Hanefî mezhebi tefsir, fıkıh ve nahiv âlimi. İsmi, Muhammed bin Ebü'l-Kasım bin Babcuk el-Harezmî el-Bakkalî; künyesi, Ebü'l-fadl; lakabı, Zeynü'l-Meşayıh'tır. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur. Daha çok kuru yiyecek alıp sattığı için Bakkalî diye tanınmaktadır. Ademî'nin nahve dair kitabını ezberlediği için Ademî diye de tanınmaktadır. Meşhur dilci Zemahşerî'nin önde gelen talebelerindendir. Zemahşerî'nin ölümünden sonra yerine o geçmiştir. Tefsir ve nahiv ilimlerine vukufiyeti yanında fıkıh ilminde de derin ilim sahibidir. Bakkalî yetmiş yaşının üzerinde iken 562 (1167)'de Cürcaniye'de vefat etti. Vefat tarihi kaynaklarda 561, 576 ve 986 olarak da zikredilmiştir. El-Bakkalî, fazilet sahibi, münazara ilminde mahir, meseleleri iyi çözen, yüksek derecelere ulaşmış bir zattı. Lügat ilmini ve Arap edebiyatını Zemahşerî'den öğrendi. İmam-ı Süyutî onun hakkında: “Muhammed bin Ebü'l-Kasım el-Bakkalî el-Harezmî en Nahvî, Arap dilinin inceliklerini bilmede senet, edebiyatta üstaddı. Faydalı ne varsa kendinde topladı. Güzel itikat sahibi, güzel ahlâklı, ağırbaşlıydı.” demektedir.
Eserleri: El-Bakkalî, birçok eserler yazmıştır. Bazıları şunlardır: 1- Tefsirü'l-Bakkalî: Eser, Arapça'dır. Sadece yedinci cildi hakkında bilgi mevcuttur. Bunun, kaynaklarda Bakkalî'ye nispet edilen Miftahü't-tenzil adlı eserinin olması muhtemeldir.
2- Teracimü'l-e'acim: Eser, Farsça olup, Kur'an-ı Kerim lugatı mahiyetindedir.
3- Et-Tenbih ala i'cazi'l-Kur'an,
4- Ezkarü's-salat,
5- Cem'ü't-tefarik fi'l-furû',
6- Menazilü'l-Arab,
7- Tergîbü'l-ilm,
8- Takvîmü'l-lisan,
9- El-İ'cab fî ilmi'l-i'rab.
