Metaverse’ün standardını yazan Türk

Açık Artırılmış Gerçeklik Bulutu (Open Augmented Reality Cloud) Derneği, XR Masters CEO’su Ali Cumhur Hantal’ın da dâhil olduğu 12 kişilik uluslararası bir yönetici ekibi ve 300’ü aşkın üyesi ile Metaverse standartlarını ve protokollerini geliştirmek için çalışıyor. Oluşturulacak standartlarla farklı paralel evrenler birbiriyle konuşabilecek.

ÖMER TEMÜR'ÜN HABERİ

Metaverse ile birlikte distopik bir dünya gerçek oluyor. Paralel evren ve öte evren olarak da tanımlanan metaverse ile sanal ve fiziki hayat iç içe giriyor. Oyun, eğlence ve e-Ticaret sektörü başta olmak üzere iş dünyası sanal mağaza ve ofislerle bu dünyada yerini almaya başladı. Bu evrenin standartlarını ise bir Türk yazıyor. Açık Artırılmış Gerçeklik Bulutu (Open Augmented Reality Cloud) Derneği, XR Masters CEO’su Ali Cumhur Hantal’ın da dâhil olduğu 12 kişilik uluslararası bir yönetici ekibi ve 300’ü aşkın üyesi ile metaverse standartlarını ve protokollerini geliştirmek için iki yıldır çalışıyor. Google’ın iki boyutlu haritalarda kullandığı standartları bütün dünyaya kabul ettiren Açık Coğrafi Uzamsal Konsorsiyum (Open Geospatial Consortium) tarafından yetkilendirilen Open AR Cloud’un geliştirdiği Coğrafi Konumlama (Geopose) standartı şu anda onay aşamasında. Bu standard ile Artırılmış Gerçeklik bazlı bir Metaverse’te olan içerik diğerlerinde de görünür olacak.

DEVLER KAYITSIZ KALMADI

Ali Cumhur Hantal birlikte çalışabilirliliğin (interoperability) ve standartların demokratik bir Metaverse için çok önemli olduğunu belirterek “Bundan 30 sene önce HMTL ve URL gibi standartlar üzerine kurulan internet açık ve birlikte çalışabilir idi. Bu sayede bir web sitesi, hedeflediği kullanıcıların hangi internet servis sağlayıcısından hizmet aldığından veya cihazının markası ve hangi işletim sistemine sahip olduğundan bağımsız olarak ulaşabiliyordu. Ne yazık ki mobil uygulamalar ile bu mümkün olmadı. Bilgiye erişmek için kullandığınız cihazın sizi zorladığı uygulama mağazasına (App Store) girmeniz gerekiyor. Mesela cihazınız iPhone ise sadece Apple App Store’a, Android ise sadece Google Play Store’a girebiliyorsunuz. Bu mağazalar açık olmadığı için istediklerini uygulamaların kaldırma hakkına da sahipler. Mesela Google, Android platformunu Huawei’ye kapattı. Aynı şekilde Fortnite, Apple Store’dan çıkarıldı. Yani merkezî bir yapı söz konusu. Ayrıca uygulama pazarları app’lerden komisyon alıyor. Oysa internette internet servis sağlayıcılarına komisyon ödemenize gerek yok. Web tarafında demokratiklik var ama aynı durum uygulama pazarı için söz konusu değil. Metaverse dünyasında benzer bir sıkıntının yaşanmaması için standartların şimdiden belirlenmesi gerekiyor. İşte bu amaçla geçtiğimiz haziran ayında çok iyi bir gelişme yaşandı. Bu konularda çalışan 20’yi aşkın dernek bir araya gelerek Metaverse Standard Forum adında bir çatı derneği hayata geçirdi. Bu çatı dernek 4 ay gibi bir sürede aralarında Microsoft, Meta (Facebook), Google, NVIDIA gibi devlerin de olduğu toplamda 2000’den fazla üye sayısına ulaştı” dedi.

ANKARA TEST ŞEHRİ OLDU

XR Masters olarak kendilerinin de Metaverse dünyasının test şehirleri ve mekânları sorumlusu olduklarını söyleyen Hantal “Bütün test şehirlerini ücretsiz veriyoruz. Ankara Büyükşehir Belediyesi, Los Angeles, Bari ve Helsinki’den sonra Open AR Cloud’un dünyadaki dördüncü test şehri oldu. Diğer belediyelerimiz ile de görüşmelerimiz sürüyor” ifadelerini kullandı.

DİSTOPYA TEHLİKESİ

Metaverse dünyasında distopya tehlikesine karşılık artırılmış gerçekliğin şart olduğunu dile getiren Hantal “Bence hayatımızın tamamen Metaverse olacağını düşünmüyorum. Hem fiziki hem de sanal dünya birlikte olacak” dedi. Hantal Metaverse’ün şu anda teknik olarak biri sanal gerçeklik (VR) tabanlı, diğeri artırılmış gerçeklik bulutu tabanlı olmak üzere iki farklı şekilde deneyimlenebildiğini belirterek “Artırılmış gerçeklik ile kullanıcılar iİçinde bulunulan gerçek mekândan kopmadan, sanal ortamla eş zamanlı olarak deneyimlenebiliyorlar, yüz yüze temaslarla anlamlı ilişkiler kurabiliyorlar. Fakat şu anda var olan deneyimleri bir Metaverse deneyimi olarak adlandırmak yerine multiverse’ler olarak adlandırmak doğru olacaktır” diye konuştu.