Fıkıh, hadis ve tefsir âlimi. Kelam, edebiyat ve kıraat ilminde de mütehassıstı. Künyesi Ebu Abdullah olup, adı Muhammed bin Hasan bin İbrahim el-Esterabadî'dir. Aslen Esterabadlı olan Muhammed bin Hasan, 311 (m. 924) yılında doğmuştur. Şafiî mezhebi fıkıh âlimi olan Muhammed bin Hasan, fıkıh ilmindeki derin bilgisinden dolayı el-Haten diye bilinirdi. Ebu Bekr el-İsmailî'nin kızıyla evliydi. 386 (m. 996) yılında yetmiş beş yaşında iken, Kurban Bayramı'nın ilk günü Cürcan'da vefat etmiştir.
Cedel ve münazara ilminde oldukça başarı elde eden Muhammed bin Hasan, Ebu Nuaym Abdülmelik bin Muhammed bin Adî ve memleketindeki onun akranı âlimlerden ilim öğrenmiş ve hadis-i şerif dinlemiştir. Muhammed bin Hasan; el-Assam, Abdullah bin Faris, Ebu Bekr eş-Şafiî, Taberanî ve birçok âlimden hadis-i şerif dinlemiştir. Rivayet ettiği hadis-i şeriflerin çoğunluğu, bu âlimlerden dinlemiş olduğu hadis-i şeriflerdir.
Hakim, Muhammed bin Hasan hakkında şöyle demiştir: “Muhammed bin Hasan, zamanın Şafiî mezhebi imamlarından idi. Ahlâk, tefsir ve kıraat ilimlerinde çok ileriydi. Münazara ve cedel ilimlerinde de üstün bir âlimdi.” Hamza el-Cürcanî ise; “Ebu Abdullah el-Haten, asrının meşhur fıkıh âlimlerindendi. Uzun seneler ders okuttu. Birçok fıkıh âlimi yetiştirdi. Vera sahibiydi. Ebu Bişr el-Fadl, Ebü'n-Nadr Ubeydullah, Ebu Amr Abdurrahman ve Ebü'l-Hasan Abdülvasi isimlerinde dört oğlu vardı.” demiştir.
Muhammed bin Hasan çok seyahat ederdi. Önce Nişabur'a giderek iki yıl kadar orada ikamet etti. Daha sonra Nişabur'dan İsfehan'a gitti. Orada, Abdullah bin Ca'fer'den Ebu Davud'un Müsned'ini dinledi ve birçok âlimden ders aldı. Irak'a gitti ve orada da ilimle meşgul oldu. Ebu Sehl'in meclisinde bulundu. Birçok âlimin kitaplarını okudu. 340 (m. 951) yılından sonra kitap yazmaya başladı ve vefat edinceye kadar kitap yazdı.
Şafiî fakihi olan Muhammed bin Hasan, asrında fazilet ve vera sahibi olması bakımından da meşhurdu. Şafiî fıkhına dair yazmış olduğu eserlerinden en önemli olanı Şerhu Telhisi ibni'l-Kass et-Taberî'dir.
