Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi Mahmud bin Ahmed bin Hasan bin İsmail bin Ya'kub bin İsmail'dir. Lakabı Muzafferuddin'dir. İbnü'l-Emşatî diye meşhurdur. 812 (m. 1409) senesinde Kahire'de doğdu. 902 (m. 1496)'da orada vefat etti.
Kahire'de büyüdü. Orada; Kur'an-ı Kerim'i, fıkıh ilmine dair Sadrüşşeria'nın Nikaye adlı eserini, İbn-i Hacib'in Kafiye'sini İbn-i Hacer Askalanî'nin Nuhbetü'l-Fiker adlı eserini, tıp ilmine dair Hocendî'nin Telvih adlı eserini ezberledi. Sa'd bin Dirî, Eminüddin Aksarayî, Şemnî ve İbni Ubeydullah'tan fıkıh ilmini okudu. Eminüddin Aksarayî'den nahiv ve diğer ilimleri de tahsil etti. Şemnî ve Şeref bin Huşab'dan tıp ilmini öğrendi. Hatib Ebü'l-Fazl en-Nüveyrî'nin derslerini Şemsiyye Medresesi'nde dinledi. Şemseddin el-Mahallî'den Mikat adlı eseri okudu. Şemseddin Şamî ve Bedreddin Hüseyin el-Busayrî'den Sünen-i Dare Kutnî'yi okudu. İbn-i Hacer Askalanî ve diğer âlimlerden hadis dinledi. Birçok büyük âlimler ona fıkıh ve hadis okutma hususunda icazet verdiler.
İbnü'l-Emşatî, birçok defa Şam'a gitti ve Ebu Şi'r'in vaaz ve sohbetlerinde bulunup ondan istifade etti. Birçok defa hacca gitti. Orada mücavir olarak kaldı. Mekke-i Mükerreme'de Takıyyüddin bin Fehd ve Ebü'l-Feth el-Meragî'nin sohbetlerinde bulundu. Bekaî ile birlikte Taif'i ziyaret etti.
Vatan savunması için harbe gidip nöbet tuttu. Yüzme ve ok atma hususunda çok maharet gösterdi. Harbe giden ve yaralanan kimselerin tedavisi hususunda büyük fedakârlıklar gösterdi. Birçok ilimde ve yeni buluşlar hususunda gayret gösterdi. Bazı medreselerde başmüderrislik yaptı.
İbnü'l-Emşatî'nin Kahire'de tıp ilmi okuttuğu Mansuriyye Medresesi kalıntıları.
İbnü'l-Emşatî'nin imamlık ve müderrislik yaptığı Kahire'deki Müeyyed Camii.
Tıp ilmiyle ilgili de ders okuttu. Tıp ilminde araştırma yapıp eser yazdı. Zimamiyye Medresesi'nde fıkıh dersi müderrisliği yapıp Müeyyed Medresesi'nde imamlıkla beraber ders okuttu. Salihiyye ve Zahiriyye medreselerinde ilim öğretmekle meşgul oldu. İbn-i Tolun Medresesi'nde ve Mansuriyye Medresesi'nde Şeref bin Huşab'dan sonra tıp ilmini okuttu. Sa'd bin Dirî'den sonra kadı vekilliği yaptı. Daha sonra bütün vazifelerden ve sanatlardan vazgeçip tıp ilmiyle meşgul oldu. Birçok talebe yetiştirdi. Allame Şihab bin es-Saig bunlardandır.
Çok tevazu sahibi, nefsinin isteklerini yenen, arkadaşlarına ve dostlarına karşı cömert ve ihsan sahibi, akrabalarına karşı çok yakındı. Ahirete hazırlıklı olup dünya malına ve makamına gönül vermezdi. Tatlı sözlü, güleryüzlü ve hoşsohbet olduğu için herkes onun sohbetini dinlemeye can atardı.
Eserleri: İbnü'l-Emşatî'nin çeşitli ilimlere dair birçok kıymetli eseri vardır. Bunlardan bazıları şunlardır:
1- Şerhü'n-Nikaye fî füruı'l-fıkh: Hanefî fıkhının usul bilgilerini anlatır.
2- El-Kavlü's-sedid fî ihtiyarî'l-imaive'l-Abid,
3- El-İsfar fî Hükmi'l-Esfar,
4- El-Münciz fî şerhi'l-Mu'cizli ibni'n-Nefîs,
5- Te'sisü's-sıhhabi şerhi'l-lümha: Son iki eser tıp ilmiyle ilgilidir.
