Kıraat, hadis, tasavvuf ve Malikî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi Ahmed bin Muhammed bin Mu'tel'dir. 740 (m. 1339)'da Kayrevan'da doğdu. Ebü'l-Fadl ve Ebü'l-Kasım künyelerini aldı. Belevî, Kayrevanî, Bürzülî nispet edildi. Şeyhülislam lakabı verildi. 844 (m. 1440) yılında yüz yaşını geçmiş olarak vefat etti. Mezarı Tunus'tadır. Vefatı için başka tarihler de bildirilmiştir.
Küçük yaştan itibaren temel din bilgilerini ve alet ilimlerini öğrenen Şeyhülislam Bürzülî, zamanının en meşhur âlimlerinden ilim öğrendi. Şemseddin Muhammed bin Merzuk'tan fıkıh ve hadis ilmini, hadis ravileri ve kıraat rivayetlerini öğrendi. Salih ve zahit olan Ebü'l-Hasan Batrinî'den birçok ilmi, Kur'an-ı Kerim'in yedi türlü okunuşunu öğrendi. Ebü'l-Hasan Batrinî'nin yanında kaldığı zaman zarfında tasavvufta yetişip olgunlaştı. Hocası, Madî bin Sultan vasıtasıyla Ebü'l-Hasan Şazilî hazretlerine ulaşan tarikat silsilesine istinaden ona öğrettiği ilimlerde ve tasavvufta icazet verdi; kendi el yazısı ile yazıp tasdik eyledi.
Fakih Ebu Abdullah bin Arefe'nin yanında otuz sene kaldı. Ondan; hadis, fıkıh, usul ve mantık ilimlerini öğrenip icazet aldı. İbn-i Hace diye tanınan Ahmed bin Mes'ud Belensî'den hadis ve kıraat ilimlerini öğrenip onun huzurunda Kur'an-ı Kerim'i baştan sona yedi kıraat şekline göre okudu. Din ve fen ilimlerinde mütehassıs Ebu Muhammed Abdullah Beluvî'den hadis ve kıraat ilimlerini öğrendi. Bu zatın yanında on sene kalıp feraiz ve matematik ilimlerinde mütehassıs oldu. Reisü'l-Hafız ve Kadı Ahmed bin Haydere Tevzerî'den, Ebu Zeyd Abdurrahman'dan, Burhaneddin Şamî Şafiî ve Ebu İshak ibni Sadık Ressam'dan ilim öğrenip değişik ilimlerde icazet aldı.
Kıraat, hadis, tasavvuf ve Malikî mezhebi fıkıh âlimi.
Kıraat, hadis, tasavvuf ve Malikî mezhebi fıkıh âlimi.
Bürzülî'nin yazdığı Fetava-i Bürzülî diye de bilinen Camiu mesaili'l-ahkâm fima nezele bi'l-müftîn ve'lhukkam adlı eserin kapak sayfası (sağda) ve Nevazilü'l-Bürzülî adı verilen El-Havî fi'l-fetava'sının yazma nüshasının ilk sayfası (solda). Yazma nüsha Melik Suud Üniversitesi Kütüphanesi No: 3235'de kayıtlıdır.
Kıraat, hadis, tasavvuf ve Malikî mezhebi fıkıh âlimi.
Bürzülî'nin vâizilik yaptığı ve bugün dahi ayakta duran Tunus'taki Zeytune Camii avlusu.
Yaklaşık kırk sene ilim tahsili ile uğraştı. İbni Arefe'nin ilminin ve yolunun vârisi oldu. Hadis, fıkıh, kıraat ve diğer ilimlerde zamanının ileri gelen âlimleri arasına katıldı. Zamanında Kuzeybatı Afrika Müslümanlarının fıkıhta imamı oldu. Çok uzak yerlerden gelip ondan fetva alırlardı. Malikî mezhebine göre fetva verir, insanların müşküllerini hâllederdi. İnsanlara sık sık nasihatlarda bulunur, Allahü tealanın emir ve yasaklarını öğrenmelerini ve öğrendiklerine göre amel etmelerini söylerdi. Tlemsan (Batı Cezayir), Mağrib (Fas) ve Tunus'ta birçok kimseye ilim öğretip feyiz verdi.
Nice günahkârların tövbe etmesine, kâfirlerin Müslüman olmasına vesile oldu. Güzel ahlâkı, Selef-i salihîn'in gidişatına uygun doğru yolu, Allahü tealanın yarattıklarına olan merhameti, derin ilmi ile insanlara örnek oldu. Çok Kur'an-ı Kerim okur, çok ibadet ederdi. İnsanlara, Resul-i Ekrem'in parlak yoluna tâbi olmaları için durup dinlenmeden emr-i ma'rûf yapar, Allahü tealanın emir ve yasaklarını öğretirdi. İnsanlara olan merhametinin çokluğundan, onları Cehennem ateşinden kurtarmak, Cennet nimetlerine kavuşmalarına vesile olmak için çırpınırdı.
Tunus'ta İbn-i Tafracin Medresesi'nin müderris ve idareciliğine tayin edildi. 815 (m. 1412)'de Ebu Mehdi İsa Gabrinî'nin vefatından sonra Zeytune Camii'nin imam-hatipliğine getirildi. Bu camide Cuma namazından sonra insanlara fetva verirdi. Hac için Mekke-i Mükerreme'ye giderken Kahire'ye uğradı. 806 (m. 1403) senesinde Kahire'de, Ahmed bin Yunus ve daha birçok âlime ilim öğretip icazet verdi. Ondan ilim öğrenenler arasında Hafız İbn-i Hacer-i Askalanî, İbn-i Naci, Abdurrahman Se'alebî, Muhammed bin Ahmed Azum Kayrevanî ve hocası İbn-i Merzuk'un torunu gibi âlimler vardı.
Eserleri: Birçok kıymetli eserin müellifi olan Bürzülî'nin en meşhur eseri, Malikî mezhebi fıkıh bilgilerinde kaynak kitaplardan sayılan ve Divan-ı Bürzülî adıyla tanınan Cami'-i mesaili'l-ahkâm fima nezele bi'l-müftîn ve'l-hukkam ismindeki eseridir. Tunus Milli Kütüphanesi'nde yazmaları vardır. Nevazilü'l-Bürzülî adı verilen El-Havî fi'l-fetava'sı ve hocalarının hayatını ve hâllerini anlattığı altı risale hâlindeki Fihrist adlı kitaplar, onun eserleri arasındadır.
