'Diyet' ürünlerde bolca kullanılıyor: Tatlandırıcıda kanser riski

DSÖ’ye bağlı Uluslararası Kanser Araştırma Ajansının 14 Temmuz’da yayınlanacak olan yıllık raporunda suni tatlandırıcı aspartamı kanserojen maddeler listesine alacağı haberi, yıllardır tatlandırıcı kullananları endişelendirdi.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Geçtiğimiz hafta sağlık tartışmalarının gündemine bomba gibi düşen DSÖ’ye bağlı Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı’nın (IARC) bu yılki raporunda suni tatlandırıcı aspartam bileşenini kansere yol açabilen maddeler listesine almaya hazırlandığı haberi, diyet ürün kullananlarda büyük endişeye yol açtı.

DSÖ geçen ay tüketicilerin tatlandırıcı kullanılan şekersiz ürünleri kilo kontrolünde kullanmamalarına dair bir tavsiye yayınlamıştı. IARC ise bin 300 bilimsel çalışmayı inceleyerek şekersiz, kalorisiz ya da diyet adıyla satılan birçok yiyecek ve içeceği tatlandırmak için kullanılan aspartamı “insanlar için kanserojen olabilir” kategorisinde listelemeye hazırlanıyor.

GÜNDE 10 TABLETİ AŞMAYIN

Ancak uzmanlar bu tür ürünlerde doz-süre bağlantısının önemli olduğunu, kullanmak zorunda kalanların belirli bir dozu aşmadıkları takdirde riskin azaltılabileceğini söylüyor.

Daha önce hayvanlar üzerinde yapılan birçok çalışmada, aspartam ve kanser ilişkisinde aspartam aleyhine sonuçlar çıktığını söyleyen Türkiye Hastanesi Beslenme Uzmanı Uzm. Dyt. Esra Kurt Mutlu “Ancak insanlar üzerinde kanserojen etkisi hep soru işaretiydi. Benim de şekersiz içecek ya da yiyecek tüketemeyen danışanlarıma tavsiyem bu tür ürünlerin şekersiz hayata geçişte ara madde olarak kullanılması. Çünkü sonuçta bunlar yapay maddeler, uzun süreli kullanılmamalı. Danışanlarıma ‘şekersiz içemiyorsanız yarısını bölüp için ve günde maksimum 10 taneyi aşmayın’ uyarısında bulunuyorum” dedi.

BİR KÜP ŞEKERDEN 200 KAT TATLI

Bilim dünyasının kanser ve şeker ilişkisini yıllar önce kanıtladığına işaret eden Dyt. Mutlu “Bu ürünlerin bir tableti bir küp şekerden 200 kat daha tatlı. Böyle bir ürünün kanserojen olmaması düşünülemez. Zaten çay, kahve ya da diğer içeceklerle aldığımız şekerden daha fazlasını sebze ve meyvelerden alıyoruz. Bunun üzerine bir de yoğun tatlı bir maddeyi tüketmek çok sağlıklı olmaz” dedi.

ZAYIFLAMAK İSTEYENLER DİKKAT!

Son yıllarda aspartamla ilgili olumsuz bilgiler sonucu bitkisel tatlandırıcılara bir yönelim olduğunu belirten Dyt. Mutlu şu ifadeleri kullandı: "Tatlandırıcı kullanmak zorunda kalan hastalar daha az miktarlarda bunları tüketebilir. Ancak kilo kontrolü yapmak için tatlandırıcı ve diyet ürünler kullanan kişilere bu tür beslenmenin sağlıklı olmadığını söylemek zorundayız. Çünkü üzerinde ‘şekersiz’, ‘kalorisi azaltılmış’ şeklinde ibareler bulunan paketlenmiş ürünlerde mutlaka tatlandırıcı kullanılmaktadır.

Diyet yapmak için fabrikasyon, paketli ürünlerle beslenmek doğru değil. Mutlaka etiket okuma yapılmalıdır. Çünkü bu tür ürünlerde yer alan sadece şeker değil yağ ve diğer katkı maddeleri içeriği de önemli."

HANGİ ÜRÜNLERDE ASPARTAM VAR?

Aspartam dünyada en sık kullanılan suni tatlandırıcı. Uzmanlar, market raflarında üzerinde “diyet”, “sıfır şeker”, “sıfır ya da az kalori” diye etiketlenen ürünlere dikkat edilmesi gerektiğine işaret ediyor. Buna göre diyet, şekersiz ya da kalorisiz gazlı içecekler, dondurmalar, meyve suları, sakızlar, ketçap ve soslar, yoğurtlar, çikolata ve şekerleme ürünlerinin birçoğu aspartam ya da başka bir yapay tatlandırıcı içeriyor.

GÜVENLİK SINIRI VAR MI?

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansının (IARC) raporunu 14 Temmuz’ya açıklayacak. Ancak daha önce Dünya Sağlık Örgütü bünyesinde çalışmalarını sürdüren JECFA, günlük belli bir sınır dahilinde aspartam maddesini güvenli olarak tanımlıyordu. ABD ve Avrupa’daki denetleme kurumları da 60 kilogram ağırlığındaki bir yetişkinin 12 ila 36 kutu gazlı içecek tüketmesi durumunda risk altında olduğunu duyurmuştu.