Bilim insanları bir gözden aldı, diğer göze verdi... Kök hücre tedavisi umut oldu

'Science Advances' dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, bilim insanları, sağlıklı gözden küçük bir biyopsi aldıktan sonra bir laboratuvarda kök hücreleri büyüttü ve ardından bunları hasarlı göze naklederek iyileşmesini sağladı.

Phil Durst isimli bir hasta bulaşık makinesinden çıkan bir kimyasalın gözlerine fışkırması sonucunda gözünde ciddi şekilde hasar oluştu. Sol gözü, 2017'de görme yetisini kaybetti ve artık ışığa tahammül bile edemez, günde 4-5 defa küme baş ağrısı çeker hale geldi. Araştırmacılar, Durst'ı deneysel bir yöntemle tedavi etti. Bu yöntem, bir gözden alınan kök hücrelerin belli süreçlerden geçmesinin ardından hasarlı gözü tedavi etmesini sağlıyor.

ABD'nin Alabama eyaletine bağlı Homewood'da yaşayan 51 yaşındaki hasta, kök hücre tedavisi deneyine katılan dört hastadan biriydi. Çalışmanın bulguları, Cuma günü Science Advances dergisinde yayımlandı ve şu anda daha geniş bir çalışma yapılıyor.

LİMBAL KÖK HÜCRE YETMEZLİĞİ İÇİN GELİŞTİRİLDİ

Yöntem, kimyasal yanıklar ve diğer göz yaralanmalarından sonra ortaya çıkabilen bir kornea bozukluğu olan 'limbal kök hücre yetmezliğini' tedavi etmek için tasarlandı. Korneanın en dış tabakasını yenilemek ve korumak için gerekli olan limbal hücreleri olmayan hastalar, görme yetisini iyileştirmek için yaygın olarak kullanılan kornea nakline uygun değildir.

Çalışmanın baş araştırmacısı olan Boston'daki Mass Eye and Ear'da göz doktoru olan Dr. Ula Jurkunas, uyguladıkları deneysel yöntemde, sağlıklı gözden küçük bir kök hücre biyopsisi aldıklarını ve ardından bunları Boston'daki Dana-Farber Kanser Enstitüsündeki bir laboratuvarda genişletip büyüttüklerini söyledi. Birkaç hafta sonra, yaralı göze nakledilmek üzere bu kök hücreler geri alınır.

İLK AMELİYAT OLDU

Durst, bu deneyin uygulandığı ilk hastaydı. Jurkunas, deneyin başarısına ilişkin, "Hastanın kendi dokusunu kullandık, vücudun reddedebileceği donör dokusunu değil." dedi. Bu yöntemin, yaralı bir gözde kullanılmak üzere sağlıklı bir gözden çok büyük bir kök hücre parçası alan farklı bir yöntemden daha iyi olduğunu ancak sağlam göze zarar verme riski taşıdığını söyledi.

Jurkunas, Durst'un geçirdiği bu başarılı ameliyatın, neredeyse yirmi yıllık araştırmanın doruk noktası olduğunu söyleyerek mutlu olduklarını vurguladı.

Çalışma kapsamında tedavi edilen tüm hastalarda kornea yüzeylerinde iyileşme oldu. Durst ve başka bir hasta daha sonra yapay kornea nakli olabildi, diğer ikisi ise yalnızca kök hücre nakli ile çok daha iyi bir görme yetisine kavuştuklarını bildirdi. Beşinci bir hasta, kök hücreler yeterince genişleyemediği için bu yöntemle tedavi edilemedi.

Ameliyattan sonra Durst, sağ gözündeki görüşün neredeyse mükemmel olduğunu ancak sol gözündeki görüntünün bulanık olduğunu söyledi.

(Kaynak: El Pais)