Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
TCG Dumlupınar: 73 yıl sonra da hafızalardan silinmeyen facia
4 Nisan 1953’te Çanakkale Boğazı’nda TCG Dumlupınar denizaltısının İsveçli bir gemiyle çarpışması sonucu 81 denizcinin şehit olduğu, 22’sinin kurtulduğu Türk denizcilik tarihinin en acı faciası yaşandı.
Tam 73 yıl önce, Çanakkale’nin karanlık suları Türk milletinin kalbine gömülen bir feryada şahitlik etti. 4 Nisan 1953 gecesi, TCG Dumlupınar 81 kahramanıyla derinliklere çekilirken, mahsur kalan 22 denizcinin oksijenle birlikte tükenen son sözleri tüm Türkiye’yi yasa boğdu: “Vatan sağolsun!”
- TCG Dumlupınar, NATO 'Blue Sea' tatbikatından dönerken Çanakkale Boğazı Nara Burnu açıklarında 'Naboland' isimli İsveçli yük gemisiyle çarpıştı.
- Çarpışma sonucu denizaltı süratle batarken, 81 denizciden 22'si kurtulmayı bekleyebildi.
- Kurtarma çalışmalarında oksijenin tükenmesi ve teknik imkansızlıklar nedeniyle 72 saat sonra umutlar kesildi.
- Denizaltıdaki kahramanların son sözlerinin 'Vatan sağ olsun!' olduğu belirtildi.
- Faciyada Komodor Kurmay Albay Hakkı Burak dahil 81 denizci şehit oldu.
4 Nisan 1953 tarihinde gerçekleşen ve Türk denizcilik tarihinin en hüzünlü olaylarından biri olan TCG Dumlupınar denizaltı faciasının üzerinden tam 73 yıl geçti.
O gece saatler 02.10'u gösteriyordu. Akdeniz’deki NATO "Blue Sea" tatbikatından dönen TCG Dumlupınar denizaltısı NATO 'Blue Sea' tatbikatından dönüyordu. Çanakkale Boğazı'nın en dar ve en derin (113 metre) Nara Burnu açıklarında gelindiğinde ise büyük bir facia meydana geldi. 'Naboland' isimli İsveçli yük gemisiyle çarpışan TCG Dumlupınar, 81 denizcisiyle birlikte karanlık sulara gömüldü.
23 Nisan 1944'te denize indirilen Dumlupınar, daha önce Amerikan Deniz Kuvvetleri'nde "USS Blower" adıyla görev yapmıştı. Geçirdiği kazalar ve arızalarla kötü bir üne sahip olan Blower, Pearl Harbor'da ilk cephe görevini yapmıştı. (Not: Fotoğraf yapay zeka yöntemiyle genişletilmiştir.)
22 DENİZCİ TORPİDO DAİRESİNE SIĞINDI AMA...
Dumlupınar, su üstünde seyir halindeyken Naboland şilebi denizaltının baş torpido dairesinin sancak tarafından çarptı. Çarpışmanın şiddetiyle güvertede bulunan 8 kişi denize düştü; bunlardan 5'i sağ kurtulurken, 2'si pervaneye takılarak, biri ise boğularak hayatını kaybetti. Ancak asıl trajedi denizaltının derinliklerinde yaşanıyordu. Gemi o kadar hızlı batmıştı ki, içindeki 81 kişiden sadece 22 denizci kıç torpido dairesine sığınmayı başarabildi.
Sağ olarak kurtarılan denizciler...
'IŞIK YAKMAYIN, SİGARA İÇMEYİN'
Güneşin doğmasıyla birlikte yüzeye fırlatılan "battı şamandırası" balıkçılar tarafından fark edildi. Olay yerine gelen Gümrük Motoru’ndan Selim Yoludüz, şamandıradaki telefon ahizesini kaldırarak denizaltıyla bağlantı kurdu. Karşı taraftaki ses Astsubay Selami Özben’e aitti. Özben, geminin 15 derece yatık olduğunu, elektriğin kesik olduğunu ve 22 kişi olarak kurtarılmayı beklediklerini bildirdi.
Kaza sonrası TCG Anadolu'yu kurtarma çalışmalarından bir kare...
Bu telefon görüşmesi, tarihe kazınan o son nasihatlerin verildiği an oldu. Kurtarma gemisinden çaresizce bekleyen denizcilere "Konuşmayın, gereksizse ışık yakmayın, sigara içmeyin" talimatları verildi.
TCG Dumlupınar: 73 yıl sonra da hafızalardan silinmeyen facia
72 SAATLİK BEKLEYİŞ VE HAZİN SON: VATAN SAĞOLSUN!
Çanakkale Boğazı’nın şiddetli akıntısı, kurtarma çalışmalarını her defasında sonuçsuz bıraktı. Milliyet gazetesinin o dönemdeki haberlerine göre, tüm Türkiye radyoları başında umutla gelecek iyi bir haberi bekliyordu. Ancak oksijenin tükenmesi ve tüm teknik imkansızlıklar sonucu 72 saatin sonunda umutlar kesildi. Denizaltıdaki kahramanların son sözleri ise hafızalara kazındı: "Vatan sağ olsun!"
7 Nisan 1953 - Milliyet Gazetesi
Olayın ardından Milliyet gazetesinde yayımlanan "Takvimden Bir Yaprak" köşesinde yazar Ulunay, bu son mesajın hikâyesini ve derinliğini şu şekilde aktarmıştır:
"Çoluk çocuğumuza selam.. Vatan sağ olsun!" Seksen bir bahriyelimizin çelik tabutu dalgalara gömüldükten sonra henüz şüheda kafilesine iltihak etmeyen Türk denizcileri telefonun kendilerini hayata bağlayan incecik telinden son arzularını belki sesleri bile titremeden bu cümle ile ifade ettiler...
TCG Dumlupınar: 73 yıl sonra da hafızalardan silinmeyen facia
81 ŞEHİDİMİZİN ANISINA
Dumlupınar faciasında, aralarında Komodor Kurmay Albay Hakkı Burak'ın da bulunduğu 81 denizcimiz şehit oldu. Şehitlerimizin isimleri bugün hala Çanakkale şehitliklerinde ve milletimizin kalbinde yaşamaya devam ediyor.
TCG Dumlupınar: 73 yıl sonra da hafızalardan silinmeyen facia
Olayın ardından yapılan törenlerde denizaltının battığı yere çelenkler bırakılmış, tüm donanma ve millet bu yasa ortak olmuştu. Facianın 73. yılında, denizaltının karanlık sularında ebedi uykularına dalan o kahramanları saygı ve rahmetle anıyoruz.
Dumlupınar denizaltısının hayatta kalan son gazisi emekli Seyir Kıdemli Başçavuş Hüseyin Akış, 2018 yılında verdiği röportajda "Dumlupınar denizaltısında bir kez daha görev yapma imkanı olsa tereddüt etmeden kabul ederdim" ifadelerini kullanmıştı.
| No | SUBAYLAR | İsim |
|---|---|---|
| 1 | Komodor Kurmay Albay | Hakkı Burak |
| 2 | Makine Kıdemli Yüzbaşı | Naşit Öngören |
| 3 | Makine Yüzbaşı | Affan Kayalı |
| 4 | Güverte Üsteğmen | İsmail Türe |
| 5 | Makine Üsteğmen | Fikret Coşkun |
| 6 | Güverte Teğmen | Bülent Orkunt |
| 7 | Güverte Teğmen | Macit Şengün |
| 8 | Makine Asteğmen | Ahmet Er |
| No | ASTSUBAY KIDEMLİ BAŞÇAVUŞLAR | İsim |
|---|---|---|
| 9 | Astsb. Kd. Bçvş. | Ali Tayfun |
| 10 | Astsb. Kd. Bçvş. | Emin Akan |
| 11 | Astsb. Kd. Bçvş. | Mehmet Denizmen |
| 12 | Astsb. Kd. Bçvş. | Ömer Öney |
| 13 | Astsb. Kd. Bçvş. | Sait Yıldırım |
| 14 | Astsb. Kd. Bçvş. | Şevki Özsekban |
| 15 | Astsb. Kd. Bçvş. | Hasan Tahsin Cebeci |
| 16 | Astsb. Kd. Bçvş. | Mehmet Fidan |
| No | ASTSUBAT BAŞÇAVUŞLAR | İsim |
|---|---|---|
| 17 | Astsb. Bçvş. | Cemal Kaya |
| 18 | Astsb. Bçvş. | Cemaleddin Denizkıran |
| 19 | Astsb. Bçvş. | Hüseyin Uçan |
| 20 | Astsb. Bçvş. | Kemal Acun |
| 21 | Astsb. Bçvş. | Naci Özaydın |
| 22 | Astsb. Bçvş. | Salahaddin Çetindemir |
| 23 | Astsb. Bçvş. | Zeki Gider |
| 24 | Astsb. Bçvş. | Sabri Gudeberk |
| 25 | Astsb. Bçvş. | Ulvi Erhazar |
| 26 | Astsb. Bçvş. | Fevzi Gürsan |
| No | ASTSUBAT ÇAVUŞLAR | İsim |
|---|---|---|
| 27 | Astsb. Çvş. | Bahri Sertesen |
| 28 | Astsb. Çvş. | Hamd Reis |
| 29 | Astsb. Çvş. | İbrahim Altıntop |
| 30 | Astsb. Çvş. | İhsan Aral |
| 31 | Astsb. Çvş. | İhsan Coşkun |
| 32 | Astsb. Çvş. | İhsan İçdemir |
| 33 | Astsb. Çvş. | Mehmet Ali Yılmaz |
| 34 | Astsb. Çvş. | Mustafa Doğan |
| 35 | Astsb. Çvş. | Necdet Yaman |
| 36 | Astsb. Çvş. | Samim Nebioğlu |
| 37 | Astsb. Çvş. | Selami Özben |
| 38 | Astsb. Çvş. | Şaban Mutlu |
| 39 | Astsb. Çvş. | Tuğrul Çabuk |
| 40 | Astsb. Çvş. | Zeki Açıkdağ |
| No | MÜKELLEF ÇAVUŞLAR | İsim |
|---|---|---|
| 41 | Çvş. | Ramazan Yurdakul (Rizeli) |
| 42 | Çvş. | Veysel Saygılı (Karasulu) |
| No | MÜKELLEF ONBAŞILAR | İsim |
|---|---|---|
| 43 | Onbaşı | Emin Süzen (Bodrumlu) |
| 44 | Onbaşı | Mehmet Kızılışık (Bodrumlu) |
| 45 | Onbaşı | Murat Yıldırım (Trabzonlu) |
| 46 | Onbaşı | Niyazi Giritli (Milaslı) |
| 47 | Onbaşı | İbrahim İşlemeci (İstanbullu) |
| 48 | Onbaşı | Züğfer Ceylan (İstanbullu) |
| No | ERLER | İsim |
|---|---|---|
| 49 | Er | Ahmet Günal (Lapsekili) |
| 50 | Er | Ahmet Özkaya (İnebolulu) |
| 51 | Er | Ali Aslan (Edremitli) |
| 52 | Er | Ali Kökçü (Bigalı) |
| 53 | Er | Bekir Sarı (Şileli) |
| 54 | Er | Enver Uçar (Çanakkaleli) |
| 55 | Er | Feridan Kırcalı (İzmirli) |
| 56 | Er | Fikri Ulaştırıcı (Tekirdağlı) |
| 57 | Er | Galip Yılmaz (Giresunlu) |
| 58 | Er | Hasan Arslan (Çarşambalı) |
| 59 | Er | Hasan Bozoğlu (Çanakkaleli) |
| 60 | Er | Hasan Kelleci (Göreleli) |
| 61 | Er | Hüdai Çağdan (Çorlulu) |
| 62 | Er | Hüseyin Kayan (Bartınlı) |
| 63 | Er | Hüseyin Sayım (Bigalı) |
| 64 | Er | İbrahim Aksoy (Bursalı) |
| 65 | Er | İsmail Özdemir (Ordulu) |
| 66 | Er | Kadir Demiroğlu (Lapsekili) |
| 67 | Er | Kenan Odacıoğlu (İzmirli) |
| 68 | Er | Mehmet Aydın (Rizeli) |
| 69 | Er | Mehmet Demir (Giresunlu) |
| 70 | Er | Mehmet Demirel (Çanakkaleli) |
| 71 | Er | Murat Suyabatmaz (İnebolulu) |
| 72 | Er | Mustafa Özsoy (Sökeli) |
| 73 | Er | Mustafa Taşçı (Bartınlı) |
| 74 | Er | Necati Kalan (Foçalı) |
| 75 | Er | Nurettin Alabacak (Antalyalı) |
| 76 | Er | Nuri Acar (Marmarisli) |
| 77 | Er | Ömer Yalçın (Bandırmalı) |
| 78 | Er | Ülfeddin Akar (Lapsekili) |
| 79 | Er | Yusuf Demir (Sürmeneli) |
| 80 | Er | Tarık Gediz (Yozgat) |
