Uzmanlar risklere karşı uyardı: Barajlar için komisyon kurulmalı

Deprem bölgesindeki 140 baraj ve göletten 132’sinde sıkıntı yok, 8’inde ise inceleme sürüyor. Eski Bakan Eroğlu “İnceleme komisyonu kurulsun” teklifinde bulundu. Uzmanlar da “Baraj altında uyarı sistemi olmalı” diyor.

ESMA ALTIN'IN HABERİ - Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen depremlerin ardından bölgede bulunan barajlar da kapsamlı bir incelemeden geçirildi. Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci, bölgede bulunan 140 baraj ve göletten 132’sinde herhangi bir sorun olmadığını, 8 barajın ise incelemelerinin devam ettiğini açıkladı.

Eski Orman ve Su İşleri Bakanı, AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Veysel Eroğlu da barajların incelenmesi için komisyon kurulması önerisinde bulundu. Eroğlu “Fırat ve Dicle gibi ülkemizin iki önemli su kaynağı başta olmak üzere çok önemli su kaynaklarını ve barajları içinde bulunduran deprem bölgesindeki su yapılarının depremden zarar görüp görmediğinin belirlenmesi büyük ehemmiyet arz ediyor. Hatay Tahtaköprü Barajı’nı bizzat inceledim. Ayrıca DSİ Genel Müdürü ile depremin daha ilk anlarında barajları tetkik ettirmesi hususunda görüşme yaptım. DSİ ekipleri tarafından bölgede bulunan 140 barajda gerekli inceleme ve kontroller gerçekleştirildi. 20 Şubat’ta Hatay’da meydana gelen 6,4 büyüklüğündeki deprem sonrasında Karaçay Barajı DSİ ekipleri tarafından incelendi. İlk belirlemelerde bir sıkıntı olmadığı anlaşıldı. Söz konusu barajların daha uzman ekip tarafından incelenmesi için bir komisyon kurulması konusunda çalışmalara devam ediyorum” dedi.

DİKKAT ÇEKEN RAPOR

Öte yandan, Baraj Güvenliği Derneği, depremlerin ardından bölgedeki barajların durumuyla ilgili kapsamlı bir rapor hazırladı. Raporda yer alan önerilerden bazıları şöyle: Bölgede yer alan ve hasar gören barajlar dikkatle ele alınmalı. Sızma oluşmuş ise suyun miktarı takip edilmeli. Su kaçak yollarında oluşan erozyon paterni izlenmeli. Sır, Aslantaş ve Menzelet Barajları, riski oldukça yüksek depolamalı su yapıları olarak görülüyor. Bu baraj yapılarının toplam riski, kaskat yapı dikkate alınarak değerlendirilmeli ve işletme programları bu yapı esasında düzenlenmeli. Bölgede enerji birikiminin olduğu ikinci alan, Doğu Anadolu Fayı Kuzey bölümü. Bu bölgede uzun yıllardan bu yana enerji boşalımı olmadı. Üstelik son depremler ve 2020 Elâzığ depremi ile bu bölgeye enerji transferinin sağlandığı düşünülüyor. Bu nedenle Doğu Anadolu Fay zonu Palu segmenti çok yakın takip edilmeli. Bu bölgede yer alan Özlüce ve Kığı Barajları için çok daha dikkatli değerlendirme ve gözlemler yapılmalı. Özellikle Kığı Barajı santral binası sağ yamacından görülen heyelanla ilgili çalışmalar bir an önce bitirilmeli. Elbistan- Erkenek kaynak zonu içinde devlete ait Polat, Sürgü ve Çat ve özel sektöre ait Kandil Barajı bulunuyor. Çardak ve Sürgü fay sisteminden oluşan bu kaynak zonunun, kuzeydeki Doğanşehir fayından etkilenmesi söz konusu olabilir. Bu nedenle ilgili barajların stabilitesi önemle değerlendirilmeli ve inşaat önlemleri alınmalı.

Uzmanların önerdiği tedbirlerden biri de baraja yerleştirilecek erken uyarı sistemi.

"DEPREM İVMESİ DİKKATE ALINMALI"

Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız, depremin barajlara etkisinin anlık değerlendirmelerle değil, önümüzdeki döneme uzanan incelemelerle tespit edilebileceğine vurgu yaptı. Yıldız “Çünkü şu anda karşılaştığımız bir veya iki deprem değil. Sonrasında yeni yaşadığımız depremler de var. Tüm bunların etkileri üst üste bindiğinde o barajlara olan etkilerinin mutlaka bu süreç içerisinde de dikkate alınması lazım. Türkiye’nin yüzde 95’i deprem bölgesinde. Baraj yapacaksak ki yapmak zorundayız, bunları depreme dayanıklı bir şekilde yapmamız lazım. Baraj yapılması gereken yer fay hattına yakın dahi olsa deprem ivmesine göre takip edip ona göre mühendislik hesaplarıyla barajı yapmak mümkün” dedi.

EN KRİTİK YAPI ATATÜRK BARAJI

Baraj Güvenliği Derneğinin raporunda, tüm Fırat havzası için en kritik yapının Atatürk Barajı olduğuna dikkat çekilerek “Bu yapıda oluşabilecek küçük kusurlar bile, ülkenin enerji üretiminde, sulama suyu temininde ve taşkın koruma fonksiyonunda çok önemli sorunların oluşmasına neden olabilir. Tek başına ölçüm yapılması yeterli değil. Baraj ve rezervuar alanındaki sismik aktivite artışının hangi seviyede olduğu detaylı analiz edilmeli ve rezervuarın tetikleme
etkisi olup olmadığı bilimsel bulgularla ortaya konulmalı” denildi.

DEPREM BÖLGESİNDE 107 BARAJ

Depremlerin merkez üssüne 200 kilometre uzaklıkta 107 baraj bulunuyor. Bunlardan Sultansuyu 77, Çat 94, Sürgü 57, Polat 13,8, Ayvalı 57, Kandil 17 kilometre mesafedeydi. Sultansuyu, Kartalkaya, Ayvalı, Yarseli’nde kısmi çatlaklar oluştu. İşte yapım yılı, yüksekliği ve kapasitesine göre deprem bölgesindeki barajlardan bazıları...