Hadis, tefsir, fıkıh, tarih âlimi ve evliyanın büyüklerinden. İsmi Abdurrahman bin Muhammed bin Ali bin Ahmed bin Muhammed el-Antakî el-Hanefî olup lakabı Zeyneddin'dir. Doğum tarihi bilinmemektedir. Antakya'da doğdu. 858 (m. 1454) senesinde Bursa'da vefat etti.
Bistamî, Kahire'de ilim öğrendi. Tasavvuf yolunda Bayezid-i Bistamî hazretlerinin yoluna mensup olup Hanefî mezhebindeydi. Hadis, tefsir, fıkıh ve tarih ilimlerinde mütehassıstı. Allahü tealanın ism-i şeriflerine dair derin ve ince bilgilere sahipti. Garip ve duyulmamış bilgilere merakı çoktu. Bu yüzden birçok memleketi gezdi, istediği garip bilgileri topladı. Dolaştığı bu yerlerde birçok âlim ve veli ile görüştü. Onların hizmetlerinde bulunmakla şereflendi. İstediğini elde ettikten sonra Bursa'ya gelip yerleşti. Burada Şemseddin Fenarî ile görüştü. Ondan çok garip ve herkes tarafından bilinmeyen derin bilgileri öğrendi. Bistamî, Bursa'ya sadece ziyaret için gelmesine rağmen, burası hoşuna gidince yerleşmeye karar verdi.
Bistamî'nin yazdığı ElHediyyetü'l-Müntahabe fi'ledviyeti'l-mücerrebe adlı eserinin Köprülü Kütüphanesi No: 1599'da kayıtlı yazma nüshasının ilk sayfası (sağda) ve aynı kütüphanede 786/4 numarada kayıtlı Dürretü akdi'n-nehr fi esrari Hizbi'lbahr li Ebi'l-Hasan Eş-Şazilî adlı risalesinin ilk sayfası (solda).
Hadis, tefsir, fıkıh, tarih âlimi ve evliyanın büyüklerinden.
Kitabu Miftahi'l-cifri'l-cami' adlı eserinin ünvan sayfası (sağda) ve ilk iki sayfası (solda). Eser Köprülü Kütüphanesi HAP Kısmı No: 166'da kayıtlıdır.
Hadis, tefsir, fıkıh, tarih âlimi ve evliyanın büyüklerinden.
Hadis, tefsir, fıkıh, tarih âlimi ve evliyanın büyüklerinden.
Eserleri: Birçok eser yazdı. Bazıları şunlardır:
1- El-Fevaihü'l-miskiyye fi'l-Fevatihi'l-mekkiyye: Bistamî'nin en büyük eseridir. Yüzden fazla ilmi ihtiva etmektedir. Bu eser tamamlanmamıştır. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Hamidiye Kısmı No: 688'de vardır. 2- Şemsü'l-afak fî ilmi'l-huruf ve'l-evfak: Hacı Selim Ağa Kütüphanesi No: 527'de bir nüshası vardır. 3- Edebü'l-mürid ve aid 4- El-Hediyyetü'l-Müntahabe fi'l-edviyeti'l-mücerrebe 5- İrtiyadü'l-ervah fî riyadi'l-efrah 6- Ezharü'l-afak fî esrari'l-huruf ve'l-evfak 7- Bahrü'l-vukuf fî ilmi'l-evfak ve'l-huruf 8- Tevarihü'l-latife ve'l-asari'l-acibe 9- Cevahirü'd-dürer ve fevahiri'l-gurer 10- Haraidü'l-müluk fî fevaidü's-süluk 11- Dürretü'l-fünun fî kurretü'l-uyun 12- Ed-Dürretü'l-lamia fi'l-edviyeti'ş-Şafiiyye 13- Dürerü'l-fevaid ve gurerü'l-avaid fî menakıbi'l-aktab 14- Ed-Dürer fi'l-havadis ve's-siyer 15- Ravdatü'l-esrar 16- Gayetü'l-İ'lam fî rü'yeti'n-Nebiyye Aleyhissalatü vesselam 17- Kimyai's-se'adeti'r-Rabbaniyye 18- Levaicü'l-eşvak fî devaicü'l-ehdak 19- Simyai's-se'adeti's-Sâdâti'r-ruhaniyye fî şerh-i esmaillahi'l-hüsna 20- Murafıkü'l-muvafık fi'l-mevaiz 21- Misbahü'l-envar fî hediyyeti'l-leyli ve'n-nehar 22- Miftahu ebvabi's-se'adet 23- Nazmü's-süluk fî tarihi'l-hulefa ve'l-müluk 24- Menahicü't-tevessül fî mebahici't-teressül: En çok tanınan eseridir. 1299'da İstanbul'da basılmıştır. 25- Dürretü akdi'n-nehr fî esrari Hizbi'l-bahr li Ebi'l-Hasan Eş-Şazilî 26- Kitabu Miftahi'l-cifri'l-cami'
