piyasalarında yeterince ruble yok, tek alternatif rubleyi doğrudan Rusya Merkez Bankasından almak. Rusya’nın sahip olduğu altın ve döviz rezervleri Batı tarafından donduruldu. Putin bu şekilde Batı’yı kendi yaptırımlarını aşmaya zorluyor” dedi. Bonn Üniversitesi Öğretim Görevlisi Moritz Schularick de “İthalatçılar, müeyyide uygulanmayan Rus bankalarından rubleyi, dolar satarak almak zorunda kalacak” diye konuştu. Almanya Ekonomi Bakanı Robert Habeck “Rusya’ya karşı tam enerji ambargosu uygulanması durumunda, Avrupa’da ciddi bir ekonomik kriz yaşanmasından endişe duyarım” ifadelerini kullandı. Avrupalı siyasetçiler, Rusya’dan yakıt ithalatına tam ambargo hâlinde kendi kıtala- rında toplum huzurunun tehdit altına gireceği değerlendirmesinde bulunuyor.