Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi Muhammed bin Ahmed bin Musa bin Abdullah el-Küfeyrî el Aclunî ed-Dımaşkî'dir. Aslen Aclun beldesinden olup sonra Dımaşk'a yerleştiğinden “Dımaşkî” nisbetiyle tanındı. Künyesi Ebu Abdullah olup lakabı Şemseddin'dir. 757 (m. 1356) senesi Şevval ayının başlarında Dımaşk'ın (Şam'ın) Kufeyr köyünde doğdu. Sonra Şam'a gelip yerleşti. Küçük yaşta ilim tahsiline başladı. Birçok âlimden ders okudu, hadis-i şerif dinledi. Hadis, fıkıh ve daha başka ilimlerde mütehassıs bir âlim olarak yetişti. Çok hac yaptı. Bir keresinde Mekke'de mücavir kaldı. Bir defa Rekbe kadılığında kadı yardımcılığı yaptı. Kadı Şühbe'den çok istifade etti. Çok kıymetli eserleri vardır. 831 (m. 1428) senesi Muharrem ayının onüçüncü günü Şam'da vefat etti.
İlim tahsiline başladığında, Tenbih kitabının tamamını ezberledi. Şam'a gittikten sonra İbn-i Emile'den Sünen-i Ebu Davud'un bir kısmını, İbn-i Kavalih'ten Sahih-i Müslim'i, Muhibbüddin-i Samit'ten, Yahya ibni Yusuf er-Rahbî'den ve daha başka âlimlerden çeşitli eserleri okudu. Birçok âlim, ona icazet verdi. Zührî, İbn-i Süreyşî, İbn-i Cabî, Şihabeddin-i Gazzî gibi âlimlerin yanında ilimle meşgul oldu. Gazzî ile uzun zaman kalıp çok istifade etti. Ondan dinlediği hadis-i şerifleri tahric etti, kaynak eserlerdeki yerini gösterdi. Böylece ondan ilim öğrenen topluluğun içinde yer aldı. Daha gençliğinden itibaren, fıkıh meselelerini ezberlemekle meşhur oldu ve fıkıh ilminde çok yükseldi. Bu ilimde, meşhur âlimlerin arasında yer aldı. Alaeddin bin Ebi'l-Beka'dan ve ondan sonrakilerden, emir ve yasakların hikmetleri hususunda çok faydalandı. Yüksek ilminin yanında, kadılık (hâkimlik) mesleğinde de pek mahirdi.
İtikatta, İmam-ı Eş'arî hazretlerinin yolunda olup sağlam bir imana, tertemiz bir kalbe sahipti. Cemali ve boyu çok güzel, güler yüzlü, sakalı sık, heybetli ve vakur, talebelerine ve başkalarına karşı mütevazı (alçak gönüllü), yapmacık hareketlerden hoşlanmayan bir zattı. Ders okutur ve fetva verirdi. Kendisi ve başkaları için eliyle çok kitap yazdı.
Eserleri: Eserlerinin başlıcaları şunlardır:
1- Et-Telvih ila marifeti'l-Cami'i's-Sahihi'l-Buharî: Beş ciltlik bir eserdir. Bu eserini, Bedreddin-i Zerkeşî, Kirmanî ve İbn-i Mülakkın'ın şerhlerinden istifade ederek hazırlayıp kendisi de çok faydalı ilavelerde bulundu. Çok kıymetli bir şerhtir.
2- El-Müntahabü'l-muhtar fî ahkâmi'l-muhtar: Muhtasar bir eserdir.
3- Zehrü'r-ravd ve Mu'inü'n-nebih alâ marifeti't-tenbih: Süheylî'nin eserinin muhtasarıdır.
4- Nüketi't-tenbih: Dört ciltlik bir eserdir.
5- Aynü'n-nebih fî şerhi't-tenbih: Tenbih kitabının başka bir şerhidir.
6- El-Kevkebü's-Sarî fî ihtisari'l-Buharî.
Bunlardan başka çok güzel şiirleri de vardır.
