Yüksek faiz yangın çıkarır mı? En fazla tekstil fabrikaları zarar gördü

Türkiye’nin dev tesislerine endüstriyel yangın hizmeti veren Falckon CEO’su Anıl Yamaner fabrika yangınlarının düşmesi gerekirken son üç yıldır arttığına dikkat çekerek, ekonomik şartlarla yangınlardaki paralelliğin düşündürücü olduğunu söyledi.

ÖMER TEMÜR - Başlığı okuyunca “faiz ile yangın arasında nasıl bir bağ olabilir” diye düşünebilirsiniz. Aslında ilginç bir denklem var.

TMMOB Kimya Mühendisleri Odasına göre geçtiğimiz yıl endüstriyel tesislerde 720 endüstriyel yangın ile son yedi yılın en yüksek seviyesi görülmüş. Yangınlardaki en yüksek artış ise tekstil sektöründe. Malum sanayici ve üretici yüksek faiz sebebiyle finansmana erişmekte zorlanıyor. Buna işçilik maliyetleri de eklenince tekstil sektörü çareyi Mısır’a taşınmakta buldu. Sürekli konkordato haberlerinin geldiği bir ekonomik ortamda Anıl Yamaner’e "kasıt olabilir mi?" diye sormadan edemedim. Türkiye’de dev tesislerine endüstriyel yangın hizmeti veren Falckon CEO’su Anıl Yamaner fabrika yangınlarının düşmesi gerekirken son üç yıldır arttığına dikkat çekiyor. Yamaner, ellerinde veri olmadığını ancak ekonomik şartlarla yangınların paralel gitmesinin düşündürücü olduğunu ifade ediyor.

TÜRKİYE'YE YILLIK MALİYETİ 7,7 MİLYAR LİRA

Türkiye’de yılda ortalama 500 endüstriyel yangın meydana geldiğine dikkat çeken Yamaner “Yangınlar geçtiğimiz yıl rekor seviyeye ulaştı. En çok yangın çıkan sektör ise yüzde 24 ile tekstil. Onu ağaç-kâğıt-mobilya (%22) ve metal (%18) sanayi izliyor. Yangınların yarısı Marmara Bölgesi’nde yaşanıyor. Yangınların Türkiye’ye yıllık maliyeti ise 7,7 milyar lirayı buluyor. Endüstriyel tesislerin sadece yüzde 40’ı sigortalı. Sigorta teminatları yalnızca 4,9 milyar TL’sini karşılıyor. Gerçek ekonomik kayıp dolaylı etkilerle birlikte 19 milyar TL’yi aşıyor” dedi.

YANGIN ÇIKAN ŞİRKETLERİN YÜZDE 60'I BATIYOR

Endüstriyel yangınların daha çok günlük operasyonlarda göz ardı edilen risklerden kaynaklandığını dile getiren Yamaner, şu ifadeleri kullandı:

“Elektrik arızaları ya da sigara izmariti yangını başlatabilir; ancak bu olayların altında yatan asıl sebep, ihmal ve prosedür eksikliğidir. Riskleri doğru tanımlarsak, endüstriyel yangınları yüzde 50 oranında azaltmak mümkündür. Bu da ancak bilinçli yönetim, düzenli eğitim ve planlı acil durum senaryolarıyla sağlanabilir. Bizim işimiz sadece yangını söndürmek değil, o yangının hiç çıkmamasını sağlamaktır. Çünkü büyük yangınlar yalnızca maddi zararlara değil, aynı zamanda müşteri kaybına ve tedarik zinciri kopmalarına yol açar.

Maalesef yangına maruz kalan şirketlerin yüzde 60’ı batıyor. Dünyada bu nedenle iflasa sürüklenen çok sayıda büyük şirket vardır. Bugün artık biliyoruz ki, pandemi, savaş veya siyasi krizlerden sonra bile küresel tedarik zincirini en fazla kesintiye uğratan olay, endüstriyel yangınlardır. Bu nedenle önleyici tedbir, yalnızca güvenlik değil, aynı zamanda sürdürülebilirlik ve rekabet avantajı meselesidir.”

"İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ YANGINA SEBEP OLUR" İDDİASI ŞEHİR EFSANESİ

Anıl Yamaner, iklim değişikliğinin orman yangınlarına sebep olmasının mümkün olmadığını söyledi. Yangınların yüzde 95’inin insan unsurundan kaynaklandığını ifade eden Yamaner “Bu yıl orman yangınların neredeyse 4 katına çıktı. Bu yangınların sadece yüzde 5’i doğal nedenlerle gerçekleşiyor. Bir yangının oluşabilmesi için üç tane bileşen gerekiyor: Isı, oksijen ve yakıt. Dördüncü etken olarak bir ateşleme kaynağı gerekir. Küresel ısınma kuraklık ve nemle ilgili alakası olabilir ama asla yangın çıkarmaz. Çünkü bir kuru otun kendi kendine tutuşabilmesi için 230 dereceye ihtiyaç var. Küresel ısınma bu mertebelerde değil. 30 derece 32 derece çıkınca yangın başlamaz. Isı müsait, yakıt var ve havada yüzde 17 oranında oksijen bulunuyor. Yine yangın çıkmaz. Sizin çakmak ya da kibritle ateşlemeniz gerekiyor. Zaten bütün bu şartlar şu an bulunduğumuz ortamda bile var” dedi.

Yamaner, yol kenarlarında ya da ormandaki cam kırıklarının yangın çıkarma ihtimalinin de neredeyse yok kadar az olduğunu, mercek etkisi için bir çok matematiksel denklemin bir araya gelmesinin gerektiğini belirtti.

ELEKTRİKLİ ARAÇ YANGININI SÖNDÜRECEK TEKNOLOJİ HENÜZ YOK

Bataryalarla birlikte yangın risklerine dikkat çeken Yamaner “Lityum iyon bataryaları yangınlarını söndürmek mümkün değil. Onun için elektrik araç yangınlarını söndürecek henüz bir teknoloji yok. Aynı şekilde fabrika bacalarında bunun GES’ler de yangın riskleri barındırıyor” dedi.