Virüslere “İZCİ” takibi

“Bulaşıcı hastalık teşhisi sisteme girildiğinde İZCİ analiz ediyor. Hastanede benzer şikâyetlerle başvuruda artış olursa program uyarı veriyor.”

DAMLA PEKER - Bulaşıcı hastalıklar son yıllarda dünyanın farklı coğrafyalarında binlerce kişinin ölümüne yol açarken, ülkeler vatandaşlarını korumak için tedbirler geliştiriyor. Türkiye’de de bulaşıcı hastalık salgınlarını erken tespit ederek güçlü bir halk sağlığı müdahalesi yapılabilmesi için Sağlık Bakanlığı, erken uyarı cevap ekipleri tarafından ‘İZCİ’ adı verilen bir sistem oluşturdu. Hiç bir kaynak kullanılmadan, tamamen bakanlık personelinin tasarladığı web tabanlı bu sistem üzerinden sağlık kuruluşlarının başvuruları ve bulaşıcı hastalık tanıları 7 gün 24 saat takip ediliyor. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Tehditleri Erken Uyarı ve Cevap Daire Başkanı Dr. Ali Göktepe, İZCİ sisteminin adım adım nasıl uygulandığını anlattı. Şubat 2019’da hayata geçen İZCİ sisteminin kontrol merkezinin kapılarını gazetemize açan Dr. Göktepe şunları söyledi:

ERKEN UYARI SİSTEMİ
“Bulaşıcı Hastalık Sürveyans ve Erken Uyarı Sistemi (İZCİ) bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar ve erken uyarı sistemi olarak yapıldı. Sağlık Bakanlığı’nın kendi kapasitesi ile yaptığı ve e- Nabız uygulamasının altında çalışan bir sistem. Türkiye’de 81 ilde 1’inci, 2’nci ve 3’üncü basamak sağlık sunucuları, üniversite hastaneleri ve özel sağlık kuruluşları bir bulaşıcı hastalık tanısını sisteme girdikleri anda bildirim elektronik ortamda İZCİ uygulaması kullanıcısının direk önüne düşüyor.

TEŞHİS KONMADAN...
Bulantı, kusma, karın ağrısı, ateş, ishal, yaygın kas ağrısı, baş ağrısı gibi bir belirtiler sonrasında kişi doktora başvurduğunda, daha kesin teşhis konmadan bile sistem belirti ve bulguları hastane başvuruları üzerinden izliyor. Çünkü hastaneye gittiğinizde şikâyetleriniz ve test sonuçları sisteme giriliyor. Benzer bulgularla beklediğimizden daha fazla başvuru olduğunda İZCİ kullanıcılarına uyarı gönderiyor. Kısaca kullanıcısını burada bir problem olduğu konusunda uyarıyor. Hastalık tanısı konmadan da sadece belirti ve verilerle sistem çalışıyor. Aslında bir takım bilgileri henüz hasta hastaneden daha ayrılmadan öğrenmemiz gerekiyor.

PERSONEL DEVREYE GİRİYOR
Hedefimiz, hastalığın meydana geldiği bölgeyi tespit edebilmek, hastalığa neden olabilecek risk faktörlerini yerinde incelemek, kaynağını bulabilmek. Örneğin, hastamız bir çocukluk çağı döküntülü hastalığı ise kimden bulaştığını tespit edebilmek. Tespit edemediğimiz taktirde bulaşmaya devam ettirecektir. Uyarının İZCİ kullanıcılarının önüne düşmesinin ardından bu bilgiyi alan il sağlık müdürlüğü ekiplerimiz yerinde incelemelere başlar ve koruma tedbirleri alır. Kişinin bu hastalığı nereden alabilmiş olabileceğini araştırılır. Hatta bu hastalıkla ilgili koruyucu aşı uygulaması, koruyucu ilaç tedavisinin başlatılması gibi uygulamaları da yine bu sistem içerisinde yapılır.

OKULLAR TARANIYOR
Örneğin menenjit vakası varsa, temasın olduğu bütün yerleri inceliyoruz. Eğer bu bir öğrenciyse, okulda temas ettiği arkadaşları, apartmandaki oyun arkadaşları, evinde yaşadığı annesi babası ya da yakın akrabaları risk altında olabilir. Bunlara yönelik koruyucu tedaviyi uygulamamız gerekiyor.

81 İLDE 960 İLÇEDE
İZCİ sisteminin tamamen yerli olduğunu kaydeden Dr. Ali Göktepe, “Sistem kullanıcı eğitimlerini, özel yetkilendirilmiş personelimize veriyoruz. İllerde bu sistemin nasıl kullanılacağını, elde edilen bir takım verilerin ve uyarıların sahada nasıl değerlendirileceğini anlatıyoruz. Sistem 81 ilimizin 960 ilçesinde şu anda çalışıyor. Yaklaşık 2 bin hastane kullanıcısı var” dedi.

TÜRKİYE’DEKİ İLK VE TEK ÇOCUK İLİĞİ MERKEZİ KAYSERİ’DE OLACAK
ABD’den de hasta kabul edecek
Kansere Karşı Birlikte Derneği’nin girişimleri ve Kayserili hayırseverlerin desteği ile geçen yıl temelleri atılan yeni Erciyes Üniversitesi Çocuk Hematoloji Onkoloji ve Kemik İliği Nakli Hastanesi’nin inşaatı tüm hızıyla devam ediyor. 2020’de hizmete sunulması planlanan 5 katlı ve 40 yatak kapasiteli hastanede hastalar için Avrupa ve dünya şartlarında hizmet verilmesi planlanıyor. Avrupa ve dünya kemik iliği nakli cemiyetlerinin müşterek olarak belirlediği standartlara göre merkezleri denetleyen, akredite eden ve belge veren JACEI kuruluşu tarafından da akredite edilerek Avrupa ve dünya standartlarında bir tedavi merkezi olarak tescil edilen hastane, Türkiye’de hizmete giren ilk ve tek çocuk kemik iliği nakli merkezi olacak.
Prof. Dr. Musa Karakükcü, hastanede Avrupa ve Amerika başta olmak üzere çok sayıda ülkeden hasta kabulüne başlayacaklarını söyledi. Hastanenin Türkiye için önemli bir prestij kaynağı olacağını ifade eden Prof. Dr. Karakükcü, şöyle konuştu: “Lösemili ve lenfomalı çocuklarda güncel olarak dünyada hangi tedavi yapılabiliyorsa, aynı standartlarda bu tedaviyi Kayseri’de yapacağız. Türkiye’nin en büyük çocuk hematoloji ve onkoloji, kemik iliği nakli hastanesi olacak. İçerisinde yaklaşık 40 tane kemik iliği nakli odası olacak ki, bu sayı Türkiye’de hiç yok. Avrupa’da birkaç yerde ve Amerika’da sayılı merkezlerde var.”