ABD'de hat sanatını icra eden Marwan Aridi: Sanatım İslamofobiye karşı koyuyor!

Eserlerinin ABD’de alaka gördüğünü kaydeden grafik ve hat sanatçısı Marwan Aridi “Sanatımın İslamofobiye bir cevap teşkil etmesini umuyorum” diyor.

MURAT ÖZTEKİN'İN RÖPORTAJI - Çalışmalarına ABD’de devam eden Lübnan kökenli sanatçı Marwan Aridi, hat ve tezhip eserleriyle İstanbul’da… Sanatçının Kelimat Sanat Galerisinde açılan sergisi, klasik sanatların ihtişamını gözler önüne seren eserleri, İstanbullu sanatseverlerle bir araya getiriyor. Aridi eserlerinde hat ve tezhip ile ahşabın güzelliğini buluşturuyor. Biz de Aridi ile sanat kariyerini konuştuk…

>> Lübnan’da hayata gözlerinizi açmışsınız. Sizi hat ve tezhip sanatlarına çeken neydi?

Aslında çocukluğumdan beri tezhip ve hat sanatına karşı bir sevgim vardı. Küçükken kendi yaptığım kamıştan bir kalemle Arapça gazete manşetlerini defalarca yeniden yazardım. Azmim sayesinde ilerlemeler kaydettiğimi fark ettim. Çok geçmeden çocukluk tutkum bir saplantıya dönüştü. Yetmişli yılların başında en önemli hattatlardan biri olan Şeyh Nassib Makarem’den ders alma şansını yakaladım. Üniversitede de sanat ve grafik tasarım eğitimi aldım.

>> O yıllarda ülkenizde her şey sanata elverişli miydi?

1970’lerin başında ülkem barış içinde olduğu için harika bir çocukluk ve ergenlik dönemi geçirdim. Sanat okuyan arkadaşlarım vardı ve ilerlememe yardımcı oldular. Ancak 1970’lerin sonunda üniversiteye başladığımda, barışın yerini korkunç bir iç savaş almıştı. Bu durum çalışmalarımı engelledi.

İÇ SAVAŞ YÜZÜNDEN ABD’YE GİTTİM

>> Peki ne yaptınız?

Ülkemdeki iç savaş yüzünden Lübnan Üniversitesindeki eğitimime devam edemedim. Ailem de beni yüksek öğrenim için ABD’ye gönderdi. Amerika’da dekorasyon sanatı ve grafik tasarım üzerine eğitim aldım. Arap ve Amerikan çevreleri arasındaki sanatsal farklılık ise eserlerimi kendime has bir yorum ve ifadeyle farklılaştırmama yardımcı oldu.

>> ABD’de bile hat sanatını ve tezhibi gelenekten kopmadan icra etmişsiniz. Sanatta neyin peşindesiniz?

Bütün sanatsal çalışmalarımın temelinde miras ve geleneklere derin bir saygı yatıyor. Herhangi bir sanatsal yorum için çıkış noktam, temel kurallarına halel getirmeksizin geleneklerimizin bütünlüğünü korumak… Bu da renk kullanımı ve onaylanmış üslupla çelişmeyen motifler ekleme yöntemiyle mümkün oluyor. Kendimi çok yüksek bir standarda bağlı tutuyorum: Kültürümüzün ve kimliğimizin ayrılmaz bir parçası olan ilke ve prensipleri sürdürmek...

>> Peki, ABD gibi bir ülkede İslam sanatlarını icra etmek kolay mı?

Sanatçılık ve zanaatkârlık belirli bir ülkeye veya topluma has değil. Sanatsal ifadelerimi farklı kılan yeni unsurlar bir gerçek ve bu durum, insanlar arasındaki farklılıkların memnuniyetle karşılandığı bir dönemle aynı zamana denk geliyor. Tabii bu durum bazı zorluklara da yol açıyor. Peşin hükümlü olmanın ve anlayış eksikliğinin üstesinden bir şekilde gelmemiz gerekiyor. Bu açıdan yaklaşınca, kendimi bir ‘eğitimci’ olarak da görüyorum.

İSTANBUL PARLAYAN BİR YILDIZ

>> Peki, İslam sanatları yükselen İslamofobiye karşı ne söylüyor?

Sanatımın İslamofobiye bir cevap teşkil etmesini umuyorum. İslam sanatı kaligrafi, geometrik desenler ve mimari gibi çeşitli formları kapsayan zengin bir geleneğe sahip. Sanatımı paylaşmanın anlayışı teşvik edebileceğini, münasebetleri geliştirebileceğini tecrübe ettim. Bu şekilde, eserlerim olumsuz anlatılara karşı koyuyor.

>> ABD’de İslam sanatlarına olan ilgi ne boyutta?

Sanat eserlerimi takdir eden insanlar her zaman var, bunların sayısı çok fazla ve bazı insanlar da bu eserleri edinmek için para ödüyor. Çok sayıda Amerikalının katıldığı birkaç kişisel sergi açtım ve bazıları eserlerimi satın aldı ve hayranlıkla övdü. Bütün bunlar sanatsal düzeye ve vicdan duygusuna bağlı.

>> Yeni serginiz Kelimat Sanat Galerisinde açıldı. Türk kültürü size ne hissettiriyor?

İstanbul, Türkiye’nin kültürel ve tarihî merkez üssü. Geçmişte olduğu gibi gelecek asırlar boyunca bölgenin parlayan yıldızı olacak. Buradaki hat ustalarının çalışmaları da beni ve birçok sanatçıyı etkiliyor. Şehrin çarpıcı mimarisi, seramik sanatı ve hat sanatı, Kelimat Sanat Galerisindeki sergimle tabii olarak bağlantılı. Karmaşıklık, canlılık, çiçek ve geometrik motiflerin hepsi eserlerimde hayat buluyor.