Şafiî mezhebi âlimlerinden. İsmi, Hasan bin Hüseyin bin Hamekan el-Hemedanî'dir. Künyesi, Ebu Ali'dir. Hemedan şehrinden olup, doğum tarihi belli değildir. Hadis, fıkıh ve tarih ilimlerinde büyük bir âlimdir. Bağdat'a gelip Terb-i Yunus'ta büyük hadis âlimi Dare Kutnî'nin yanına yerleşti. Fıkıh ilmini Ebu Hamid-i Mervezurî'den öğrendi. Hadis ilmini Basra'da öğrendi. İmam-ı Şafiî'nin menkıbelerini anlatan nefis, açık bir eseri vardır. 405 (m. 1014) senesi Cemaziyelevvel ayının yirmisi civarında, Bağdat'ta vefat etti ve evine defnedildi.
İbn-i Hamekan, önce hadis ilmi ile meşgul oldu. Basra'da, yazarak hadis-i şerif öğrendi. Abdurrahman bin Hemedan-i Cellab el-Hemedanî, Muhammed bin Harun ez-Zencanî, Zübeyr bin Abdülvahid el-Esdebadî, Ca'fer bin Muhammed bin Nusayr el-Huldî, Muhammed bin Hasan bin Zeyyad en-Nakkaş ve Bağdat ile Basra'daki daha birçok âlimden hadis-i şerif alıp rivayet etti. Kendisinden de, Ebü'l-Kasım el-Ezherî, Ahmed bin Ali et-Tuzî, Muhammed bin Ca'fer el-Esdebadî ve daha başka âlimler hadis-i şerif rivayet ettiler.
Sonra fıkıh ilmi ile meşgul oldu. Ebu Hamid-i Mervezurî'den fıkıh ilmini öğrendi. Menakıb-ı İmam-ı Şafiî ismindeki eserinde, Şafiî mezhebi ile birlikte, daha evvel âlimlerin yazmadığı birçok mezhep âliminin içtihatlarını da yazdı.
Ebü'l-Fadl Abdüssamed bin Muhammed el-Hatib anlatıyor: “İbn-i Hamekan bana dedi ki: “Ben, yalnız Basra'da 470'ten fazla âlimden yazarak hadis-i şerif öğrendim. Ebu Ali Hemedanî ise, başka yerlerde de yazdı. Gençlik yıllarında hadis-i şerifle meşgul oldu. Ondan sonra fıkıh ilmini öğrenmeyi istedi. Ebu Hamid-i Mervezurî'nin derslerine devam edip, ondan bu ilmi aldı.”
