FETHÎ, Hüseyin bin Hasan

Hüseyin bin Hasan bin Hüseyin bin Ali bin Muhammed bin Hasan el-Gazî bin Ahmed Hadis ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden
A- A+

Hadis ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi Hüseyin bin Hasan bin Hüseyin bin Ali bin Muhammed bin Hasan el-Gazî bin Ahmed'dir. Künyesi Ebu Muhammed veya Ebu Abdullah, nisbeti Şirazî'dir. “Fethî” diye meşhurdur. 814 (m. 1411) senesinde Şiraz'da doğdu. 895 (m. 1489) senesi Muharrem ayında vefat etti.

Daha annesinin karnında iken, babası ile annesi Cüneyd el-Kazerunî'nin bulunduğu Şiraz köylerinden olan Balyan'a gittiler. Kazerunî, ona hayır ve bereketle dua etti. Şiraz'da büyüdü. Burada Kur'an-ı Kerim'i ezberledi. İmam-ı Nevevî'nin Erba'in adlı eserini, Şatıbiyye'yi, İbn-i Cezerî'nin Ed-Dürre'sini, fıkıh ilminde Havî kitabını, İbn-i Hacib'in Kafiye ve Şafiye kitaplarını ezberledi. Bir zaman vaizlerle beraber dolaştı. Sonra bundan vazgeçerek, İbn-i Cezerî'den kıraat öğrendi. Onun huzurunda Kur'an-ı Kerim'i, “Nahl” suresine kadar okudu. İbrahim bin Muhammed el-Hancî'nin derslerine devam etti. Ondan, Nevevî'nin Ezkâr adlı eserinin muhtasarını ve daha birçok kitabı okudu. 827 (m. 1424) senesine kadar bu zatın derslerine devam etti. Yine Seyyid bin Safî'den, Seyyid Nureddin el-Îcî'nin oğullarından ilim öğrendi. Özellikle bu zatın iki oğlundan çok istifade etti. Bunlardan başka Kıyamüddin Muhammed bin Gıyas el-Kazerunî'den de ilim tahsil etti. 830 (m. 1426) senesinde Şihabeddin Ebü'l-Mecd Abdullah bin Meymun el-Kirmanî ile karşılaştı. Bu zat, “Şihabü'l-İslam.” diye bilinirdi. Fadlullah Türpüştî'nin Erba'in kitabını ve başka kitapları okutmak için icazet aldı. Hac ibadetini yerine getirmek maksadıyla Hicaz'a gitti. Mekke ve Medine âlimlerinden çok istifade etti. Medine'de Ravda-i Nebeviyye'de Cemaleddin Ebü'l-Berekat Kazerunî'den birçok ders okudu. Yine orada Muhib el-Matarî, Ebü'l-Feth el-Meragî, Necmeddin Sekkakinî'den de ilim öğrendi. Baned Suad, Bürde kasidelerini, Selasiyatü'l-Buharî'yi okudu. Nureddin Ali bin Muhammed el-Mahallî ve Zeyneddin bin Iyaş ona icazet verdiler. Buharî kitabının bir kısmını Ebü's-Se'adat bin Zahire'den okudu, hadis-i şerif dinledi. Cemaleddin Muhammed bin İbrahim bin Ahmed el-Mürşidî ile karşılaştı. Ondan Şatıbiyye, Raiyye ve Danî'nin Hutbetü't-Teysir isimli kitabını okudu.

Daha sonra memleketine döndü. Orada Muhammed bin Şeref Abdürrahim bin Abdülkerim Cerhî'den Selasiyatü'l-Buharî okudu. Bir kısmını okutmak için icazet aldı. Bundan başka İbn-i Cezerî'nin Erba'in kitabını okudu. Nevevî'nin Erba'in isimli hadis kitabını dinledi. İkinci defa hacca gitti. 842 (m. 1438) senesinde Cemaleddin Kazerunî'den Muvatta'nın bir kısmını, Sünen-i Nesaî'yi, Kütüb-i Sitte diye bilinen hadis kitaplarını ve Kadı Iyad'ın Şifa kitabının tamamını okudu. 847 (m. 1443) senesinde Dare Kutnî hadis kitabının tamamını okudu. Bunların yanında İbn-i Seyyidü'n-nas'ın Siret-i Nebeviyye, Beyhekî'nin Delailü'n-Nübüvve adlı eserlerini Ravda-i Nebeviyye'de okudu. Ahmed bin Hanbel'in Müsned'ine yazılan Zevaid'i de okudu. 843 (m. 1439) senesinde Mısır'a gitti. Kahire'de Alaeddin bin Hatib Nasırî'den hadis dersleri aldı. Muhammed bin Nasrullah Hanbelî'den, Nesaî'nin Sünen-i sugra isimli eserini okudu. Zeyneddin Zerkeşî'den Sahih-i Müslim'i okudu. Mısır'da bunlardan başka daha birçok âlimden hadis-i şerif ve kıraat okudu. 844 (m. 1440) senesinde Kudüs'e gitti. Beytü'l-Makdis'i ziyaret etti. Burada Kadı Şemseddin Muhammed bin Muhammed bin Ömer bin el-Usr ona icazet verdi.

Şemseddin Muhammed bin Halil'den de kıraat ilmi aldı. Zamanının büyük âlimi ve zahidi Şihabeddin bin Rislan hazretlerinin sohbetlerine kavuştu. Bu büyük velînin hizmetinde bulunarak, manevî makamlara kavuştu, tasavvuf yolunda ilerledi. 844 senesi Şaban ayında Kahire'ye geri döndü. Hac mevsiminde hacca gitti. Mekke ve Medine'de Takıyyüddin bin Fehd, Zeyneddin Emyutî, Şemseddin Muhammed bin Yusuf, Şemseddin Muhammed Şüsterî'den hadis-i şerif dersleri aldı. Hicaz'dan Kahire'ye gelip bir müddet burada ikamet etti. İbn-i Hacer Askalanî'nin derslerine devam etti. İbn-i Hacer'den Emali kitabını yazdı, rivayetlerini ve eserlerini nakletme izni aldı. Darimî'nin ve Dare Kutnî'nin müsnedlerini, Kütüb-i Sitte'nin bir kısmını, İmam-ı Malik'in Muvatta ve İmam-ı Şafiî'nin Müsned'ini okudu. El-İntisar li İmami'l-Emsar isimli kitabı da ondan dinledi. Hatib-i Bağdadî'nin El-Kifaye'si, Şerhü'n-Nuhbe, Tahricü'l-Keşşaf, Büluğü'l-Meram gibi eserler de okuduğu kitaplar arasındadır. İbn-i Hacer Askalanî onu çok severdi. İbn-i Hacer'den sonra birçok defa Kahire'ye geldi. Orada Emir Özbek Zahirî'den çok iltifatlar gördü. 888 (m. 1483) senesinde Beytü'l-hitabe'de ikamet etti. Kulaklarından rahatsızlandı. Şam'a da seyahati oldu. Şam'da el-Burhan el-Baunî'den ilim öğrendi. Bir müddet de Mekke'de ikamet etti. Oradan Hindistan'a gitti. Mekke, Medine ve Kahire'ye son gidişinde, ondan bazı kimseler hadis-i şerif dinlediler. Pek çok kimse, ondan kıraat ilmi öğrendi.

Nazik bir zattı, çok iyilikseverdi. İnsanların dine uymayan işlerinde, onları tatlı bir şekilde ikaz ederdi. Kur'an-ı Kerim ve hadis-i şerifleri çok tatlı okurdu. Çok hadis-i şerif topladı. Kıraat ilminde çok derin bilgi sahibiydi. Kendi yazısıyla birçok kitap yazdı. Ömrünün son zamanlarını büyük oğlunun yanında geçirdi. Bir müddet hasta olarak yaşadıktan sonra Muharrem ayında vefat etti. Allahü tealanın kitabı Kur'an-ı Kerim'i okumaktan ve insanlara öğretmekten hiçbir zaman geri durmadı. Gecesini, gündüzünü, bütün vakitlerini ilim öğrenmek, ibadet etmek, Kur'an-ı Kerim okumak ve bildiklerini Allahü tealanın rızası için insanlara öğretmekle geçirdi.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
Rehber İnsanlar Sayfası