Hanefî fıkıh âlimlerinden. İsmi, Ahmed bin Hüseyin (Hasan) bin Ali, künyesi, Ebu Hamid Mervezî olup, İbnü't-Taberî ismiyle ve Fakih-i Hanefî lakabıyla meşhurdur. Babası Hemedanlıdır. Usul ve füru ilminde âlim idi. İlim öğrenmek için birçok seyahatler yaptı. Bağdat'a geldi. Burada fıkıh ilmini Ebu Said Berdeî'den, Ebü'l-Hasan Kerhî'den ve Belh'te Ebü'l-Kasım Saffar'dan öğrendi. Sonra Horasan'a döndü. Burada kadılığa tayin edildi. Sonra tekrar Bağdat'a döndü. 376 (m. 986) senesinde Merv'de vefat etti. Buhara'da da vefat ettiği rivayet edilmektedir.
Tefsir ve hadis ilminde de âlim idi. Hadis ilminde hafız derecesinde olup, yüz binden çok hadis-i şerifi senetleriyle birlikte ezbere bilirdi. Ahmed bin Hıdır Mervezî'den hadis-i şerif işitti. Ahmed bin Muhammed bin Ömer Münkedir'den, Muhammed bin Abdurrahman'dan, Ahmed bin Haris bin Abdülkerim'den ve diğer hadis âlimlerinden hadis-i şerif rivayet etmiştir.
İbnü'l-Taberî, çok ibadet eden büyük bir âlim idi. Horasan'da kadılkudatlık, Buhara ve nahiyelerinde kadılık vazifesi yapmıştır. Ayrıca tarihçi olup, tarihe dair eseri meşhurdur.
