Şafiî mezhebi fıkıh ve tarih âlimi. İsmi Muhammed bin Muhammed bin Muhammed bin Muhammed bin Abdullah bin Muhammed bin Abdullah bin Fehd'dir. Haşimî sülalesinden ve Hazreti Ali evladındandır. Lakabı Takıyyüddin, künyesi Ebü'l-Fadl olup İbn-i Fehd adıyla meşhurdur. 787 (m. 1385)'te Mısır'da Sa'id beldesinin Asfun kasabasında doğdu. 871 (m. 1466) senesi Rebiulevvel ayının yedisinde, Mekke'de Cumartesi sabahı vefat etti. İkindi namazından sonra Kâbe yakınında cenaze namazı kılınarak, Mualla kabristanına defnedildi.
İbn-i Fehd'in babası, annesine ait bazı malları almak için Mısır'daki Asfun kasabasına gitti. Orada evlendi. İbn-i Fehd bu sebepten Asfun'da doğdu. Sonra babasıyla 795 (m. 1393) senesinde Mekke-i Mükerreme'ye geldi. Mekke'de; Kur'an-ı Kerim'i, Umde, Tenbih, Elfiyetü'n-nahv ve Elfiyetü'l-hadis kitaplarını ve Havî kitabının bir kısmını ezberledi. Bu kitapları bir grup âlimin huzurunda okudu. Ebnasî ve Cemaleddin bin Zahire'den ilim tahsil etti. İlim öğrenmeye ilk olarak 804 (m. 1401) yılında başladı. Kendi memleketinin âlimlerinden ve başka şehirlerden oraya gelen büyük âlimlerden çok hadis-i şerif ve diğer ilimleri öğrendi. Çok sayıda âlimden ders aldı. İbn-i Sadik, Zeyneddin Meragî, Ebü'l-Yümn Taberî, Şemseddin Garakî, Şerif Abdurrahman Fasî, Şihabeddin bin Müsbit, Cemaleddin Abdullah Üryanî ve Ebu Hüreyre bin Nakkaş gibi âlimler de onun hocalarındandır. Medine'de; Meragî, İbn-i Mezru', Abdurrahman bin Ali Zerendî, Yemen'de; Mecdüddin Lügavî, Muvaffak Ali bin Ebu Bekr Ezrak ve daha başka âlimlerden ilim tahsil etti. Yemen'e iki defa gitmişti. Pek çok âlim ona icazet verdi. Bunlardan bazıları şunlardır: Irakî, Heysemî. Ayrıca; İbn-i Hacer Askalanî, İbn-i Zahire, Şemseddin Garakî, İbn-i Selame ve İbn-i Cezerî'den fıkıh ilmi öğrendi.
Takiyyüddin İbn-i Fehd'in yazdığı Lühazü'l-elhaz bi zeyli Tabakati'l-huffaz adlı eserinin kapak sayfası.
Bu âlimlerden de fıkıh ilmi okutmak ve fetva verme icazeti aldı. Bu hususta çok yükseldi. Hadis-i şerif ilminde de mütehassıstı. Çeşitli ilimlere dair çok kitap yazdı. Devamlı olarak kıymetli kitapları mütalaa eder, ders verir veya kitap yazardı. Bununla beraber, ailesinin işlerini de ihmal etmezdi. Kâbe-i Muazzama'yı çok tavaf eder, çok oruç tutardı. Devamlı Zemzem suyu içerdi. Eğer Mekke haricine çıkacak olursa, o zaman yanında Zemzem suyu taşırdı. Çocuklarına, hısım ve akrabalarına çok iyilik ederdi. Temiz kalbli, tevazu sahibiydi. Yanına gelenlere çok iyilik ve ihsanlarda bulunurdu. Çok sayıda kitap satın alarak Mekke'de büyük bir kütüphane kurmuş, halkın istifadesine sunmuş ve vefatından sonra da vakıf hâline getirilmesi için vasiyet etmiştir.
Eserleri: Pek çok kıymetli kitap yazdı. Bazıları şunlardır:
1- Lühazü'l-elhaz bi zeyli Tabakati'l-huffaz: Zehebî'nin Tezkiretü'l-huffaz adlı eserine yapılmış bir zeyldir. Eser 1347'de Şam'da basılmıştır.
2- Umdetü'l-müntehil ve bülgatü'l-mürtehil: Demirî'nin Hayatü'l-hayevan adlı eserine yapılmış bir tekmiledir. Bir nüshası Darü'l-kütübi'l-Mısrıyye'de Mecami Kısmı No: 175'te kayıtlıdır.
3- El-Büdurü'z-zevahir mima li'l-muhtar ve itretühü mine'l-mefahir: Peygamber Efendimizin mucizeleri ile Ehl-i Beyt'in faziletine dairdir. Müellif nüshası Mektebetü'l-Haremi'l-Mekkî No: 441'de bulunmaktadır.
4- Ed-Dürerü's-seniyye ve'l-cevahirü'l-behiyye mine'l-ehadi si'n-nebeviyye ve'l-ahbari'l-merviyye: Devlet adamlarını imar faaliyetlerine teşvik etmek için yazmıştır. Bir cüzü Paris'tedir.
5- El-Menhecü'l-celî ila şüyuhi kadi'l-Haremeyni's-Sircai'l-Hanbelî: 353 sahabînin hayatını anlatır. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Reisülküttap Kısmı No: 269'da vardır.
6- En-Nurü'l-bahri's-sati min sireti zi'l-burhani'l-katı: Siyer ile alakalı olup bir nüshası Berlin'dedir.
7- risale teştemilü alâ teracimi'l-Mekkiyyîn ve'l-Medeniyyîn: Alfabetik olan eserin diğer adı Teracimü'l-meşayıh'tır. Bir nüshası Darü'l-Kütübi'l-Mısryye'dedir.
8- Risale teştemilü ala iddeti icazat li ba'di efadeli'l-karni't-tasi: Bu eser de aynı kütüphanededir.
9- Tuhfetü'l-varid ve buğyetü'r-raid: Oğlu tarafından istinsah edilmiştir.
10- Muhtasaru esmai's-sahabe: Müellif nüshası Mektebetü'l-Ezheriyye Tarih Kısmı No: 10.667'de kayıtlıdır.
Bunların dışında kaynaklarda bildirilen eserleri şunlardır:
El-İbane mimma verede fi'l-Ci'rane, İktitafü'n-nur bima verede fî cebel-i sur, Behçetü'd-dimase fima verede fî fadli'l-mesacidi's-selase, Te'milü nihayeti't-takrib ve tekmilü't-tehzib bima li tezhibi cemea fihi tehzibi'l-kemal, El-Cenne bi ezkâri'l-kitab ve's-Sünne, Turukü'l-İsabe bima cae fi's-Sahabe, El-Metalibü's-seniyye, Tuhfetü'l-ulemai'l-etkıya bima cae fî Kısasi'l-enbiya, Tuhfetü'l-eşraf bi marifet-i etraf.
