Mısır'da yetişen hadis âlimlerinden. İsmi, Sa'id bin Osman bin Sa'id bin Seken el-Mısrî'dir. Aslen Mısırlı olup, bezzazlık yani kumaş tüccarlığı yapardı. Künyesi, Ebu Ali'dir. “İbnü's-Seken” diye meşhur oldu. 294 (m. 908) senesinde Bağdat'ta doğdu. İlim öğrenmek için birçok yerleri dolaştı. Birçok eser yazmıştır. 353 (m. 964) senesinin Muharrem ayında 59 yaşında iken Mısır'da vefat etti.
İbn-i Seken, Irak, Şam, Cezire, Horasan ve Maveraünnehir âlimlerinden Ebü'l-Kasım Begavî, Sa'id bin Abdülaziz el-Halebî, Muhammed bin Muhammed bin Bedrü'l-Bahilî, Ebu Arube el-Harranî ve bunların zamanında, Ceyhun'dan Nil'e kadar olan bölgede yetişen bütün âlimlerden ilim alıp, hadis-i şerif rivayet etti. Bu işe o kadar çok önem verdi ki, topladığı ilimlerden birçok eserler kaleme aldı. “Sahihü'l-münteka” adındaki eseri meşhurdur. Kendisinden de, İbn-i Mende, Abdülganî bin Sa'id, Ali bin Muhammed ed-Dekkak, Abdullah bin Muhammed bin Esedi'l-Kurtubî, Ebu Abdullah Muhammed bin Ahmed bin Yahya bin Müferrec, Ebu Ca'fer bin Avnillah ve daha pek çok âlim ilim alıp rivayette bulundular. Onun “Sahihü'l-münteka” adındaki eseri Endülüs âlimlerinin eline ulaşıp, orada yayıldı. Ondan çok istifade ettiler.
Hadis ilminde sika (güvenilir) bir âlimdir. Sözleri ve rivayetleri hüccettir (senettir). O, hafızdı. Yüz binden fazla hadis-i şerifi, ravileri ve senetleri ile birlikte ezberlemişti. Hadis-i şeriflerin cerh ve tadilini, sıhhat ve illet derecelerini çok iyi biliyordu.
Çok kıymetli eserler yazmıştır. Eshab-ı Kiram'ın isimlerini, hâl tercümelerini ve rivayet ettiği hadis-i şerifleri bildiren eser müelliflerindendir. Hadis ilminde mühim bir kaynak olan bu eserlerinden “Sahihü'l-münteka” (Topkapı Sarayı Müzesi No: 624) kitabı, “Marifetü's-Sahabe” ve “Sünenü Sıhahi'l-me'sure” adlarıyla da kaynaklarda geçmektedir. Diğer eserleri şunlardır: “El-Huruf fi's-Sahabe” ve “Ed-Duafa ve'l-metrukî”.
Salih bir zat olup, takva ve vera sahibiydi. Haramlardan ve şüphelilerden çok sakınırdı. Onun rivayet ettiği bir hadis-i şerifte, Peygamber Efendimiz buyurdu ki: “Dininizi ve ahlâkını beğendiğiniz bir kimse, size geldiğinde (velisi olduğunuz bir kıza talip olursa) onu evlendiriniz! Eğer böyle yapmazsanız, yeryüzünde bir fitne ve büyük bir fesat zuhur edebilir.”
Sa'id bin Osman diyor ki: “Zünnun-i Mısrî'nin şöyle dediğini işittim: Bütün evliyanın sözleri şu dört cümle etrafında dönüp durmuştur.
1- Allahü Teâlâyı çok sevmelidir.
2- Dünyalıkların, yani haramların ve mekruhların azından bile nefret etmelidir.
3- Allahü Teâlânın kelamı olan Kur'an-ı Kerim'e tam uymalıdır.
4- Gelecek olan her günün, daha kötüye gideceğinden endişelenmelidir.”
