Sandığınızdan daha tehlikeli! Severek yiyoruz ama diyabeti tavan yaptırıyor

Halk arasında ‘şeker hastalığı’ olarak bilinen diyabette, sağlıklı ve dengeli beslenmek son derece önemli... Ancak bazı gıdalar var ki kan şekerini yükseltip diyabeti tavan yaptırıyor.

İnsan vücudunda bağışıklık sistemini alt üst eden besin gruplarının başında şeker geliyor. İşte şekeri yükselten, diyabetin baş düşmanı gıdalar...

Rafine karbonhidratlar: Birçok gıda, işlenme sırasında kepeği ve rüşeymi çıkarılan rafine un içerir. Nihai ürün, tam tahıllarla neredeyse aynı diyet lifine sahip değildir. Sonuç olarak, vücut bu nişastaları hızlı bir şekilde işleyerek glikoz artışlarına yol açar. Rafine karbonhidratlara örnek olarak beyaz ekmek, pirinç, makarna, pizza, cips, çubuk kraker vb. gıdalar verilebilir. Rafine karbonhidrat açısından zengin diyetler, tip 2 diyabet gelişme riskini artırır.

Doymuş yağ oranı yüksek gıdalar: Doymuş yağları diyabetle ilişkilendirmeyebilirsiniz ancak bu sağlıksız yağlar, insülin direnci ile bağlantılı. Ayrıca, kilo alımına da yol açarak sağlığınızı riske atabilir. Doymuş yağ içeren gıdalar arasında kırmızı etin yağlı kısımları, derili tavuk veya kümes hayvanları, Hindistan cevizi ve palmiye yağı, tereyağı, peynir ve süt gibi tam yağlı süt ürünleri yer alır.

Şeker eklenmiş gıdalar: Özellikle fruktoz (meyve şekeri) olmak üzere ilave şeker içeren tüm gıdalar, glikoz seviyelerinin hızla yükselmesine neden olur. Kek, kurabiye ve dondurma gibi belirgin tatlılar, bazı soslar da diyabet için tehlikeli yiyecekler arasında yer alır.

Şekerli içecekler: İster hazır limonlu soda, ister kutu meyve suyu olsun, şekerli içecekler hiçbir besin değeri olmayan boş kalorilerle dolu.... Başka bir deyişle, kan şekerinizi yükseltmenin en hızlı yolu. Küçük bir kutu meşrubatta, yaklaşık 10 çay kaşığı ilave şeker bulunur. Yapılan bir çalışma, her gün tüketilen tek bir şekerli içeceğin bile, tip 2 diyabet riskini yüzde 25 oranında artırabileceğini ortaya koymuştur.

Kızarmış yiyecekler: Yağda kızartılmış yiyecekler kilo alımına, yüksek kolesterole ve yüksek tansiyona yol açabilir. Harvard Health tarafından yapılan bir araştırma, haftada dört ila altı kez kızarmış yiyecek yemenin tip 2 diyabet riskini yüzde 39 oranında artırdığını ortaya koymuştur. Bu oran her gün kızarmış yiyecek yiyenler için yüzde 55.

İşlenmiş gıdalar: İşlenmiş gıdalara, üreticiler lezzetini ve raf ömrünü artırmak için yağ, şeker, tuz ve koruyucu maddeler ekliyor. Sonuç olarak şeker, kalori ve bazen doymuş yağ oranı yüksek gıdalar ortaya çıkıyor. Buna karşılık, besin değeri ve lif oranları düşük. 2019 yılında yapılan büyük bir araştırma, diyetinin yüzde 22'si işlenmiş gıdalardan oluşan kişilerin tip 2 diyabet geliştirme riskinin daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. İşlenmiş gıdalara örnek olarak unlu mamuller, paketlenmiş etler ve tüm paketli atıştırmalık yiyecekler verilebilir.

Trans yağ içeren gıdalar: Trans yağlar, kardiyovasküler sorunlara yol açabilen ve dolayısıyla diyabet riskinizi artıran bir başka kötü yağ türü... Trans yağlar büyük ölçüde ürünlerden çıkarıldı ancak atıştırmalık bazı gıdalar ve paketlenmiş unlu mamullerde görülebilir. Bu nedenle yiyecekleri alırken etiketlerini okumakta fayda var.