Osmanlılar zamanında yetişen Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi Abdülevvel bin Hüseyin bin Hasan bin Hamid er-Rumî'dir. Babası Ümmü Veled ünvanıyla bilindiği için İbn-i Ümmü Veled veya Ümmü Veledzade diye meşhur olmuştur. Doğum yeri ve tarihi bilinmemektedir. 950 (m. 1543) senesinde İstanbul'da vefat etti. Babasından ve Molla Hüsrev'den ilim tahsil ettikten sonra Molla Hüsrev'in kızıyla evlendi. Fatih Sultan Mehmed Han zamanında Silivri kadılığına tayin edildi, ömrünün sonuna yakın zamana kadar kadılık yaptı.
Şakayık-ı Nu'maniyye müellifi şöyle nakleder: “Babam Molla Muslihuddin, Arabî ilimleri okuduğu zaman, İbn-i Ümmü Veled Silivri'de kadılık yapıyordu. Ömrü yüz yaşına yaklaşıp sîmâsında ve hâllerinde ihtiyarlık zahir oluncaya kadar kadılıkta kaldı. Ömrünün sonunda dilinde kekemelik hasıl olup konuşamaz oldu ve aklî muvazenesini kaybetti. Bu sebepten dolayı halk içinden ayrılıp vefatına kadar İstanbul'daki evinde oturdu.”
Âlim ve fazıl bir zat olan İbn-i Ümmü Veled; tefsir, fıkıh, hadis ve kıraat ilimlerinde tam ihtisas sahibiydi. Ömründe dünyaya meyletmeyip kendi hâlinde yaşadı. İlimde yüksek değeri olan İbn-i Ümmü Veled'in Keşşaf Tefsiri'ne yazdığı muhtasarı ve nahiv ilmine dair Kafiye'ye, Hubeysi'nin yazmış olduğu şerhe haşiyesi vardır. Bu eserine göz gezdiren ilim ehli, onun Arabî ilimlerdeki üstünlüğünü anlar.
