Plastikten kaçanlar ondan kullanıyor! Çömlekçiler çırak bulamıyor

Asırlarca geçim kaynağı olan çömlekçilik yaşamaya devam ediyor. Toprağın sanata dönüştürüldüğü Nevşehir'in Avanos ilçesinde meslek ilgi görse de çanak ustaları çırak bulamıyor. Turistlerin dışında fabrikasyon ürünlerden ve plastikten uzak duran insanlar mesleğe ilgi gösteriyor. Usta Ömer Arkun 11 yaşından beri bu mesleği devam ettiriyor.

Çırak olarak başladığı mesleğini bütün zorluklara rağmen geleneksel yöntemler ile devam ettiren çömlek ve çanak ustası Osman Arkun, dedesinden kalan ve 50 yıldır dönen tezgahında çamura şekil veriyor.

PLASTİKTEN VE KİMYASALDAN KAÇAN GELİYOR

Çömlek ve cam ürünler plastik ve kimyevi ürünlere karşı dikkatli olan insanlar tarafından kullanılıyor.

Tabiata ve insan sağlığına hiçbir zararı olmadığı gibi faydaları da olan toprak ürünlere kullanım açısından yöneliş son yıllarda daha da arttı.

Eskiden her çanak tezgahının başında bir çırak olduğunu aktaran Arkun şunları söylüyor:

"Eskiden insanlar çanak ustalarının yanına çocuklarını, yeğenlerini gönderiyorlardı. Yetişen çıraklar ileride usta oluyordu. Günümüzde üretimler fabrikasyon olduğu için modern makineler çıktı. Bu nedenle işimiz çok gerilemeye başladı.

Yaptığımız ürünler toprak olarak kaldığı için, içinde herhangi bir kanserojen madde bulunmuyor. Son zamanlarda toprak ürünler daha çok ilgi görmeye başladı. Çünkü plastik, cam gibi ürünler tamamen kimyasallarla yapılıyor.

Toprağımız bu bölgeye has bir topraktır. Kapadokya bölgesine özgü topraktır. Ürünlerimiz tek çeşit toprakla olmuyor. Biz bunu üç dört çeşit topraklarla belli oranlarda havuzlarımıza karıştırıyoruz. 10-15 gün dinlenen çamurlar daha sonra tezgahlarda işlenmeye başlıyor"

11 YAŞINDAN BERİ BU İŞ YAPIYOR

"Ben çok küçük yaşlarda dedemin bu tezgahta çanak yaptığını hatırlıyorum. Babam da yanındaydı. Ben de yanlarında çamurla oynarken 10-11 yaşlarındaydım. Daha sonra dedemden babama, babamdan da bana geçen bu atölyede çanak çömlek işiyle uğraşmaya başladım. Her geçen gün işimi ilerlettim" diyen Arkun, mesleğin gidişatı hakkında bilgi verdi.

20 yıldır çanak çamur ile uğraştığını söyleyen Arkun, "Bu yaşıma kadar çanakla, çömlekle uğraştım. Kendimi mutlu hissediyorum. Çamurla uğraşmak tamamen stresimi alıyor" şeklinde konuştu.

"ÇÖMLEK YAPAMAYANA KIZ VERMEZLERDİ"

Aslında mesleğin çok basit olduğuna dikkat çeken Arkun, eskiden bu işi yapamayanların beceriksiz görüldüğünü ve evlendirilmediğini söyledi.

"Eskilerde su tesisi yapmayana kız vermezlerdi. Kız istemeye giderken 'çocuğunuz testi yapabiliyor mu' diye sorarlar ve testi yaptırırlardı. Kızın babası eğer testi yapabiliyorsa kızı veriyordu. Artık bunlar çok eskide kaldı" diye konuştu.

GENÇLERE TAVSİYE EDİYOR

Çanak yapımının eğlenceli bir iş olduğunu söyleyen Arkun, "Bizim işimiz çok güzel, eğlenceli ve sanatsal bir iş. Çünkü böyle baktığımız zaman bu işe ilgi gerçekten çok. Bu nedenle yeni yetişenlere bu işlerle uğraşmasını tavsiye ederim. Ben kendim şu an genç olmama rağmen çok mutluyum. Yeni yetişen arkadaşlara, gençlere, abilerime, kardeşlerime bu işlerle uğraşmalarını tavsiye ederim. Şu an bizim Kapadokya bölgesinde bütün turistlerin ilgi odağı. Bölgeye gelen her turist bunu denemek istiyor. Yani bu tezgâha oturup, bu çamurla bütünleşmek istiyor. Çok da mutlu oluyorlar" dedi.