Resulullah'ın mübarek hanımlarından. Ömer bin Hattab'ın kızı olup, annesinin ismi Zeynep binti Mazun'dur. Kâbe'nin Kureyş tarafından tekrar yapıldığı sene, bi'setten beş sene önce doğdu. Hazreti Ömer, İslamiyet'i kabul edince, Mekke'de Müslüman oldu. Huneys bin Huzafe ile evlendi. Huneys ile ilk muhacirlerden olup, önce Habeşistan'a, sonra Medine'ye hicret etti. Huneys, Bedr ve Uhud gazvelerine katılıp, Uhud'da yaralanıp, Medine'de şehit oldu.
Hazreti Hafsa, genç yaşında dul kalınca; babası Hazreti Ömer hicretin üçüncü yılında, Hazreti Ebu Bekr'e ve Hazreti Osman'a "Kızımı alır mısın?" dedikte, "Düşüneyim" demişlerdi. Bir gün, Resulullah, her üçü ve başkaları yanında iken:
“Ya Ömer! Seni üzüntülü görüyorum, sebebi nedir?” diye sordu. Bir şişedeki mürekkebin rengi kolay görüldüğü gibi, Resulullah da herkesin düşüncesini bir bakışta anlardı; lüzum görürse sorardı. Ona, hatta herkese doğru söylememiz farz olduğundan, Hazreti Ömer de: “Ya Resulallah! Kızımı Ebu Bekr'e ve Osman'a teklif ettim, almadılar.” diye cevap verdi. Resulullah, en çok sevdiği üç eshabının üzülmesini hiç istemediğinden, onları sevindirmek için hemen buyurdu ki:
“Ya Ömer! Kızını, Ebu Bekr'den ve Osman'dan daha iyi birisine versem ister misin?”
Hazreti Ömer şaşırdı. Çünkü Ebu Bekr'den ve Osman'dan daha yüksek ve daha iyi kimse olmadığını biliyordu. “Evet ya Resulallah” dedi. “Ya Ömer, kızını bana ver!” buyurdu. Bu suretle Hazreti Hafsa; Ebu Bekr'in, Osman'ın ve bütün müminlerin annesi oldu. Bunlar ona hizmetçi oldu. Ebu Bekr ve Osman birbirlerine daha yakın ve daha sevgili oldular.
Hazreti Hafsa ayet-i kerime içinde geçip, hakkında hadis-i şerif söylendi. Peygamberimiz kendisine hitaben: “Ey Hafsa! Sakın çok konuşma! Allah'ı anmadan çok konuşmak kalbi öldürür. Allah'ın zikri ile çok konuşmak ise kalbi diriltir.” buyurdu. Yine Hazreti Aişe ile ikisine: “Allah'atövbe ederseniz, kalpleriniz meyl eder.” buyurdu.
Hazreti Hafsa, altmış hadis-i şerif bildirdi. Peygamber Efendimizin sabah namazı için kalktığında abdest aldıktan sonra evinde sabahın sünnetini kıldığını haber vererek hadis kitaplarına geçirdi. Bu hadisler Buharî, Müslim, Ebu Davud, Tirmizî, Nesâî ve İbn-i Mace'de yer almıştır. “Peygamber Efendimizin oturarak tesbih namazı (nafile) kıldığını görmedim. Ancak vefatından bir sene önce tesbih namazlarını oturarak kılmaya başladım.” buyurdu.
Peygamberimiz Hazreti Hafsa'ya hususi olarak kendisinden sonra Hazreti Ebu Bekr ve Hazreti Ömer'in halife olacağını bildirdi. Hazreti Hafsa; bilgili, iradesi kuvvetli, özü sözü bir idi. Okuma yazması var idi. Hazreti Aişe onun hakkında: “Hafsa tam manasıyla babasının kızıydı.” buyurdu. Dinî vecibeleri hakkıyla yerine getirirdi. Geceleri ibadetle geçirir, gündüzleri oruç tutardı. Senenin çoğunu oruçlu geçirirdi. Peygamber Efendimizin nikahıyla şereflendikten sonra kadınlara ait dinî bilgilerde pek çok şey öğrendi. Çok bilgiliydi. Abdullah bin Ömer, Safiye binti Ebu Ubeyde, Ümmü Mübeşşir, Hamza bin Abdullah, Harise bin Vehb, Abdurrahman bin Haris talebeleri olup, pek çok hususu rivayet edip haber verdi.
Hazreti Hafsa'ya, Peygamberimiz vefat edince Beytülmalden tahsisat ayrıldı. Hazreti Ömer'in hilafetinde ise kendisine divandan on bin dirhem tahsisat bağlanarak geçindi. Babası şehit olurken, Hazreti Ebu Bekr'in toplatmış olduğu Kur'an-ı Kerim'i muhafaza etmekle vazifelendirildi. Hazreti Osman'ın hilafetinde Kur'an-ı Kerim'in çoğaltılması esnasında muhafaza ettiği nüshayı halifeye teslim etti.
Hazreti Hafsa, 45 (m. 665) senesi Şaban ayında Medine-i Münevvere'de vefat etti. Cenaze namazını Mervan kıldırdı. Ebu Hüreyre de cenazeyi kabristana kadar sırtında taşıyıp tabutunu bırakmadı. Baki Kabristanında Abdullah bin Ömer, Asım bin Ömer, Salim bin Abdullah ve Hamza bin Abdullah kabre koyup defnettiler.
Hafsa binti Ömer'in Rivayet Ettiği Hadis-i Şeriflerden Bazıları:
- “Peygamber Efendimiz Ramazan'da müezzin ezan okuyunca yiyip içmeyi keser, iki rekat namaz kılardı.”
- “Peygamber Efendimiz yataklarına yattıkları zaman mübarek sağ ellerini başlarının altına koyar ve (3 defa) şöyle dua ederdi: 'Rabbi kınî azabeke yevme tebasü ıbadeke.' (Ya Rabbî! İnsanların yeniden diriltilecekleri günde beni azaptan koru.)”
- “Peygamber Efendimiz sağ eliyle yer, sağ eliyle içer, abdeste, giyinmeye, almaya ve vermeye sağdan başlardı. Bundan başka işlere soldan başlardı.”
- “Bir gün Resul-i Ekrem elbisesini diz kapaklarının altına kadar sıvayıp istirahat ediyordu. Hazreti Ebu Bekr gelip izin istedi. Habib-i Ekrem izin verdiler, hallerini değiştirmediler. Sonra Hazreti Ömer gelip izin istedi. Ona da izin verdiler ve hallerini değiştirmediler. Bir grup Eshab-ı Kiram da gelip izin istedi. Onlara da izin verdiler ve hallerini değiştirmediler. Daha sonra Hazreti Osman gelip izin isteyince Resul-i Ekrem hemen toparlandı, elbisesini düzelttiler. Hepsi gittikten sonra Resulullah'a; 'Ey Allah'ın Resulü! Hazreti Ebu Bekr, Hazreti Ömer ve diğer Eshab-ı Kiram geldiler, durumunuzu değiştirmediniz. Sonra Hazreti Osman geldi, elbisenizi düzelttiniz.' deyince, Resulullah; 'Meleklerin bile hayâ ettiği Osman'dan hayâ etmeyeyim mi?' buyurdu.”
