NASA'nın uzay istasyonunu düşürme planı yeni bir "11 Eylül Olayı" olabilir

Geçtiğimiz haftalarda NASA, 2031 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu'nu (ISS) hizmet dışı bırakacağını açıkladı. 1998 yılında ilk fırlatması yapılarak astronotların uzaydaki evi olan istasyonu yok etmek büyük başarı olacak. Ancak bir şeyler ters giderse büyük bir risk taşıyor.

NASA, Uluslararası Uzay İstasyonunu Pasifik Okyanusu’nda bulunan “Point Nemo” (uzay aracı mezarlığı) olarak adlandırılan noktaya düşürmeyi planlıyor. Böylece ilk başta 15 yıllık bir kullanım ömrü biçilen uzay üssü, 30 yılı aşkın süre boyunca insanları uzayda konaklamış olacak.

Bununla birlikte, ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), uzay istasyonunu 2030'a kadar koruma sözü verdi ancak diğer ortak kuruluşlar henüz resmi olarak imzalamadı. Uzay üssünü Dünya’nın yörüngesinden düşürme kararının mühendislik kadar politikaya da bağlı olacağı anlamına geliyor.

UZAY ÜSSÜ DÜŞERSE 11 EYLÜL OLAYINA BENZER

Peki, Uluslararası Uzay İstasyonu resmi düşürme planı gerçekleşmeden önce plansız şekilde hasarlanırsa ne olur? İngiltere merkezli Independent'ın haberine göre, böyle bir durumda ciddi bir tehlike ve risk kaçınılmaz. Ancak ilk kez gökten bir uzay istasyonu düşmüyor.

1979'da, NASA'nın Skylab istasyonu zamanında yakıt ikmali yapamadı ve kontrolden çıkarak çöktü. İstasyonun parçaları Hint Okyanusu ve Batı Avustralya'ya dağıldı. Kimse zarar görmezken, “ölüm için tasarım” yönergesinin yapılmasına neden oldu.

Ölüm için tasarım, uyduların ve diğer yörüngedeki uzay altyapısının mühendisliğinde önemli bir ilke. Yörüngeden düşen nesnelerin insanlara zarar vermemesi için küçük parçalara ayrılmasıdır.

Uzay istasyonu, bu ilkeyi yeterince karşılayamıyor, çünkü çok büyük ve bu yüzden yörüngeden çıkmak için özel bir operasyona ihtiyaç var. Uzmanlar, Dünya’nın üzerinde yüzen uzay üssünün kontrolsüz bir şekilde büyük bir kente çökmesi durumunda, “11 Eylül olayı” büyüklüğünde bir faciaya neden olabileceğini söylüyor. Ancak bu ihtimalin son derece düşük olduğunu da belirtiyorlar.

UZAY İSTASYONUNU DÜŞÜRME PLANI

Planlanan kontrollü yörüngeden çıkma operasyonunda, yeni inşa edilen modüller ana yapıdan ayrılacak ve gelecekteki uzay istasyonunda kullanılmak üzere yörüngede kalacak. Daha sonra uzay üssünün hızı yavaşlatılacak ve birkaç ay içinde Dünya’nın yörüngesinden düşecek.

Yörüngeden inerken hız artacak ancak parçaları yönlendirmek için gönderilen bir dizi uzay aracının kontrolünde olacak. Dünya’nın atmosferine girerken parçaların büyük kısmı yanacak ve kalan kütle ise okyanusa düşecek.

Daha önce bir Rus uzay istasyonu güvenli bir şekilde indirildi. Ancak Uluslararası Uzay İstasyonu yaklaşık dört kat daha büyük olduğundan, bu ölçekte bir operasyon test edilmedi.