Kalp krizine yol açıp, ömrü kısaltıyor... Kromozom kaybı her yıl milyonlarca erkekte görülüyor

Bilim insanları, erkeklerde yaşın ilerlemesiyle birlikte ortaya çıkabilen Y kromozomu kaybını inceleyerek, kişiselleştirilmiş ilaçların geliştirilmesine ışık tutmaya çalışıyor. Yeni bir çalışmada araştırmacılar, Y kromozomu kaybının kalp hastalıklarına yol açabildiğini ve erken ölüm riskini artırdığını buldu.

Normal şartlarda her insanda eşey kromozomlardan ikisi de bulunur. Kadınlarda X kromozomuyla birlikte yine X kromozomu bulunurken (46 XX), erkeklerde X'in yanında Y kromozomu da (46, XY) bulunur. Ancak yeni bir araştırmaya göre, erkekler yaşlandıkça erkek cinsiyet kromozomlarında (Y kromozomunda) kayıp yaşıyor ve bu da daha erken ölüme yol açıyor. İşte bu sonuç, erkeklerin kadınlara kıyasla neden daha kısa ömürlü olduğunu anlamamızı sağlayabilir. Zira şimdiye kadar yapılan pek çok araştırma, erkeklerin ortalama olarak kadınlardan birkaç yıl daha erken öldüğünü göstermişti.

Y KROMOZOMU KAYBIYLA KALP HASTALIKLARI BAŞLIYOR

Daha önce yapılan bazı araştırmalar, erkeklerin bağışıklık sistemlerindeki beyaz kan hücrelerinde kademeli olarak gerçekleşen Y kromozomu kaybının, kanser ve Alzheimer gibi hastalıklara yakalanma riskini artırabildiği bulunmuştu. Ancak yeni çalışma kalp krizini riskini ve erken ölüm riskini artırdığını da ortaya koyuyor.

Science dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, beyaz kan hücrelerinde ‘mLOY’ (mosaic Loss Of Y) adı verilen bu tür Y kromozomu kaybına sahip insanlarda ortaya çıkan rahatsızlıkları gösteriyor. ABD’deki Virginia Üniversitesi ve İsveç’teki Uppsala Üniversitesinden araştırmacılarının yürüttüğü çalışmada, Y kromozomu kaybının kalp kasının yaralanmasına neden olduğu ve ölümcül kalp yetmezliğine yol açabileceği bulundu. 70 yaşındaki erkeklerin yüzde 40'ında kromozom kaybı gerçekleştiği düşünülüyor.

Araştırma ekibi, beyaz kan hücrelerindeki mLOY'nin diğer organlarda hastalığın ilerlemesi üzerinde doğrudan bir etkisi olup olmadığının şimdiye kadar bilinmediğini söylüyor. Fareler üzerindeki deneylerde, mLOY’nin kemirgenlerin iç organlarına doğrudan zarar verdiğini ve mLOY'lu farelerin mLOY'siz farelere göre daha kısa bir ömre sahip olduğunu keşfettiler.

Virginia Üniversitesi araştırmacısı Kenneth Walsh, ‘pirfenidon’ adı verilen ilacın kromozom kaybının zararlı etkilerine karşı koymaya yardımcı olabileceğini söyledi. Araştırmacılara göre, birçok erkek yaşlandıkça hücrelerinin bir kısmında Y kromozomunu kaybetmeye başlıyor ve bu özellikle sigara içenlerde görülen bir durum.