Hanedan nerede öldü nereye gömüldü?

1924'ten bugüne 90 Osmanlı hanedan üyesi hayata gözlerini yumdu. Kimi otel odasında vefat etti, kimi esrarlı bir cinayetin kurbanı oldu...

Osmanoğulları için sürgün kanununun çıktığı 3 Mart 1924 günü, son padişah Sultan Mehmed Vahideddin Han, son halife Abdülmecid Efendi ve şehzade unvanını taşıyan 35 kişiyle birlikte ailenin toplam 37 erkek üyesi bulunuyordu. Padişah ve şehzade kızları olan ve "sultan" denilen kadın üyelerin sayısı ise 42 idi. Bu 79 kişinin tamamı İstanbul'da doğmuştu. Şu anda bunların hiçbiri yaşamıyor. 50 yıllık sürgün sırasında 16 şehzade ve 14 sultan dünyaya geldi. Bunlardan 3 şehzade ve 7 sultan vefat etti. Sürgünün bittiği 1974 yılından bu yana geçen 40 yıl içinde de 13 şehzade ve 5 sultan doğdu. Bunlardan 1 şehzade vefat etti. Osmanlı Hanedan Ailesi'nden bugün 25 şehzade ve 12 sultan hayattadır. Geçen hafta üzücü bir haberle sarsıldık. 1994'te Nice'te vefat eden Şehzade Mehmed Orhan Efendi'nin mezarının ilgisizlik nedeniyle boşaltılıp kemiklerinin Nice Mezarlığı'ndaki toplu mezar diyebileceğimiz bir kemik çukuruna atıldığını yüreğimiz yanarak öğrendik.
Böyle müessif bir olayla bir daha karşılaşmamak adına, Osmanlı Hanedan Ailesi'nin sürgüne gönderilen 37, sürgün sırasında doğan 3, sürgünden sonra doğan 1 olmak üzere bugün artık hayatta olmayan 41 erkek üyesinin; yine sürgüne gönderilen 42, sürgün sırasında doğan 7 olmak üzere vefat etmiş toplam 49 kadın üyesinin mezarlarının nerelerde bulunduğunu aşağıdaki listede veriyoruz.


1924'ten sonra vefat eden şehzadeler
1. Sultan Mehmed Vahideddin Han (1861-1926) İtalya'nın San Remo şehrinde vefat etti. Şam'daki Sultan Selim Camii haziresindeki Hanedan Kabristanı'na defnedildi.
2. Halife Abdülmecid Efendi (1868-1944) Paris'te vefat etti. Medine'deki Baki Kabristanı'na defnedildi.
3. Mehmed Selim Efendi (1870-1937) Beyrut'un 16 km kuzeyindeki Cünye kasabasında vefat etti. Kabri Şam'daki Sultan Selim Camii Hanedan Kabristanı'ndadır.
4. Mehmed Ziyaeddin Efendi (1873-1938) İskenderiye'de vefat etti. Buradaki Ömer Tosun Paşa Türbesi'ne defnedildi. Daha sonra Kahire'deki Abbasiye Kabristanı'na nakledildi. Burada 3 sene bekledikten sonra 1953'te Hıdiv Tevfik Türbesi'ne defnedildi.
5. M.Seyfeddin Efendi (1874-1927) Nice'te vefat etti. Cenazesi Şam'a götürülerek S.Selim Camii Hanedan Kabristanı'na defnedildi.
6. İbrahim Tevfik Efendi (1874-1931) Nice'te vefat etti. Orada defnedildi.
7. M. Abdülkadir Efendi (1878-1944) Sofya'da vefat etti. Kabri Sofya'dadır.
8. Ahmed Nuri Efendi (1878-1944) Nice'te vefat etti. Yaygın rivayete göre bir parkta ölü bulunmuştur. Cenazesi Şam'daki Hanedan Kabristanı'na defnedildi.
9. A.Nihad Efendi (1883-1954) Beyrut'ta vefat etti. Cenazesi Şam'a götürülerek Hanedan Kabristanı'na defnedildi.
10. M. Burhaneddin Efendi (1885-1949) New York'ta vefat etti. Cenazesi İstanbul'a getirildi. Kabul edilmemesi üzerine Şam'daki Hanedan Kabristanı'na defnedildi.
11. Ö.Hilmi Efendi (1886-1935) İskenderiye'de vefat ederek buradaki Ö.Tosun Paşa Türbesi'ne defnedildi. Daha sonra türbenin istimlak edilerek yıkılması üzerine kemikleri 1953'te Kahire'deki Hıdiv Tevfik Türbesi'ne nakledildi.
12. M.Cemaleddin Efendi (1890-1946) Beyrut'ta vefat etti. Orada defnedildi.
13. Abdürrahim Hayri Efendi (1894-1952) Paris'te bir otel odasında uyku ilacı içerek intihar etti. Orada Père Lachaise Mezarlığı'na defnedildi.
14. M.Abdülhalim Efendi (1894-1926) Paris'te vefat etti. Cenazesi Şam'a götürülerek S. Selim Camii Hanedan Kabristanı'na defnedildi.
15. Osman Fuad Efendi (1895-1973) Paris'te vefat etti. Orada defnedildi.
16. Ö.Faruk Efendi (1898-1969) Kahire'de vefat edip orada defnedildi. 1977'de kemikleri Sultan 2.Mahmud Türbesi'ne nakledildi.
17. A.Nureddin Efendi (1901-1944) Paris'te öldü. Orada defnedildi.
18. M. Abdülaziz Efendi (1901-1977) Nice'te vefat etti. Nice'te defnedildi.
19. M.Şevket Efendi (1903-1973) 50 yıllık sürgünün bitmesine bir yıl kala Fransa'da vefat etti. Orada defnedildi.
20. Ali Vasıb Efendi (1903-1983) İskenderiye'de vefat etti. Orada defnedildi. Kemikleri İstanbul'a getirilerek, M. Reşad Han Türbesi haziresine defnedildi.
21. M.Şerefeddin Efendi (1904-1966) Beyrut'ta vefat etti. Cenazesi Şam'daki Hanedan Kabristanı'na defnedildi.
22. A.Tevhid Efendi (1904-1966) Beyrut'ta vefat etti. Orada defnedildi.
23. M.Abid Efendi (1905-1973) Beyrut'ta vefat etti. Cenazesi Şam'a götürülerek Hanedan Kabristanı'na defnedildi.
24. M. Abdülkerim Efendi (1906-1935) New York'ta bir otel odasında Rus ajanları tarafından tabancayla öldürüldü. New York'ta defnedildi. Kabir yeri belli değildir.
25. M. Nizameddin Efendi (1909-1933) İsviçre'nin Locarno şehrinde vefat etti. Kahire'ye defnedildi. 1967'de kemikleri Sultan 2. Mahmud Türbesi'ne nakledildi.
26. M.Orhan Efendi (1909-1994) Nice'te vefat etti. Orada defnedildi. 2010'da Nice Belediyesi, mezar yeri kullanma ruhsatı bedelinin yıllarca ödenmemesi ve ailesine ulaşılamamasını gerekçe göstererek kemiklerini 11. adadaki mezarından çıkarıp aynı mezarlıktaki 3 numaralı kemik çukuruna attı.
27. M.Nazım Efendi (1910-1984) sürgünden sonra İstanbul'da vefat etme mutluluğuna erişen iki şehzadeden biridir. Sultan M.Reşad'ın türbesinin haziresine defnedildi.
28. M.Fahreddin Efendi (1911-1968) New York'ta vefat etti. Orada defnedildi.
29. O.Ertuğrul Efendi (1912-2009) New York'ta yaşamaya devam etmesine rağmen İstanbul'a bulunduğu sırada vefat etti. Dedesi Abdülhamid Han'ın Çemberlitaş'taki türbesinin haziresine defnedildi.
30. M.Ertuğrul Efendi (1912-1944) Kahire'de vefat etti. Abbasiye Kabristanı'na defnedildi. 1950'de Hıdiv Tevfik Türbesi'ne nakledildi.
31. Ö. Fevzi Efendi (1912-1986) Amman'da vefat etti. Cenazesi İstanbul'a getirilerek Sultan Mehmed Reşad'ın Eyüp'teki türbesinin haziresine defnedildi.
32. M. Namık Efendi (1914-1963) Nasır idaresince 4,5 yıl hapsedildi. Salıverildikten az sonra esrarlı bir şekilde Kahire'de öldü. Orada defnedildi. 1977'de kemikleri Çemberlitaş'taki İkinci Mahmud Han Türbesi'ne nakledildi.
33. Necib Ertuğrul Efendi (1914-1994) Viyana'da vefat etti. Orada defnedildi.
34. M.Hüsameddin Efendi (1916-1966) Beyrut'ta bir Fransız askerinin başına vurması sonucu malul hale geldi. Beyrut'ta vefat ederek orada defnedildi.
35. Alâeddin Efendi (1917-1999) Sofya'da vefat etti. Orada defnedildi.
36. Süleyman Sadeddin Efendi (1917-1985) Ticaret için gittiği Riyad'da vefat etti. Orada defnedildi.
37- Burhaneddin Cem Efendi (1920-2008) New York'ta vefat etti. Orada defnedildi.
38. Cengiz Efendi (1925-1950) Komünistlerin suikastı sonucu Paris'te öldürüldü. Paris'te Bobigny Müslüman Mezarlığı'na defnedildi.
39. Osman Efendi (1925-1934) Budapeşte'de vefat etti. Orada Gül Baba Türbesi haziresine defnedildi.
40. Hasan Orhan Efendi (1946-2010) Kahire'de kanserden vefat edip orada defnedildi.
41. Nihad Reşad Efendi (1978-1978) 3 aylıkken Londra'nın batısında Marlow'da vefat edip Woking'de Brookwood Mezarlığı'na defnedildi.