Hadis ve tefsir âlimi. Tam ismi Ebu Hafs Amr bin Ali bin Bahr el-Bahili el-Basrî es-Sayrafî el-Fellas olup, 160 (m. 777) yılı civarında Basra'da doğmuştur. Mesleğinin sarraflık olduğu rivayet olunur. Nitekim Fellas lakabı da buna delalet etmektedir. Maamafih sarraflık yapmadığı; Affan bin Müslim'in kendisinden bir hadis-i şerif rivayet edip ardından “el-Fellas” dediği için bu lakap ile tanındığı da söylenir. Memleketi ve ehline dönme arzusuyla 249 (m. 863) yılı Zilkade ayının sonlarında Irak'ın Samerra şehrinin Asker kasabasında vefat etti. Bazı kaynaklarda Rey şehrinin Sir kasabasında vefat ettiği de bildirilir.
Tahsiline çok küçük yaşlarda Hammad bin Zeyd'in ilim meclisine katılarak başladı. Hadis-i şerif öğrenmek için o zamanın usulüne uyarak çeşitli beldelere seyahatler yaptı. 216 (m. 831), 224 (m. 838) ve 236 (m. 850) senelerinde üç defa İsfahan'a gitti. Ayrıca 247 (m. 861) yılında da Bağdat'a gidip orada bir müddet kaldı. Buralarda hem hadis-i şerif dinledi; hem de rivayet etti.
Fellas, 70'ten çok hocadan ilim ve hadis aldı. Bunlardan Ebu Osman Halid bin el-Haris el-Hüceymî ve Muaz bin Hişam ed-Destüvaî en meşhurlarıdır. Ayrıca Kütüb-i Sitte'de yer alan rivayetlerinden zamanının önde gelen 34 hadis âliminden hadis-i şerif aldığı anlaşılmaktadır. Kendisinden de başta Kütüb-i Sitte müellifleri olmak üzere çok sayıda talebe ilim almış; hadis-i şerif rivayet etmiştir. Ebu Zür'a Razî, Ebu Hatim Razî, Abdullah bin Muhammed bin Ebüddünya el-Kureşî, Ebu Abdurrahman Abdullah bin Ahmed bin Hanbel, Ebu Bekr Ca'fer bin Muhammed el-Firyabî, Ebu Abdullah Muhammed bin Yahya bin Mende el-İsbehanî, Ebü'l-Abbas Hasan bin Süfyan en-Nesevî, Ebu Ca'fer Muhammed bin Cerir et-Taberî ve Ebu Muhammed Yahya bin Muhammed bin Sa'id el-Bağdadî bunların en meşhurlarıdır.
Eserleri: Fellas'ın; El-Müsned, Et-Tefsir, El-İlel, Et-Tarih ve Kitabu Tad'ifi'r-rical adında çeşitli eserleri olduğu bildirilmekte ise de, bunlar günümüze intikal etmemiştir. Hadis-i şerifleri hem şifahen, hem de yazılı olarak rivayet etmekte bir mahzur görmediği sabittir.
Amr bin Ali, hadis-i şerif rivayetlerinin yanında, rical ve ilel denilen ve hadis ilmine yardımcı iki mühim ilimde de otorite olarak tanınmıştır. Rical ilmi, hadis-i şerifleri rivayet eden şahısların hâl tercemelerini; ilel ilmi ise hadis-i şeriflerin söyleniş sebeplerini mevzu edinir. Kendisini, zamanının en büyük âlimlerinden Ali bin el-Medinî ile mukayese eden, hatta ondan üstün tutanlar vardır.
Muhaddisler arasında, “Ebu Hafs el-Fellas gibisini görmedim.” “Bize Ali bin el-Medinî'den sonra Amr bin Ali gibisi gelmedi.” ve “O muhaddislerin şereflisi idi.” buyurarak, Fellas'ı övenler çoktur. Ayrıca onu, her işi en güzel şekilde yapan bir zat olarak vasıflandırırlar.
Fellas hakkında Yahya bin Main, Ebu Hatim er-Razî ve Dârekutnî; “Çok saduktur.” demiştir. Nesâî, Mesleme bin Kasım ve İbn-i Hibban da “Sika ve hafızdır” tabirini kullanmıştır. Abbas bin Abdülazim “Ben sadece Amr bin Ali'den hadis-i şerif öğrendim.” demiştir. Haccac bin Şair “Amr bin Ali ister kitabından, isterse hıfzından hadis rivayet etsin, fark etmez.” buyurmuştur.
Büyük hadis âlimlerinden Yahya el-Kattan bir gün ders verirken bir hadis-i şerifte hata yapmış; ertesi gün talebelerini toplayıp bu hatasını tashih ederken, Fellas'a; “Sen orada idin. Niçin beni düzeltmedin?” diye sitemde bulunması da, onun ne kadar yüksek bir mertebede olduğunu göstermektedir.
Ömrünü hadis-i şerif ilmine vakfeden Amr bin Ali, son anlarına kadar hadis-i şerif rivayet etmiş; herkesin kendisine dilediği kadar sual sormasına müsaade ettiği için, insanlara çok faydalı olmuştur.
Kütüb-i Sitte'de Amr bin Ali'nin rivayet ettiği 433 hadis-i şerif bulunmaktadır. Buhârî'de 58, Müslim'de 12, Tirmizî'de 21, Ebu Davud'da 3, Nesâî'de 334, İbni Mace'de 5 hadis-i şerifi mevcuttur.
