Depremi önceden haber veren sistem: EDIS

Site, apartman ve iş merkezlerine hizmet veren Apti uygulaması üzerinden depremi yerinde tespit eden EDIS, sarsıntıyı 23-24 saniye önceden algılıyor.

ÖMER TEMÜR

Deprem erken uyarı sistemi EDIS devreye girdi. Apti, Sentez, Hubbox ve Seismic AI gibi alanında uzman dört firmanın bilgi birikimlerini birleştirerek oluşturulan EDIS, site, apartman ve iş merkezlerine hizmet veren Apti uygulaması üzerinden depremi yerinde tespit ediyor ve önceden uyarı gönderiyor. EDIS Kurucu Ortağı ve CEO’su Ali Emre Erişen, deprem araştırma enstitüleri ve sismoloji uzmanlarının desteği ile 2017 yılında EDIS’in ilk çalışmalarına başladıklarını belirterek “Sistemi üç yıl boyunca test ettik. Muğla’daki testlerimiz yaklaşık 14 ay sürdü. Ardından sistemi İzmir'e kurduk. Mesela İzmir depreminin öncesinde biz görmüştük, şiddetini de biliyorduk. (Merkez üssü Ege Denizi’nin Seferihisar açıkları olan 6,6 büyüklüğündeki) İzmir depremini, 23-24 saniye önce tespit etmiştik” dedi.

YAPAY ZEKÂ İLE ÇALIŞIYOR

Proje kapsamında Marmara Bölgesi’nde belirlenen alanlara EDIS Deprem Algılama Radar Sistemlerinin konumlandırıldığını dile getiren Erişen, şu bilgileri verdi: EDIS deprem erken uyarı sistemi sayesinde, insanlar bulundukları binalardan ayrılırken EDIS’in yapay zekâsı binayı depreme hazır hâle getirecek sinyali iletiyor. Şu an depremin şiddeti daha sizin olduğunuz noktaya ulaşmadan sinyali alabilecek durumdayız. Bina içerisinde gerekli bağlantılar da yapılarak alınan sinyal ile binalar ikincil afetleri önlemek için asansörü en yakın katta sabitleyip, yangın ve patlama risklerine karşı elektrikle çalışan cihazları ve doğalgazı kapatabilecek. Bina çıkışlarında bulunan kapılar ve bariyerleri, elektronik geçişleri açık hâle getirerek tahliye işlemlerini kolaylaştıracak.

Erişen, AFAD ile iş birliği kapsamında deprem konusunda da bilinçlendirme eğitimi verdiklerine dikkat çekerek “AFAD tarafından hazırlanan deprem farkındalığı konusunda videolar var. Biz kullanıcılara sinyali vermeden önce bu eğitimi alma zorunluluğu getirdik. Uygulamamızdan sinyal takibi yapabilmek için öncelikle bu videoların izlenmesi, eğitimin alınmış olması gerekiyor” diye konuştu.

EDIS’in sadece depremi değil, diğer doğal afetleri de önceden bildirmesi için çalışmaların devam ettiğini ifade eden Erişen, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere deprem kuşağındaki bütün ülkelerde hizmet vermeyi amaçladıklarını söyledi.