Kene biyolojik silah olarak kullanılabilir

ABD’de Temsilciler Meclisi, Pentagon’un konuyla ilgili silah çalışmalarını incelemeye aldı. Japonların benzer amaçla pire ürettiğini hatırlatan Prof. Dr. Ayşen Gargılı Keleş ise “Mümkün ama etkisi sınırlı olur” dedi.

Damla Peker ANKARA

İç Anadolu ve Orta Karadeniz’de daha yoğun görülen kenelerin yol açtığı Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığı son 10 yılda 500’e yakın kişinin hayatına mal oldu. Kamuoyu, bu türk vakaların ilk görülmeye başlandığı dönemden itibaren “Keneler, biyolojik savaşın bir parçası mı?” sorusunu hep tartıştı. ABD’de Temsilciler Meclisinin geçtiğimiz günlerde konuyu gündeme getirmesi tartışmaları yeniden alevlendirdi. Senatörler, Savunma Bakanlığı Pentagon’dan hastalık taşıyan keneleri ‘silah’ olarak kullanmak için biyolojik deney yürütüp yürütmediğine açıklık getirilmesini talep etti. Peki böyle bir şey mümkün mü? Gazetemize değerlendirmelerde bulunan Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Ayşen Gargılı Keleş “Keneler biyolojik silah olarak kullanılabilir ancak tabiatta uygulanması zor” fikrinde. Keleş, şunları kaydetti:

ÇİFT TARAFLI RİSK BULUNUYOR
Laboratuvar şartlarında kene gibi canlılar vasıtasıyla hastalığı yayabilirsiniz ancak tabiatta başarı şansı çok düşüktür ya da çok kısa süreli bir etki elde edebilirsiniz. Bu güdümlü bir bomba ya da kurşun gibi bir şey değil. Hedefini tutturup tutturmayacağını tahmin edemeyiz. Saha uygulamalarına ihtimal vermiyorum ama büyük araştırma merkezlerinde, laboratuvarlarda deneniyor olabilir.

BULGUYA RASTLAMADIK
İkinci Dünya Savaşı sırasında Japonlar, enfeksiyon etkeni taşıyan pire üretip Çin’e uçaklarla saldı. Bölgede salgınlar yaşandı ama çok kısa süreliydi. Çünkü o canlıların orada yaşaması, üremesi, hayatlarını devam ettirmesi, yeni nesiller oluşturması gibi bir şansları yoktu. Kısa sürede etkileri geçti. Sonra da bütün o çalışmalar iptal edildi. Ülkemizde de aynı iddialar var. ABD ve İsrail gibi pek çok ülkenin adı geçti. 2004’ten bu yana kırım kongo kanamalı ateşinin yayılışı ve etkileri üzerinde çalışıyoruz. Bir tek biz de değil. Çok sayıda bilim adamı var. Hiçbirimiz böyle bir bulguya rastlamadık. Tam tersine iklim değişikliği, çevresel etkiler ve tarımdaki değişimler kenelerin sayısını yıldan yıla arttırdı.